Başkan Trump’ın gebelikte asetaminofen kullanımını çocuklarda otizm riskine bağlayacağı yönündeki hazırlıklar, bilimsel topluluğun tepkisini çekiyor. Bu tartışma, hem ilaç güvenliği hem de otizm tedavisinde yeni beklentileri gündeme taşıyor.
Washington Post’un haberine göre , yetkililer Pazartesi günü otizmi asetaminofenle ilişkilendirmeyi planlıyor ve aynı zamanda otizmli çocuklarda bazı semptomların tedavisinde kullanılan lökovorin adlı daha az bilinen bir ilacın tanıtımını da yapıyor. Wall Street Journal daha önce, Sağlık ve İnsan Hizmetleri Bakanlığı’nın o dönemde “spekülasyon” olarak adlandırdığı duyurunun üzerinde çalışıldığını bildirmişti .
Başkan Trump’ın beklenen açıklamasında, gebelikte asetaminofen kullanımının çocuklarda otizm gelişme riskini artırdığı iddia edilecek ve leucovorin adlı folat türevi ilaç otizmli çocuklarda semptom hafifletici tedavi önerisi olarak sunulacak.
Kenvue (asetaminofen üreticisi), CBS News’e yaptığı açıklamada “bağımsız, sağlam bilimsel araştırmalar, asetaminofen alımının otizme yol açmadığını net biçimde gösteriyor” diyerek bu iddialara güçlü bir şekilde itiraz etti. Firma, güvenli bir ağrı kesici alternatifi olarak asetaminofeni savunurken, annelerin tedavi seçeneklerinden vazgeçmesi halinde ateş ve ağrı gibi hamilelikte riskli durumlarla yüz yüze kalacaklarına dikkat çekti.
Amerikan Jinekolog ve Obstetrisyenler Koleji de “gebelik boyunca asetaminofenin makul kullanımının fetüs üzerinde doğrudan olumsuz etkisi olduğunu gösteren net bilimsel kanıt yok” şeklinde açıklama yaptı. Uzmanlar, bu tür spekülatif iddiaların hamile kadınları daha riskli alternatiflere yönlendirebileceği konusunda uyarıyor.
Geçen yıl yayımlanan büyük ölçekli İsveç çalışmasında, 25 yıl boyunca izlenen 2,5 milyon çocuğun verileri kullanılarak asetaminofen ile otizm, DEHB veya zihinsel engeller arasında ilişki bulunmadı. Kardeş karşılaştırmalı tasarım, genetik ve çevresel faktörleri kontrol ederek en güçlü kanıtı sundu.
JAMA / Acetaminophen Use During Pregnancy and Children’s Risk of Autism, ADHD, and Intellectual Disability
Leucovorin; folik asit türevi, düşük maliyetli ve genellikle kemoterapi yan etkilerini hafifletmek için kullanılan bir ilaç. Bazı otizmli çocuklarda beyne folat taşınmasındaki bozukluğu aşmak üzere öneriliyor. Tüm otizm vakalarında etkili olmamakla beraber, test edilen çocuklarda konuşma ve ifade yeteneğinde iyileşme sağlayabiliyor.
Tıp camiası, bu tür bir açıklamanın hamilelerin güvenli ağrı kesiciyi bırakıp salisilik asit veya ibuprofen gibi riskli alternatiflere yönelebileceğine dikkat çekiyor. Özellikle üçüncü trimesterda NSAİİ grubu ilaçlar bebekte böbrek veya kardiyak sorun riskini artırıyor.
