Consumer Reports tarafından yapılan yeni bir araştırma, bazı protein tozları ve içime hazır shake’lerin tehlikeli derecede yüksek kurşun, kadmiyum ve arsenik içerdiğini ortaya koydu.
2024–2025 arasında küresel satışları 32 milyar doları aşan protein takviyelerinin, özellikle yoğun spor yapan ve diyet uygulayan kişiler tarafından sıkça tüketilmesi, bulguların önemini artırıyor.
23 Üründen 16’sında Güvenli Seviyelerin Üzerinde Kurşun
Araştırma kapsamında, popüler markalara ait 23 ürün bağımsız laboratuvarlarda analiz edildi.
Sonuçlara göre, 16 ürünün porsiyon başına kurşun seviyesi, Consumer Reports’un belirlediği 0,5 mikrogramlık güvenli sınırı aştı.
Dört ürün ise, ABD Gıda ve İlaç Dairesi’nin (FDA) çocuklar için belirlediği günlük 2,2 mikrogram sınırını geçti.
İki ürünün, hamile kadınlar için güvenli kabul edilen kurşun miktarının %72 ve %88’ine denk gelen seviyelerde ağır metal içerdiği bildirildi.
Ayrıca iki üründe kadmiyum, bir üründe ise arsenik düzeyleri önerilen güvenlik sınırının üzerindeydi.
Bitkisel Proteinlerde Risk Daha Yüksek
Araştırma, bitki bazlı protein tozlarının, süt veya et bazlı proteinlere göre çok daha yüksek kurşun içeriğine sahip olduğunu gösterdi.
Bitkisel proteinlerdeki kurşun oranı, peynir altı suyu proteininin dokuz katı, sığır proteininin ise iki katı seviyesine ulaştı.
Uzmanlara göre bu fark, bitkilerin yetiştiği toprakta biriken ağır metallerin kökler tarafından emilmesinden kaynaklanıyor.
Ayrıca bazı tarım kimyasalları, pestisitler ve gübreler de toprağın ağır metal içeriğini artırıyor.
FDA ve Consumer Reports Arasında Farklı Standartlar
Consumer Reports, maksimum kurşun seviyesini 0,5 mikrogram olarak belirlerken, FDA’nın sınırı günde 5 mikrogram.
Yani, FDA standartları 10 kat daha yüksek bir tolerans sağlıyor.
FDA ayrıca “geçici referans seviyesi (IRL)” olarak adlandırılan günlük maruziyet değerlerini de tanımlıyor:
- Hamileler için 8,8 mikrogram
- Çocuklar için 2,2 mikrogram
- Yetişkinler için 12,5 mikrogram
Araştırmada ölçülen değerler FDA’nın sınırlarını tam olarak aşmasa da, bazı ürünlerin düzenli kullanımının sağlık riski oluşturabileceği belirtildi.
Sağlık Riskleri: Kalıcı Zarar Mümkün
Uzmanlar, kısa süreli kullanımda riskin düşük olduğunu ancak tekrarlayan ve yoğun maruziyetin ciddi sağlık sorunlarına yol açabileceğini vurguluyor.
Kurşun ve diğer ağır metaller kanda biriktiğinde:
- Zihinsel işlevleri zayıflatabilir,
- Sinir sistemine ve kemik yapısına zarar verebilir,
- Kan basıncını artırarak felç veya kalp krizi riskini yükseltebilir.
Ayrıca, uzun süreli maruziyetin kanser riskini de artırabileceği düşünülüyor.
Tüketiciler Ne Yapmalı?
Uzmanlar, ağır metal maruziyetini azaltmak için:
- Süt veya et bazlı protein tozlarını tercih etmeyi,
- Bitkisel ürünleri günlük değil, aralıklı tüketmeyi,
- Organik tarım kaynaklı ürünleri seçmeyi öneriyor.
Ayrıca, üreticilerin hammadde kaynaklarını şeffaf biçimde açıklaması ve ağır metal testlerini sıkılaştırması gerektiği belirtiliyor.
Araştırmanın Önemi
Araştırmayı yürüten klinik farmakolog, “Sonuçlar, ürünler arasındaki farklılıkların çok büyük olduğunu gösteriyor.
Bazı markalar güvenli seviyelerde üretim yapabilirken, diğerleri ciddi sağlık riski oluşturabiliyor,” dedi.
Uzmanlar, bu durumun uluslararası üretim standartlarının sıkılaştırılması gerektiğini gösterdiğini ifade ediyor.
