Uzun yıllardır otizmin erkeklerde daha sık görüldüğü kabul ediliyordu. DSM-5 gibi tanı kılavuzları bile erkek-kadın oranını 4:1 olarak belirtmişti. Ancak İsveç’te yürütülen geniş çaplı bir doğum kohortu araştırması ve BMJ’de yayımlanan yeni veriler, bu algının ciddi biçimde sorgulanması gerektiğini gösteriyor. Bulgular, otizmin aslında kızlarda da erkekler kadar yaygın olduğunu ortaya koyuyor. Bu haber, otizm tanısında cinsiyet eşitsizliğinin nasıl değiştiğini ve neden yeniden düşünülmesi gerektiğini aktarıyor.
Otizmin erkeklerde daha sık görüldüğü yönündeki yerleşik kanı, yeni araştırmalarla sarsılıyor. BMJ’de yayımlanan geniş çaplı İsveç doğum kohortu çalışması, 1985-2020 yılları arasında doğan 2,7 milyon çocuğun verilerini inceledi. Araştırmada 78.522 kişiye otizm tanısı konuldu ve sonuçlar, erkek-kadın oranının yaş ilerledikçe dramatik biçimde değiştiğini ortaya koydu. Çocuklukta erkeklerde tanı oranı daha yüksek olsa da, kızlar ergenlik ve erken yetişkinlik döneminde hızla “yakalama” etkisi gösterdi. 2022 verilerine göre 20 yaşına gelindiğinde erkek-kadın oranı 1,2’ye kadar düşerken, 2024 projeksiyonlarında bu oranın tamamen eşitlenmesi öngörülüyor .
BMJ’de yayımlanan editoryal yazı ise bu bulguların önemini vurguluyor. Uzun yıllar boyunca otizmin kadınlarda göz ardı edildiği, tanı araçlarının erkeklere göre tasarlandığı ve bu nedenle kız çocuklarının otizm belirtilerini daha geç yaşta ortaya koyabildiği ifade ediliyor. Çalışma, tanı sistemlerindeki önyargıların kızların otizm tanısını geciktirdiğini, bunun da yanlış psikiyatrik tanılara ve uygun destekten mahrum kalmalarına yol açtığını belirtiyor .
Uzmanlar, bu yeni bulguların otizm tanısında köklü bir değişim yaratabileceğini söylüyor. Erkeklerde erken yaşta tanı konulurken, kızların sosyal uyum becerileri ve “maskelenme” davranışları nedeniyle otizm belirtileri daha geç fark ediliyor. Bu durum, kadınların otizm tanısını çoğunlukla yetişkinlikte almalarına yol açıyor. Araştırmacılar, otizmin erkeklere özgü bir durum olarak görülmesinin artık bilimsel temeli olmadığını ve tanı süreçlerinin yeniden düzenlenmesi gerektiğini vurguluyor.
Sonuç olarak, otizmin erkeklerde daha sık görüldüğü yönündeki geleneksel kabul yerini yeni bir gerçekliğe bırakıyor: Otizm, kızlarda da erkekler kadar yaygın. Bu bulgu, hem tanı kriterlerinin yeniden gözden geçirilmesini hem de kız çocuklarının erken yaşta doğru destek alabilmesi için sistematik değişiklikleri zorunlu kılıyor.
