Son dönemde tüm dünyada ve ülkemizde, kış aylarında beklendiği üzere, solunum yolu enfeksiyonlarında bir artış vardır. COVID döneminde maske kullanımına bağlı olarak sıklığı azalan influenza vakalarında bu yıl ciddi bir artış olmuştur. Son dönemlerde yaşadığımız gerek servis yatışlarında gerekse yoğun bakım yatışlarında artış nedeniyle daha önce yapılan bilgilendirme notunda güncelleme ihtiyacı doğmuştur.
İnfluenza (GRİP) ani başlayan ateş, öksürük, baş ve boğaz ağrısı, burun akıntısı, halsizlik, eklem ve kaslarda ağrı ile seyreden bir enfeksiyondur. Hastalık genellikle ilk bir haftada kendi kendini sınırlar. Ancak altta yatan hastalığı olan kişilerde, gebelerde, infantlarda, yaşlılarda ağır seyredip hastanede ve yoğun bakımda yatışa, hatta ölüme neden olabilir. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) verilerine göre Aralık ayı son haftasında influenza saptanma oranları pik yapmış olup ocak ayında ılımlı bir azalma saptanmıştır. En sık izole edilen influenza A’dır. İnfluenza A tipinden de en sık saptanabilen H1 olarak bildirilmiştir (1).
Ülkemizde Sağlık Bakanlığı verilerine göre 2025 yılı üçüncü haftasında solunum şikayetleri ile ayaktan aile hekimlerine başvuran hastalardan alınan solunum yolu numunesinde 67’sinde (%34,5) influenza virüsü; 32’sinde (%16,5) diğer solunum yolu virüsleri (rinovirus ve SARS-CoV-2) tespit edilmiştir. Ocak ayı 3.Haftasında açıklanan rakamlarda influenza pozitif saptanma oranlarında ciddi bir artış mevcuttur. Vakaların çoğu H1N1 ve H3N2 alt tipindedir. Ağır akut solunum yolu enfeksiyonu nedeni ile yatan hastalardan alınan solunum yolu numunelerinde ise 23 (%23) influenza virüsü, 25 diğer viruslar saptanmış olup bunların çoğunluğu Respiratuar Sinsityal Virüs (RSV) oluşturmuştur (2).
İnfluenza, RSV, rinovirus ve COVID-19 benzer semptomlarla seyretmektedir. Test yapılmadan bu hastalıkları ayırt etmek çok güçtür. İnfluenza tanısı konulup ağır, risk grubunda olan hastalarda oseltamivir tedavisi etkilidir. Test sayısının arttırılması gereksiz ilaç kullanımı ve ilaç direncini azaltabilir.
Son 2 haftadır solunum semptomları ile gerek poliklinik gerek acil başvurularında ciddi bir artış gözlenmektedir. Pek çok hastanede servis ve yoğun bakım yatak doluluk oranlarında artış yaşanmakta olup ağır pnömoni, solunum yetmezliği vakaları görülmeye başlanmıştır.
Türk Toraks Derneği olarak altı ayın üzerinde, özellikle risk grubunda olan kişilere grip aşısının her yıl tekrar edilmesi önerilmektedir. Grip aşısı, grip mevsimi boyunca Ekim ve Mart ayları arasında yapılabilir (3). Genel enfeksiyon korunma önlemlerinden el yıkama başta olmak üzere, kalabalık ortamların havalandırılması, özellikle hasta kişilerin maske kullanımı, hastanelerde maske kullanımının zorunlu hale getirilmesinin enfeksiyonların yayılımını azaltacağı düşüncesindeyiz. Acil servislerde test sayısının artırılması, influenza tanısının konulması ve böylece tedavisinin hızla başlanması açısından önem arz etmektedir.
Türk Toraks Derneği
- https://worldhealthorg.shinyapps.io/flunetchart/
- https://grip.saglik.gov.tr/depo/influenza- raporu/2025/Haftalik_Solunum_Yolu_Virusleri_Surveyans_Raporu_2025_1._Hafta.pdf
- https://grip.saglik.gov.tr/tr/
