Yeni bir bilimsel çalışma, tek bir sinir hasarının yalnızca yaralanan bölgeyi değil, vücudun tamamındaki bağışıklık sistemini uzun süreli olarak etkileyebileceğini ortaya koydu. McGill Üniversitesi’nde yürütülen klinik öncesi araştırma, sinir yaralanmalarının bağışıklık tepkilerini sessizce yeniden şekillendirdiğini ve bu etkinin kadınlar ile erkeklerde farklılık gösterdiğini ortaya koyuyor.
The impact of nerve injury on the immune system across the lifespan is sexually dimorphic
Sinir hasarları; gerilme, basınç ya da kesikler sonucu oluşabiliyor ve çoğu zaman kronik ağrı gibi kalıcı sorunlara yol açıyor. Bağışıklık sistemi normalde hasarlı dokunun iyileşmesine yardımcı olurken, araştırma sinir yaralanmalarının bağışıklık aktivitesini vücut genelinde bozabileceğini gösterdi.
Fareler üzerinde yapılan deneylerde, sinir hasarından sonra alınan kan örneklerinde yaygın iltihaplanma belirtileri tespit edildi. Araştırmacılar, erkek ve dişi farelerin bağışıklık tepkilerinin belirgin biçimde farklılaştığını gözlemledi. Erkek farelerde iltihaplanma belirteçleri yükselirken bu artış zamanla da devam etti. Dişi farelerde ise aynı belirteçlerde benzer bir yükselme görülmedi.
Buna rağmen, yaralı erkek ya da dişi farelerden alınan kanın sağlıklı farelere aktarılması, her iki durumda da ağrı duyarlılığını artırdı. Bu bulgu, cinsiyete bağlı farklılıklar olsa da kan dolaşımında ağrı sinyallerini etkileyen ortak bir faktörün bulunduğuna işaret ediyor.
Çalışmanın ortak yazarlarından McGill Üniversitesi Ağrı Çalışmaları Profesörü Jeffrey Mogil, kadınlarda ağrıya yol açan mekanizmanın henüz tam olarak anlaşılmayan farklı bir biyolojik yol üzerinden işliyor olabileceğini belirtiyor. Araştırmanın başyazarı Sam Zhou ise erkekler ve kadınlar arasındaki bu farkların anlaşılmasının, kronik ağrı için daha kişiselleştirilmiş ve etkili tedavilere zemin hazırlayabileceğini vurguluyor.
Uzmanlara göre bulgular, sinir yaralanmalarının etkisinin hasarın oluştuğu bölgeyle sınırlı kalmadığını gösteriyor. Bağışıklık sistemindeki kalıcı değişiklikler; kronik ağrı, anksiyete ve depresyon gibi uzun vadeli sağlık sorunlarının riskini de artırabilir. Araştırmacılar, sinir yaralanmalarının bütüncül etkilerinin hem hekimler hem de hastalar açısından daha fazla dikkate alınması gerektiğine dikkat çekiyor.
