Karaciğer kanseri de dâhil olmak üzere çeşitli sağlık sorunlarına sebebiyet verebilen bir çeşit karaciğer iltihabı olan viral hepatite dikkat çekmek adına her yıl 28 Temmuz Dünya Hepatit Günü olarak anılıyor.
Hepatit en basit anlamıyla karaciğerin iltihabıdır ve pek çok nedene bağlı olarak oluşabilir. Bu nedenlerin başında ise viral enfeksiyonlar gelir. Viral hepatitlere sebep olan farklı virüs tipleri (A, B, C, D ve E) bulunmaktadır.
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), dünya genelinde yaklaşık 350 milyon kişinin kronik hepatit B virüsü veya hepatit C virüsleriyle enfekte olduğunu ve yine dünyada yılda 1 milyondan fazla insanın bu virüs tiplerine bağlı hastalıklardan öldüğünü raporluyor.
Konuyla ilgili açıklama yapan Tüm Eczacı İşverenler Sendikası Genel Başkanı Ecz. Nurten Saydan, korunulabilen ve tedavi edilebilen bir enfeksiyon hastalığı olan viral hepatitler ile mücadelede kullanılan aşılar ile ilaçların yanı sıra farkındalık ve sağlık hizmetine ulaşmanın önemine değinerek, “hastalıktan korunmak için, aşı yaptırılmalı” dedi.
Saydan konuyla ilgili şu açıklamalarda bulundu:
“Viral hepatitler, kronik karaciğer hastalığı, siroz ve karaciğer kanserine yol açabilen önemli bir halk sağlığı sorunudur. Hepatit, en basit anlamıyla karaciğerin iltihabıdır. Hepatitler, dünyada enfeksiyon hastalıklarına bağlı gelişen en sık ölüm nedenlerinden biri olup pek çok nedene bağlı olarak gelişebilmektedir. Viral hepatitlere ise başta Hepatit A, B, C, D ve E virüsleri olmak üzere farklı virüs tipleri sebep olmaktadır. En yaygın türleri Hepatit A, Hepatit B ve Hepatit C’dir. Hepatit B ve Hepatit C virüsleri uzun dönemde kronik karaciğer hastalığı, siroz veya karaciğer kanserine yol açabildiği için ayrı bir öneme sahiptir ve yakından izlem gerektirir.
Hepatit A: Hepatit A virüs ile kirlenmiş (kontamine) su ve besinlerle salgınlara yol açabilen, kötü hijyenik koşullarda kolaylıkla bulaşabilen bir hastalıktır. Ülkemizde çocuklara 18. ve 24. aylarda, risk grubundaki kişilere de en az 6 ay ara ile 2 doz halinde sağlık kuruluşlarımızda ücretsiz hepatit A aşısı uygulanmaktadır.
Hepatit B: 6 bileşenli karma aşı 2. ayın sonunda, 4. ayın sonunda, 6. ayın sonunda ve 18. ayın sonunda uygulanmaktadır. Risk grubundaki kişilere ise 0, 1 ve 6 ay takvimi ile 3 doz olarak ve ücretsiz uygulanmaktadır. “
HEPATİT B VE HEPATİT C NASIL BULAŞIR?
- Enfekte kan ve kan ürünlerinin transfüzyonuyla
- Sterilize edilmemiş cerrahi malzemelerin kullanıldığı tıbbi ya da diş müdahaleleriyle
- Kullanılmış enjektör paylaşımıyla
- Tıraş bıçağı, diş fırçası gibi eşyaların paylaşımıyla
- Sterilize edilmemiş araçlarla dövme, akupunktur ya da vücut takılarının uygulanmasıyla
- Anneden bebeğe doğumda ve sonrasında
- Korunmasız cinsel ilişkiyle bulaşabilir.
HEPATİT BELİRTİLERİ:
- Aşırı yorgunluk ve halsizlik
- Mide bulantısı ve iştah kaybı
- Ciltte ve göz aklarında sararma (sarılık)
- Koyu tenli idrar ve açık renkli dışkı
- Karın ağrısı veya mide üst kısmında rahatsızlık
Saydan, günümüz koşullarında, hepatit B için etkin bir aşı, kronik hepatit C enfeksiyonu için ise etkin bir tedavi olduğunu ve bu hastalıkların kontrol altına alınabildiğini söyleyerek, şöyle devam etti:
“Hepatit B hastalığından korunmanın en etkili yolu aşılamadır. Türkiye’de Hepatit B aşısı, 1998 yılı itibarıyla rutin çocukluk aşı takvimine eklenmiş ve risk grubundaki kişilere de ücretsiz olarak uygulanmaktadır. Hepatit C virüsüne karşı aşı henüz bulunmuyor, ancak etkili tedaviler mevcuttur ve bu tedaviler Türkiye’de genel sağlık sigortası kapsamında ücretsiz olarak sunuluyor.
AŞI TÜRLERİ VE DOZ PROGRAMI
- Hepatit B Aşısı:3 doz halinde (0, 1. ve 6. aylarda) kas içine yapılır; bebeklere rutin uygulanır, yetişkinler de dilediği zaman yaptırabilir. Hepatit B aşısı, tam dozları yapıldığında sağlıklı insanlarda genellikle ömür boyu koruma sağlar.
Bebekler için rutin aşılama programı kapsamındaki dozlar Aile hekimliklerinde ücretsiz uygulanmaktadır.
Yetişkinler için Hepatit B aşısı; bağlı bulunduğunuz Aile Sağlığı Merkezlerinde (ASM) (aile hekiminiz tarafından) veya devlet hastaneleri ve özel hastanelerin enfeksiyon hastalıkları ile iç hastalıkları polikliniklerinde yapılmaktadır.
- Hepatit A Aşısı:2 doz halinde 6 ay arayla uygulanır; ilk doz 1 yaşından itibaren çocuklara yapılır.
AŞISI BULUNMAYAN HEPATİT TÜRLERİ
- Hepatit C:Koruyucu bir aşısı yoktur, ancak günümüzde etkili ilaçlarla tedavisi mümkündür
- Hepatit D: Kendi aşısı yoktur; ancak Hepatit D virüsü yalnızca Hepatit B varlığında çoğalabildiği için Hepatit B aşısı dolaylı olarak koruma sağlar.
- Hepatit E:Rutin kullanımı olan yaygın bir aşısı yoktur
AŞI TOPLUMU KORUR
Asıl bilinmesi gereken aşının bulaşıcı hastalıklara karşı en etkili, en kolay ve en ucuz koruma yöntemi olduğudur. Vücudun savunma gücünü artırarak ağır hastalıkları önler. Üstelik aşılar tedavi masraflarından ve hastane giderlerinden çok daha ucuzdur.
Unutmayalım: Aşılar, kolay uygulanır. Kısa süren iğne veya damla yoluyla zahmetsizce uygulanır. Aşılar, salgınların yayılmasını durdurarak herkesi güvence altına alır ve toplumu korur.
Eczanelerimiz Sağlık Bakanlığı mevzuatlarında Birinci Basamak Sağlık Kuruluşu olarak sınıflandırılmıştır. Eczacıların sahip olduğu stratejik sağlık bilgisi ülkenin en ücra köşelerine yayılmış olan, eczanelerin hizmet ağı ile birleşince bağışıklama hizmetinde sunabileceğimiz katkılar çok değerlidir. Bu sebeple ülkemizdeki eczanelerde de gelişmiş ülkelerde olduğu gibi aşı hizmetinin verilmesi vatandaşın sağlığa erişimini kolaylaştırarak halk sağlığına çok önemli bir katkı sunacaktır.
TEİS
