Eli Lilly and Company, GIP, GLP-1 ve glukagon reseptörlerini birlikte hedefleyen, haftada bir uygulanan deneysel üçlü agonist retatrutidin, obezite ve tip 2 diyabeti olan erişkinlerde yürütülen Faz III TRIUMPH-2 çalışmasının ayrıntılı sonuçlarını 29 Eylül 2026’da duyurdu. Bulgular, Milano’daki Avrupa Diyabet Çalışmaları Birliği (EASD) 62. Yıllık Toplantısı’nda sunuldu ve eş zamanlı olarak The Lancet‘te yayımlandı. Retatrutid deneysel bir moleküldür ve insan kullanımı için yasal olarak satılamaz veya pazarlanamaz. Haber metni, Lilly’nin basın açıklamasına ve The Lancet‘te yayımlanan makalenin özetine dayanmaktadır.
Eli Lilly and Company, retatrutidin obezite ve tip 2 diyabeti olan erişkinlerde değerlendirildiği Faz III TRIUMPH-2 çalışmasının ayrıntılı sonuçlarını açıkladı. Açıklamaya göre 80. haftada retatrutidin üç dozunun (4 mg, 9 mg ve 12 mg) tamamı belirgin kilo kaybı ve A1C düşüşü sağladı.
Çalışmanın Tasarımı
TRIUMPH-2 (NCT05929079); 80 haftalık, randomize, çift kör ve plasebo kontrollü bir Faz III çalışmasıdır ve “basket” tasarımıyla yürütülmüştür. Çalışma, obezite ve tip 2 diyabet için bir ana çalışma ile orta-şiddetli obstrüktif uyku apnesi için bir basket çalışmasını içermektedir.
Çalışmada 1.152 katılımcı, 1:1:1:1 oranında retatrutid 4 mg, 9 mg, 12 mg veya plasebo gruplarına randomize edildi. Retatrutid alan katılımcılar haftada bir kez 2 mg ile tedaviye başladı ve doz, her dört haftada bir kademeli olarak artırılarak hedef doza (4 mg, 9 mg veya 12 mg) ulaştırıldı. Tedavi sonrası 4 haftalık izlem dönemi de çalışmaya dahildir.
The Lancet özetine göre çalışma, sekiz ülkedeki 92 tıbbi ve araştırma merkezi ile hastanede yürütüldü. Çalışmaya 18 yaş ve üzeri, vücut kitle indeksi (VKİ) 27 kg/m² veya üzeri, HbA1c değeri %6,5-10,5 arasında olan ve tarama öncesinde en az 90 gündür tip 2 diyabet için stabil tedavi alan erişkinler dahil edildi.
Birincil Sonlanım Noktası: Kilo Kaybı
Lilly’nin verdiği tüm veriler “etkinlik tahmin edicisi”ne (efficacy estimand) aittir. Bu yaklaşım, randomize edilen tüm katılımcıların 80 hafta boyunca (olası doz kesintileri ve değişiklikleriyle) çalışma müdahalesine devam ettiği ve yasaklı kilo yönetimi tedavileri ile glisemik kurtarma tedavisi (yalnızca glisemik sonlanım noktaları için) başlatmadığı durumdaki etkinliği temsil etmektedir.
Ortalama başlangıç vücut ağırlığı 106,4 kg (234,6 lb), ortalama VKİ ise 38,2 kg/m² idi. 80. haftada ortalama vücut ağırlığı değişimi şöyle bildirildi:
- Retatrutid 4 mg: %12,7 (13,5 kg; 29,8 lb)
- Retatrutid 9 mg: %19,1 (20,6 kg; 45,4 lb)
- Retatrutid 12 mg: %20,8 (22,5 kg; 49,6 lb)
- Plasebo: %4,0 (4,2 kg; 9,3 lb)
Lilly’nin tablosuna göre 4 mg dozdaki vücut ağırlığı değişimi, anahtar ikincil sonlanım noktası olarak belirlenmiştir.
Başlangıç VKİ’si 35 veya üzeri olan katılımcılarda 12 mg retatrutid, ortalama 60,8 lb (%23,4) kilo kaybı sağladı. 12 mg retatrutid alan katılımcıların %59,5’i çalışma sonunda obezite için VKİ ölçütlerini artık karşılamıyordu.
Belirli oranlarda kilo kaybına ulaşan katılımcıların yüzdeleri (4 mg / 9 mg / 12 mg / plasebo) ise şöyleydi:
- Vücut ağırlığında ≥%15 azalma: %36,6 / %62,2 / %67,0 / %6,4
- Vücut ağırlığında ≥%20 azalma: %24,0 / %45,3 / %52,0 / %1,5
- Vücut ağırlığında ≥%25 azalma: %10,8 / %30,6 / %34,9 / %0,8
Glisemik Kontrol
Ortalama başlangıç A1C değeri %7,7 idi. 80. haftada A1C’deki ortalama düşüş, 4 mg dozda %1,4, 9 mg dozda %1,6 ve 12 mg dozda %1,5 olarak bildirildi; plasebo grubunda bu değer %0,2’de kaldı.
A1C ≤%6,5 hedefine ulaşan katılımcıların oranı 4 mg, 9 mg, 12 mg ve plasebo gruplarında sırasıyla %73,1, %79,2, %79,0 ve %26,3 oldu. Normal kan şekeri düzeyi olarak kabul edilen A1C <%5,7 değerine ulaşanların oranı ise sırasıyla %28,4, %40,0, %39,3 ve %4,4 olarak açıklandı. Lilly’nin dipnotuna göre A1C <%5,7 sonlanım noktası, ailesel (family-wise) tip 1 hata açısından kontrol edilmemiştir.
Kardiyovasküler Risk Faktörleri
Lilly’ye göre en yüksek doz (12 mg), bazı kardiyovasküler risk faktörlerinde de ortalama olarak şu azalmaları sağladı:
- Trigliseritlerde %39,5
- Non-HDL kolesterolde %19,6
- Sistolik kan basıncında 10,8 mmHg
- Bel çevresinde 6,7 inç (16,9 cm)
- Yüksek duyarlıklı C-reaktif proteinde (hsCRP) %58,3
Güvenlilik Verileri
En sık bildirilen advers olaylar (retatrutid 4 mg, 9 mg, 12 mg; plasebo) şunlardı:
- İshal: %27,4, %33,5, %33,6; plasebo %13,2
- Bulantı: %13,7, %20,8, %28,0; plasebo %8,0
- Kabızlık: %14,0, %16,2, %16,8; plasebo %9,4
- İştah azalması: %5,8, %12,3, %17,1; plasebo %4,5
- Kusma: %5,5, %10,2, %15,7; plasebo %4,2
Disestezi görülme sıklığı sırasıyla %4,5, %5,6 ve %7,3 iken plasebo grubunda %0,7 oldu. İdrar yolu enfeksiyonları ise %3,8, %6,3 ve %8,0 oranında görüldü; plasebo grubunda bu oran %6,6 idi. Lilly, bu olayların genel olarak hafif ile orta şiddette olduğunu ve çoğunun tedavi sürerken düzeldiğini bildirdi.
Advers olaylar nedeniyle tedaviyi bırakma oranları retatrutid 4 mg’de %3,8, 9 mg’de %11,6 ve 12 mg’de %7,7 olurken plasebo grubunda %4,9 idi. The Lancet özetinde ise güvenlilik profilinin, GLP-1 reseptör agonizmi taşıyan diğer moleküllerle genel olarak uyumlu olduğu belirtildi.
Araştırmacı ve Şirket Yorumları
Los Angeles Institute for Metabolic Research Tıbbi Direktörü ve Baş Araştırmacısı Juan P. Frías, M.D., tip 2 diyabeti olan kişilerin büyük çoğunluğunun aynı zamanda obezite ile yaşadığını ve ikisinin birlikte tedavisinin her zaman zor olduğunu belirtti. Frías, TRIUMPH-2’de retatrutidin hem kiloyu hem de kan şekerini belirgin biçimde düşürdüğünü, 12 mg dozda katılımcıların yarısından fazlasının artık obezite tanımına uymadığını ve %40’a varan oranda katılımcının normal aralıkta A1C’ye ulaştığını söyledi. Frías’a göre bu tür sonuçlar, tip 2 diyabet ve obezitesi olan erişkinlerde tek bir tedaviyle neyin hedeflenebileceğine dair bakışı değiştirebilir.
Lilly’de Yönetici Başkan Yardımcısı ve Lilly Cardiometabolic Health Başkanı Kenneth Custer, Ph.D., TRIUMPH-2’nin yeni nesil kardiyometabolik tıbbın sunabileceklerini gösterdiğini belirtti. Custer, Faz III programında etkinliğin güçlü ve tutarlı olduğunu vurgulayarak retatrutidin tip 2 diyabet ve obezitesi olan kişiler için önemli bir seçenek haline gelebileceğine inandıklarını ifade etti.
The Lancet makalesinin sonuç bölümünde ise retatrutid tedavisinin obezite ve tip 2 diyabeti olan katılımcılarda vücut ağırlığında belirgin iyileşmelerle ve glisemik kontrolde iyileşmelerle ilişkili olduğu, bu sonuçların retatrutidin tip 2 diyabetli kişilerde obezite tedavisinde etkili olabileceğini gösterdiği belirtildi.
Sonraki Adımlar
Lilly, 2027’nin ilk çeyreğinde ABD Gıda ve İlaç Dairesi’ne (FDA) Biyolojik Ürün Lisans Başvurusu (BLA) yapmayı planladığını açıkladı. TRIUMPH-2 kapsamındaki obstrüktif uyku apnesi çalışmasının ek sonuçları ise ileri bir tıbbi toplantıda sunulacak ve hakemli bir dergide yayımlanacak.
Retatrutid, tek bir molekül olarak GIP, GLP-1 ve glukagon reseptörlerini aktive eden, haftada bir uygulanan deneysel bir ajandır. Lilly, retatrutidi en az bir kiloya bağlı tıbbi sorunu olan obezite ve aşırı kilo, tip 2 diyabet, diz osteoartriti ağrısı, orta-şiddetli obstrüktif uyku apnesi, kronik bel ağrısı, kardiyovasküler ve renal sonlanımlar ile metabolik disfonksiyonla ilişkili steatotik karaciğer hastalığı alanlarında birden fazla Faz III çalışmada incelemektedir.
2023’te başlayan ilk TRIUMPH Faz III programı; obezite veya aşırı kilo, tip 2 diyabet, orta-şiddetli obstrüktif uyku apnesi ve obezite ile diz osteoartriti ağrısı alanlarında dört küresel kayıt çalışmasını kapsamakta ve 5.800’den fazla katılımcıyı içermektedir. Programda önümüzdeki yıl içinde ek sonuçlar beklenmektedir.
Lilly’nin basın açıklamasındaki ileriye dönük beyanlar bölümünde, retatrutidin tip 2 diyabet, obezite veya diğer olası endikasyonlar için güvenli ve etkili bir tedavi olacağına ya da düzenleyici onay alacağına dair bir garanti bulunmadığı belirtilmektedir.
WinAlly.com; Tıp, Sağlık, Eczacılık ve İlaç Sektörü profesyonellerine yönelik kamu yararına sektörel bilgi, haber ve içerik sunmaktadır. Sitemizde yer alan içerikler kesinlikle tıbbi teşhis, tedavi veya doktor tavsiyesi yerine geçmez. Doğabilecek olası hukuki, klinik veya idari problemlerden WinAlly.com sorumlu tutulamaz. Tıbbi konularda lütfen bir hekime başvurunuz
