Alkolün sağlık üzerindeki etkileri uzun süredir tartışılıyor. Ancak Addiction dergisinde yayımlanan yeni kapsamlı inceleme, alkolün onlarca hastalığa neden olduğunu ve bazı zararların alkol bırakıldığında kısmen geri döndürülebileceğini ortaya koyuyor. Bu bulgular, toplum sağlığı açısından alkol tüketiminin sınırlandırılmasının önemini bir kez daha vurguluyor.
A review of the relationship between dimensions of alcohol consumption and the burden of disease: 2026 update including Mendelian randomisation studies
Addiction dergisinde yayımlanan 2026 tarihli derleme çalışması, alkolün 60’tan fazla hastalık ve yaralanmaya doğrudan neden olduğunu doğruladı. Dünya Sağlık Örgütü’nün Uluslararası Hastalık Sınıflandırması’na göre, alkolik kardiyomiyopati, siroz gibi karaciğer hastalıkları ve fetal alkol sendromu tamamen alkole bağlıdır.
Araştırma, alkolün yalnızca kronik hastalıklarla değil, aynı zamanda tüberküloz, zatürre, HIV/AIDS ve diğer cinsel yolla bulaşan hastalıklar gibi enfeksiyonlarla da ilişkili olduğunu gösteriyor. Alkol, karaciğer fonksiyonlarını bozarak ve bağışıklık sistemini zayıflatarak enfeksiyonlara karşı duyarlılığı artırıyor.
Bunun yanında, kanser (ağız, gırtlak, yemek borusu, kolon, karaciğer, meme, rahim ağzı), kalp-damar hastalıkları (hipertansiyon, atriyal fibrilasyon, felç), tip 2 diyabet, nöropsikiyatrik hastalıklar (demans, epilepsi) ve gastrointestinal hastalıklar (pankreatit, siroz) alkol tüketimiyle bağlantılıdır.
Alkol ayrıca trafik kazaları, düşmeler ve şiddet olayları gibi yaralanma riskini artırır. Bu riskler, tüketim miktarı ve ortam koşullarına bağlı olarak değişir.
Çalışma, bazı zararların alkolü azaltmak veya bırakmakla tersine çevrilebileceğini ortaya koyuyor:
- Kısa vadeli riskler (yaralanmalar, enfeksiyonlar) alkol bırakıldığında hızla azalır.
- Bağışıklık sistemi alkol bırakıldığında toparlanabilir.
- Kalp-damar sorunları birkaç hafta içinde iyileşme gösterebilir.
- Beyin hasarı uzun süreli alkol bırakıldığında kısmen düzelebilir.
Ancak siroz ve kalp hastalıkları gibi kronik zararlar tamamen geri döndürülemez. Yine de alkolü azaltmak hastalığın ilerlemesini yavaşlatabilir.
Çalışmanın yazarlarından Harvard T.H. Chan School of Public Health doktora adayı Sinclair Carr, “Alkol büyük bir hastalık ve yaralanma nedenidir; zararları olası faydalarından çok daha ağır basmaktadır” dedi. Senior Scientist Dr. Jürgen Rehm ise, “Az miktarda alkolün kalp sağlığına faydalı olup olmadığı hâlâ tartışmalı, ancak mevcut kanıtlar net bir yarar göstermiyor” ifadelerini kullandı.
