Sağlık Bakanlığı, tıbbi müdahaleler öncesinde hastalardan alınan bilgilendirilmiş rızanın elektronik ortamda alınmasına ilişkin usul ve esasları belirledi. 27 Ekim 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren yönetmelikle hastalar, onam formlarını e-Nabız veya sağlık tesisinin elektronik sistemi üzerinden inceleyip SMS doğrulamasıyla onaylayabilecek.
Bilgilendirilmiş Rızanın Elektronik Ortamda Alınması Hakkında Yönetmelik
Sağlık Bakanlığı tarafından hazırlanan Bilgilendirilmiş Rızanın Elektronik Ortamda Alınması Hakkında Yönetmelik, 27 Ekim 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Birinci, ikinci ve üçüncü basamak sağlık tesislerini kapsayan düzenlemeyle, tıbbi müdahaleler öncesinde hastalardan alınan bilgilendirilmiş rızanın elektronik ortamda alınması, doğrulanması, kayıt altına alınması ve güvenli şekilde saklanmasına ilişkin süreçler belirlendi.
Onam, e-Nabız veya sağlık tesisinin sistemi üzerinden alınabilecek
Yönetmeliğe göre hastaların bilgilendirilmiş rızası, e-Nabız üzerinden veya sağlık tesisinin elektronik haberleşme aracı aracılığıyla alınabilecek. İlgili sağlık meslek mensubu tarafından elektronik ortamda onaylanan bilgilendirilmiş rıza formu, hastanın erişimine sunulacak. Hastalar, doğrulanmış cep telefonu numaralarına gönderilen SMS’teki bağlantı veya e-Nabız üzerinden forma ulaşarak içeriğini inceleyebilecek. Tıbbi müdahaleyi kabul eden hastaya, yalnızca ilgili işlem kapsamında kullanılmak üzere tek kullanımlık SMS doğrulama kodu gönderilecek.
SMS doğrulamasıyla onam işlemi tamamlanacak
Elektronik onamın alınmasında iki farklı yöntem uygulanacak. e-Nabız üzerinden yapılan işlemlerde hasta, cep telefonuna gönderilen doğrulama kodunu sisteme kendisi girecek. Sağlık tesisinin elektronik haberleşme aracı üzerinden yapılan işlemlerde ise hasta, telefonuna gelen kodu ilgili sağlık meslek mensubuyla paylaşacak; kod, sağlık meslek mensubu tarafından tesisin elektronik haberleşme aracı üzerinden sisteme iletilecek. Hastanın bilgilendirilmiş rızası, doğrulama işleminin tamamlanmasıyla alınmış sayılacak. Elektronik ortamda alınan onam formu, Sağlık Bakanlığının merkezi sağlık veri sistemine aktarılacak ve hastanın e-Nabız üzerinden erişimine açılacak.
Hastanın ve sağlık çalışanının kimliği doğrulanacak
Elektronik onam sürecinin başlatılabilmesi için hastanın ve işlemi yürüten sağlık meslek mensubunun kimliğinin doğrulanması gerekecek. Hastanın kimlik doğrulaması tamamlanmadan süreç başlatılamayacak. Ayrıca işlemi gerçekleştiren sağlık meslek mensubunun, Bakanlığın Entegre Kurumsal İşlem Platformunda tanımlı ve aktif olması şartı aranacak.
Sağlık tesislerinde doğrulanan telefon numaraları 12 ay geçerli olacak
Elektronik ortamda onam alınabilmesi için hastanın doğrulanmış bir cep telefonu numarasının bulunması gerekecek. Sağlık tesisinin bilgi yönetim sisteminde doğrulanmış telefon numarası bulunmayan hastalara SMS yoluyla doğrulama kodu gönderilecek. Hasta tarafından sağlık meslek mensubuna bildirilen kodun, tesisin elektronik haberleşme aracı üzerinden sisteme iletilmesiyle telefon numarası doğrulanacak. Bu yöntemle doğrulanan numaralar, doğrulama tarihinden itibaren sağlık tesisinin kayıtlarında 12 ay süreyle geçerli olacak. Sürenin dolmasının ardından tesisin elektronik haberleşme aracı üzerinden yeniden onam alınmak istenmesi halinde telefon numarasının tekrar doğrulanması gerekecek.
Elektronik onam kayıtları denetime uygun saklanacak
Yönetmelikle, elektronik ortamda alınan bilgilendirilmiş rızaların kayıt altına alınmasına yönelik yükümlülükler de belirlendi. Hastanın onam verdiği tarih ve saat, işlem bilgileri, SMS doğrulama kayıtları ve işlemi gerçekleştiren sağlık meslek mensubuna ilişkin bilgiler saklanacak. Kayıtların bütünlüğünün ve güvenliğinin sağlanması amacıyla elektronik veri bütünlük değeri ve zaman damgası kullanılacak. Kayıtlar, adli ve idari incelemeler ile denetime elverişli şekilde muhafaza edilecek. Elektronik onam kayıtları, fiziksel ortamda alınan bilgilendirilmiş rıza belgeleri için geçerli saklama ve imha sürelerine tabi olacak.
Çocuklar ve kısıtlı hastalarda onamı kanuni temsilci verecek
Küçük veya kısıtlı hastalar adına elektronik onam işlemleri, Hasta Hakları Yönetmeliği hükümlerine uygun olarak kanuni temsilcileri tarafından gerçekleştirilecek. Kanuni temsilcilerin de kimlik ve cep telefonu doğrulama işlemlerini tamamlaması gerekecek. Kanuni temsilcinin bulunmadığı, hazır olmadığı veya elektronik ortamda doğrulanamadığı durumlarda bilgilendirilmiş rıza elektronik yöntemle alınamayacak.
Hastanın bilgilendirilmesi ve özgür iradesi esas olacak
Yönetmeliğe göre elektronik ortamda onam alınırken hastaların tıbbi müdahale hakkında yeterli, anlaşılır ve zamanında bilgilendirilmesi sağlanacak. Hastaların kararlarını serbest iradeleriyle vermesi, hasta haklarının korunması ve kişisel sağlık verilerinin güvenliğinin sağlanması temel ilkeler arasında yer alacak. Sağlık Bakanlığı, elektronik onam sistemindeki kayıt standartları, veri güvenliği, şifreleme yöntemleri ve SMS doğrulama altyapısına ilişkin ilave usul ve esasları belirleyebilecek.
