Uluslararası Diyabet Federasyonu (UDF), onlarca yıl süren tartışmaların ardından “beslenme yetersizliğine bağlı” gelişen diyabet türünü ‘Tip 5’ olarak resmen kabul etti.
Uluslararası Diyabet Federasyonu (IDF), uzun süredir göz ardı edilen ve malnütrisyonla ilişkili diyabet olarak bilinen hastalığı, 2025 yılında Bangkok’ta düzenlenen Dünya Diyabet Kongresi’nde “Tip 5 Diyabet” adıyla resmen sınıflandırdı. Bu karar, milyonlarca insanın doğru tanı ve tedaviye ulaşması için kritik bir dönüm noktasıdır.
Type 5 diabetes
Tip 5 diyabet, daha önce malnütrisyonla ilişkili diyabet mellitus (MRDM) olarak bilinen ve kronik yetersiz beslenme ile doğrudan bağlantılı bir hastalık olarak tanımlandı. Bu yeni sınıflandırma, Ocak 2025’te uzmanların katıldığı uluslararası bir toplantıda kabul edildi ve IDF tarafından Bangkok’taki Dünya Diyabet Kongresi’nde onaylandı.
Bu tanıma göre Tip 5 diyabet, özellikle Güneydoğu Asya ve Sahra Altı Afrika gibi düşük ve orta gelirli ülkelerde yaygın olarak görülüyor. Hastalık, çocukluk ve ergenlik döneminde yaşanan uzun süreli yetersiz beslenme, kötü anne beslenmesi, sık enfeksiyonlar ve kronik gıda güvencesizliği nedeniyle pankreasın gelişiminin bozulmasından kaynaklanıyor. Bu durum, pankreasın yeterli insülin üretememesine yol açıyor.
Belirtiler:
- Kilo kaybı
- Aşırı susuzluk
- Sık idrara çıkma
- Yorgunluk
- Yüksek glikoz seviyeleri
Tip 5 diyabeti Tip 1’den ayıran en önemli özellik, hastaların genellikle 19 kg/m²’nin altında vücut kitle indeksine sahip olması ve otoimmün β-hücre yıkımının görülmemesidir.
Tanı ve Tedavi: Uzun süre standart tanı kriterleri bulunmadığı için birçok hasta yanlışlıkla Tip 1 veya Tip 2 diyabet olarak sınıflandırıldı. Bu da yanlış tedavi ve kötü sonuçlara yol açtı. Tip 5 diyabet için tedavi, yalnızca glikoz kontrolüne değil aynı zamanda beslenme desteğine odaklanıyor.
- Uzun vadeli yetersiz beslenmenin düzeltilmesi
- Oral diyabet ilaçları ile insülin salgısının uyarılması
- Uygun durumlarda düşük doz insülin tedavisi
Standart Tip 1 veya Tip 2 tedavileri bu hastalıkta etkili değil. Doğru tanı ve uygun tedavi sağlanmadığında sinir hasarı, böbrek hastalığı ve görme kaybı gibi komplikasyonlar gelişebiliyor.
Önleme: Tip 5 diyabetin önlenmesi, yetersiz beslenme ve sağlık eşitsizliklerinin ortadan kaldırılmasına bağlıdır.
- Anne beslenmesinin iyileştirilmesi
- Çocuk beslenme programlarının güçlendirilmesi
- Gıda güvenliğinin sağlanması
- Yoksulluğun ve enfeksiyon riskinin azaltılması
Bu yeni sınıflandırma, küresel diyabet yükünü azaltmak ve özellikle genç yetişkinlerin yaşam beklentisini artırmak için umut verici bir adım olarak değerlendiriliyor.
Tıp Dünyasında Yeni Keşif: Bebekleri Etkileyen Nadir Bir Diyabet Türü Tanımlandı
