Yeni bir araştırmaya göre yalnızca uyku süresi değil, uyku düzeninin tutarlılığı da sağlık üzerinde ciddi etkiler yaratabiliyor. Düzensiz uyku saatleri, onlarca hastalığın gelişme riskini artırıyor.
172 Hastalıkla Bağlantılı Uyku Bozuklukları
Health Data Science dergisinde yayımlanan uluslararası çalışmada, Birleşik Krallık Biyobankası’ndan alınan 88.461 yetişkinin uyku verileri incelendi. Katılımcılar ortalama 6,8 yıl boyunca aktigrafi (bileklikle takip) yöntemiyle izlendi.
Araştırma, uyku düzeni ile 172 farklı hastalık arasında güçlü bağlantılar buldu. Tutarlı uyku saatleri ve sirkadiyen ritmin korunması, uzun vadeli sağlık açısından beklenenden çok daha büyük bir rol oynuyor.
Phenome-wide Analysis of Diseases in Relation to Objectively Measured Sleep Traits and Comparison with Subjective Sleep Traits in 88,461 Adults
Düzensiz Uyku Saatleri Risk Yaratıyor
En çarpıcı bulgulardan bazıları şunlardı:
- Gece 12:30’dan sonra uyumak, karaciğer sirozu riskini 2,57 kat artırıyor.
- Bozulmuş uyku-uyanıklık dengesi, kangren riskini 2,61 kat yükseltiyor.
- Kötü uyku alışkanlıkları, 92 hastalığın %20’sinden fazlasında risk faktörü olarak öne çıkıyor.
“Uzun Uyku Zararlı mı?” Efsanesine Yeni Bakış
Daha önce uzun süre uyumanın (≥9 saat) felç ve kalp hastalıklarıyla ilişkili olduğu öne sürülüyordu. Ancak bu çalışma, nesnel verilere dayanarak bu iddiayı büyük ölçüde çürütüyor.
Verilere göre “uzun uyuyanların” %21,67’si aslında 6 saatten az uyuyor; yani yatakta geçirilen zaman gerçek uyku süresiyle karıştırılıyor. Bu da, uzun uyku algısının çoğu zaman yanıltıcı olabileceğini gösteriyor.
İyi Uyku Sadece Süre Değil, Düzen de Gerekli
Çalışmanın kıdemli yazarı Prof. Shengfeng Wang, “Uyku kalitesini sadece süresiyle değerlendirmek yetersizdir; düzenlilik de en az süre kadar önemlidir” diyerek uyarıyor.
Araştırma ekibi, inflamatuar yolları olası biyolojik bağlantılar olarak belirledi ve bulgularını ABD popülasyonlarında da doğruladı. Gelecekteki çalışmalar, nedensellik ilişkisini daha detaylı inceleyecek ve uyku müdahalelerinin kronik hastalıklar üzerindeki etkisini değerlendirecek.
