Avrupa Hastalık Önleme ve Kontrol Merkezi (ECDC), Avrupa Birliği (AB)’nde antimikrobiyal direnç (AMD) ve antimikrobiyal tüketimine ilişkin 2024 verilerini yayımladı. Sonuçlar, AMD’yi azaltma çabalarını artırmak için acil eyleme geçilmesi gerektiğini gösteriyor.
Antimikrobiyal direnç, günümüzde en acil ve artan küresel sağlık tehditleri arasında yer alıyor. ECDC, AMD’nin AB/Avrupa Ekonomik Alanı’nda (AEA) her yıl 35 000’den fazla ölüme neden olduğunu ve AB ve dünya genelinde sağlık sistemlerine milyarlarca avroya mal olduğunu tahmin ediyor. AMD, İnfeksiyonları tedavi etme yeteneğimizi zayıflatarak organ nakli, kanser tedavisi, cerrahi ve yetişkinlerin, çocukların ve yenidoğanların yoğun bakımı gibi modern tıbbi müdahalelerin kritik başarısını tehdit ediyor.
Yeni yayımlanan ECDC verileri, AB’nin 2019’la kıyasladığında 2030 için AB Konseyi tarafından belirlenen beş hedefinden dördünü gerçekleştirmekten uzak olduğunu ikna edici bir şekilde göstermektedir (Şekil 1). Karbapeneme dirençli Klebsiella pneumoniae kan dolaşımı infeksiyonlarının sıklığı, hedeflendiği gibi %5’lik azalma yerine %60’ın üzerinde artış göstermiştir. %10 oranında azaltılması hedeflenmiş 3. kuşak sefalosporinlere dirençli Escherichia coli kan dolaşımı infeksiyonları insidansı da %5’in üzerinde artmıştır.
2030 yılına kadar %20’lik bir düşüş sağlamayı hedefleyen AB’nin aksine, toplam yıllık antibiyotik tüketimi 2024’te artmıştır. Son olarak, toplum kökenli infeksiyonların çoğunda etkili birinci basamak antibiyotikleri içeren AWeRe sınıflandırmasının Access grubundan tüketilen antibiyotiklerin oranı 2019’dan beri yaklaşık %60 seviyesinde sabitlenerek AB’nin %65 hedefinin gerisinde kalmıştır.
Avrupa İlaç Ajansı (EMA) ve Avrupa Hastalık Önleme ve Kontrol Merkezi (ECDC), antimikrobiyal direnç (AMD) tehdidinin hızla büyüdüğünü ve Avrupa Birliği’nin 2030 hedeflerine ulaşabilmesi için acil, koordineli adımların şart olduğunu vurguluyor. Bu haber, The Lancet Regional Health – Europe dergisinde yayımlanan güncel raporun bulgularına dayanmaktadır.
Rising antimicrobial resistance in Europe: EMA and ECDC outline urgent actions to achieve EU targets
Avrupa’da antimikrobiyal direnç (AMD), halk sağlığı için giderek daha büyük bir tehdit haline geliyor. EMA ve ECDC’nin ortak raporuna göre, AB’nin 2030 yılına kadar belirlediği hedeflere ulaşabilmesi için mevcut ilerleme yetersiz. Raporda, özellikle antibiyotiklerin sorumlu kullanımı, yeni tedavi seçeneklerinin geliştirilmesi ve üye ülkeler arasında daha sıkı koordinasyonun zorunlu olduğu belirtiliyor.
Ana Bulgular:
Direnç oranları yüksek seyrediyor: Avrupa genelinde bakteriyel enfeksiyonların tedavisinde kullanılan antibiyotiklere karşı direnç oranları, bazı bölgelerde kritik seviyelere ulaştı.
Hedeflere ulaşmak için hız şart: AB’nin 2030 hedefleri arasında antibiyotik kullanımının azaltılması ve dirençli enfeksiyonların kontrol altına alınması bulunuyor. Ancak mevcut veriler, bu hedeflere ulaşmak için daha güçlü politikaların gerektiğini gösteriyor.
Koordinasyon eksikliği: Üye ülkeler arasında veri paylaşımı ve ortak stratejilerde eksiklikler mevcut. Bu durum, AMD ile mücadelede etkinliği azaltıyor.
Yeni tedavilere ihtiyaç: Mevcut antibiyotiklerin etkinliğinin azalması, yeni antimikrobiyal ilaçların geliştirilmesini ve inovatif tedavi yaklaşımlarını zorunlu kılıyor.
EMA ve ECDC, “acil eylem planı” çağrısında bulunarak, AB ülkelerinin sağlık sistemlerinde daha güçlü gözetim mekanizmaları kurulmasını, antibiyotik kullanımının sıkı şekilde izlenmesini ve araştırma yatırımlarının artırılmasını öneriyor. Raporda ayrıca, halkın bilinçlendirilmesi ve sağlık çalışanlarının eğitiminin AMD ile mücadelede kritik rol oynadığı vurgulanıyor【source】.
Uzmanlara göre, antimikrobiyal direnç yalnızca Avrupa’nın değil, küresel sağlık güvenliğinin de en büyük tehditlerinden biri. Bu nedenle, AB’nin atacağı adımların dünya genelinde örnek teşkil etmesi bekleniyor.
