Yaklaşık bir milyon katılımcının verilerini içeren dev bir meta-analize göre, kolesterol seviyelerini düşürmek yalnızca kalp sağlığı için değil, beyin sağlığı için de önemli olabilir.
Araştırma, statinler ve ezetimib gibi kolesterol düşürücü ilaçların demans riskini azaltabileceğine dair şimdiye kadarki en güçlü kanıtlardan birini sundu.
Cholesterol-lowering drug targets reduce risk of dementia: Mendelian randomization and meta-analyses of 1 million individuals
Kolesterol ve Demans Arasındaki Bağlantı
İngiltere’deki Bristol Üniversitesi ile Danimarka’daki Kopenhag Üniversitesi Hastanesi araştırmacılarının yürüttüğü çalışmada, “kötü” kolesterol olarak bilinen LDL (düşük yoğunluklu lipoprotein) ile demans riski arasındaki ilişki yeniden ele alındı.
Daha önce yapılan birçok araştırma bu bağlantıyı ortaya koysa da, bu son çalışma çok daha kapsamlı genetik veriler kullanarak ilişkinin gücünü doğruladı.
Bilim insanları, “Yaşamın erken dönemlerinde kolesterolün düşürülmesi, ilerleyen yaşlarda demans riskini azaltabilir” sonucuna vardı.
Genetik Yöntemle Kesin Sonuç
Bu araştırmada katılımcılar doğrudan ilaçla tedavi edilmedi. Bunun yerine, kolesterolü doğal olarak düşük tutan genetik varyantlar incelendi.
Bu yönteme Mendelian Randomizasyon deniyor ve kişinin beslenme ya da yaşam tarzı gibi değişkenlerden bağımsız olarak genetik eğiliminin etkisini ölçmeyi sağlıyor.
Sonuçta, düşük kolesterolle ilişkilendirilen genetik profillere sahip bireylerde demans gelişme riskinin anlamlı şekilde düşük olduğu saptandı.
Bu bulgu, statinler ve ezetimib gibi ilaçların hedef aldığı biyolojik yolların da beyni koruyucu etkiler oluşturabileceğini düşündürüyor.
Beyin ve Damar Sağlığı Arasındaki Bağ
Araştırmacılar, yüksek kolesterolün neden olduğu aterosklerozun (damar içi yağ birikimi) beyne giden kan akışını kısıtlayarak damarsal demans gibi hastalıkların temelini oluşturabileceğini belirtiyor.
Bu da, kolesterol seviyelerini kontrol altında tutmanın sadece kalp krizi ve inme riskini değil, beyin dejenerasyonunu da önleyebileceğini gösteriyor.
Gelecekte Klinik Denemeler Planlanıyor
Araştırmacılardan Liv Tybjærg Nordestgaard, “Çalışmamız, kolesterolü genetik olarak düşük olan bireylerde demans riskinin anlamlı biçimde azaldığını ortaya koydu.
Şimdi sırada, kolesterol düşürücü ilaçların bu etkisini uzun vadeli klinik deneylerle doğrulamak var,” dedi.
Uzmanlar, gelecekte 10 ila 30 yıl sürebilecek geniş çaplı klinik çalışmalar ile bu genetik bulguların gerçek hayattaki ilaç etkileriyle karşılaştırılacağını belirtiyor.
Çalışma, Alzheimer’s & Dementia dergisinde yayımlandı.
