Zeytinyağı gibi “iyi yağ” kaynaklarının aşırı tüketimi, vücudun daha fazla yağ hücresi üretmesine yol açabilir. Yeni bir araştırma, özellikle oleik asidin – zeytinyağında baskın olarak bulunan tekli doymamış yağ asidi – yüksek miktarda alındığında, yağ hücrelerinin çoğalmasını tetikleyebileceğini gösteriyor.
Dietary oleic acid drives obesogenic adipogenesis via modulation of LXRα signaling
Araştırmanın Detayları
Oklahoma Üniversitesi’nden araştırmacılar, Yale ve New York Üniversitesi iş birliğiyle, oleik asidin AKT2 adlı bir sinyal proteinini aşırı aktive ettiğini ve LXR adı verilen düzenleyici bir proteini baskıladığını ortaya koydu. Bu süreç, öncü hücrelerin (APC) büyümesini hızlandırarak yağ hücrelerine dönüşmesini kolaylaştırıyor.
Oleik Asit Hangi Yağlarda Bulunur?
Oleik asit yalnızca zeytinyağında değil; kanola, ayçiçeği, avokado, fıstık yağları ve bazı hayvansal yağlarda da bulunuyor. Ayrıca, raf ömrünü uzattığı için fast food endüstrisinde de sıklıkla tercih ediliyor.
Farelerde ve İnsan Hücrelerinde Benzer Sonuçlar
Araştırmada, farelere farklı yağlarla zenginleştirilmiş diyetler verildi. Oleik asit dışındaki yağ asitleri aynı etkiyi göstermedi. Hem farelerde hem de laboratuvar ortamında izole edilen insan hücrelerinde oleik asidin yağ hücresi üretimini artırdığı gözlemlendi.
Vücudun Yağ Depolama Mekanizması
Adipogenez olarak bilinen süreç, normalde vücudun enerji fazlasını güvenli bir şekilde depolamasını sağlar. Ancak oleik asidin aşırı tüketimi bu sistemi kısa devreye uğratıyor ve ihtiyaç duyulmasa bile yeni yağ hücrelerinin oluşmasına neden oluyor.
Uzun Vadeli Etkiler Ne Olabilir?
Yeni yağ hücreleri oluştuktan sonra, kilo verildiğinde tamamen kaybolmuyor; sadece küçülüyorlar. Bu da, ileride kilo alımını daha kolay hale getiriyor. Araştırma, bu sürecin doğrudan obeziteye mi yoksa başka sağlık sorunlarına mı yol açtığını kesin olarak göstermiyor.
Ölçülülük Şart
Zeytinyağı ve oleik asit, Akdeniz diyetinde önemli ve sağlıklı bir yer tutuyor. Ancak araştırmacılar, tüketim miktarının önemli olduğunu vurguluyor. Düşük ve dengeli seviyelerde faydalı olan oleik asit, uzun vadede aşırı alındığında zararlı olabilir.
