Bilim insanları, tembel göz (ambliyopi) sorunu yaşayan yetişkinlerde görmenin yeniden canlandırılabileceğine dair umut verici bir yöntem geliştirdi. MIT bünyesindeki Picower Enstitüsü’nde yapılan yeni bir araştırma, ambliyopik gözün retinasının kısa süreli ve geri dönüşümlü olarak uyuşturulmasının, beynin bu göze verdiği görsel tepkileri yeniden harekete geçirebildiğini ortaya koydu.
Ambliyopi, genellikle çocukluk döneminde bir gözün yeterince uyarılmaması sonucu gelişiyor. Bu durum, beynin görme merkezindeki sinir bağlantılarının zayıflamasına ve ilgili gözde kalıcı görme kaybına yol açabiliyor. Bugüne kadar uygulanan tedaviler, çoğunlukla çocukluk dönemine odaklanırken, yetişkinlerde iyileşme ihtimalinin sınırlı olduğu düşünülüyordu.
Temporary retinal inactivation reverses effects of long-term monocular deprivation in visual cortex by induction of burst mode firing in the thalamus
Ancak yeni çalışmada, fareler üzerinde yapılan deneyler bu görüşü sorguluyor. Araştırmacılar, ambliyopik gözün retinasını yalnızca birkaç günlüğüne geçici olarak devre dışı bıraktı. Bu kısa süreli müdahalenin ardından, beynin görsel korteksinde zayıflamış sinir bağlantılarının yeniden güçlendiği ve görsel yanıtların geri döndüğü gözlemlendi.
Çalışmanın başyazarı Prof. Mark Bear, bu yaklaşımın tembel gözün “yeniden başlatılması” anlamına gelebileceğini belirterek, yöntemin daha ileri hayvan modellerinde ve insanlarda doğrulanmasının kritik önem taşıdığını vurguladı.
Araştırma, görsel bilgiyi retinadan beyne taşıyan lateral genikulat çekirdeğin (LGN) bu süreçte kilit rol oynadığını da gösterdi. Retina girdisi geçici olarak kesildiğinde, LGN nöronlarının görsel kortekse güçlü sinyaller göndererek beynin yeniden yapılanmasını tetiklediği tespit edildi.
Bilim insanları, mekanizmanın tüm ayrıntılarının henüz netleşmediğini belirtse de, elde edilen bulguların insan ambliyopisi için yeni ve etkili tedavi seçeneklerinin önünü açabileceği ifade ediliyor.
