Ana Sayfa Tıp&Sağlık Dijital Çağda Boyun Fıtığından Korunmanın 3 Yolu

Dijital Çağda Boyun Fıtığından Korunmanın 3 Yolu

Doç. Dr. Ömer Özdemir

Bilgisayar ve cep telefonu kullanımının yaygınlaşması, hareketsizlik ve duruş bozukluları boyun fıtığı vakalarının da artış göstermesine yol açıyor. Günümüzde bu rahatsızlık sadece ileri yaştaki bireyleri değil özellikle gençleri etkiliyor. Özellikle akıllı telefonun uzun süre sık kullanımı ile boyun bölgesine 27 kiloluk bir yük biniyor ve bu da fıtığa zemin hazırlayan önemli nedenlerden biri olarak öne çıkıyor. Daviva Avcılar Hastanesi Beyin, Sinir ve Omurilik Cerrahisi Bölümü’nden Doç. Dr. Ömer Özdemir, dijital çağın getirdiği duruş bozuklukları ve boyun fıtığına karşı alınması gereken önlemler hakkında kritik uyarılarda bulundu.

Şiddetli ağrı ve uyuşma belirtilerine dikkat

Omurga sağlığımızın merkezinde yer alan boyun bölgesi; üst üste dizilmiş 7 omur kemiği ile bunların arasında yük dağılımını sağlayıp darbe emici görevi gören jöle kıvamındaki kıkırdaksı disklerden oluşur. Yaşa bağlı yıpranmalar, duruş bozuklukları veya ani ters hareketler disklerin dış kılıfını zayıflatarak içteki yumuşak dokunun dışarı kaymasına ve sinirlere baskı yapmasına, yani boyun fıtığına yol açar.

Fıtığın hangi seviyede olduğuna ve sinire yaptığı baskının derecesine göre belirtiler çeşitlilik gösterir. Ense kökünden kürek kemiğine yayılan kronik ağrılar, omuzdan parmak ucuna kadar uzanan elektriklenme ve yanma hissi en sık karşılaşılan şikâyetlerdir. Ayrıca el ve parmaklarda karıncalanma, his kaybı, nesneleri düşürme gibi kas gücü azalmalarında ve omurilik basısına bağlı denge kayıplarında vakit kaybetmeden hekime başvurulmalıdır. Tanı sürecinde detaylı uzman muayenesi, en güvenilir yöntem olan Boyun MR çekimi ve gerekirse sinir ölçümleri (EMG) kullanılır.

Akıllı telefon kullanımı boyna 27 kiloluk yük bindiriyor

Yetişkin bir insanın başı dik pozisyondayken ortalama 5 kilo ağırlığındadır ve boyun sadece bu doğal ağırlığı taşır. Ancak kafanın öne eğilmesiyle birlikte boyun omurlarına binen yük katlanarak artar. Hafif bir eğilme (15 derece) yükü 12 kiloya çıkarırken; telefon kullanımında sıkça karşılaşılan 60 derecelik derin eğilme açısında boyun, omurgasında 27 kiloluk devasa bir ağırlık (yaklaşık 8-9 yaşında bir çocuk veya 5,5 damacana su) taşımak zorunda kalır.

Bilimsel veriler, omurganın günde 3 ila 5 saat boyunca bu yoğun baskıya dayanacak şekilde evrimleşmediğini göstermektedir. Sürekli öne eğik pozisyonda kalmak boyun diskinin kurumasına, koruyucu halkanın yırtılmasına ve boyun kavisinin düzleşerek erken yaşta fıtıklaşmasına zemin hazırlamaktadır. Eskiden 40-50 yaş sonrasında görülen boyun fıtığı, aşırı ekran süreleri, ofis hayatında laptop kullanımından kaynaklanan postür bozuklukları ve hareketsiz yaşam nedeniyle günümüzde 20-30 yaş arası gençlerde %30 ila %45 oranında artış göstermiştir.

Ameliyatsız tedavi seçenekleri ve cerrahi zamanlaması

Boyun fıtığı hastalarının çok büyük bir kısmı ameliyatsız yöntemlerle iyileşebilmektedir:

  • İlaç Tedavisi: Ödemi ve ağrıyı azaltan antiinflamatuar ilaçlar ile kas gevşeticiler kullanılır.
  • Fizik Tedavi ve Egzersiz: Akut ağrı geçtikten sonra kasları güçlendirmek amacıyla uygulanır.
  • Algolojik Tedaviler (Nokta Atışı İğneler): Klasik tedavilere yanıt vermeyen dirençli ağrılarda görüntüleme eşliğinde doğrudan sinir bölgesine enjeksiyonlar yapılır.

Cerrahi müdahale ise her zaman ilk seçenek değildir; ancak kolda hızla ilerleyen güç kaybı, omurilik basısına bağlı yürüme ve denge bozuklukları gibi acil durumların varlığında veya 4-6 haftalık medikal ve fizik tedavilere rağmen geçmeyen şiddetli ağrılarda planlı bir şekilde cerrahi tedaviler uygulanır.

Dijital çağda boyun sağlığını koruma yolları

Günlük alışkanlıkların küçük ama etkili değişimlerle düzenlenmesi, boyun fıtığı riskini büyük ölçüde azaltabilir:

  • Ekran Yansıtma Yöntemi: Gün içinde çok sık cep telefonu kullanıyor ve ekran kaydırma yapıyorsanız, imkanınız varsa, görüntüyü bir monitöre yansıtabilirsiniz. Böylece elleriniz aşağıda çalışırken başınız ufuk çizgisine bakar ve boynunuz 27 kiloluk yükten kurtulur. Yansıtma olanağınız yoksa kolları destekleyerek telefonu mutlaka göz seviyesine kaldırmak gerekir.
  • Ofis Ergonomisi: Bilgisayar ekranının üst kenarı tam göz hizasında olmalıdır. Laptop kullanıyorsanız yükseltici stand ve harici klavye tercih edebilirsiniz. Her 45 dakikada bir mola vererek boyun ve omuzlarınızı esnetmeniz önemlidir.
  • Basit Duruş Egzersizleri: Gün içinde çeneyi geriye doğru çekerek (gıdı yapma hareketi) boynu dikleştirmek omurgadaki yükü hafifleten pratik bir adımdır.
Please follow and like us: