Dünya Sağlık Örgütü’nün 2025 raporuna göre, yaygın bakteriyel enfeksiyonların yaklaşık altıda birinde antibiyotik direnci görülüyor. Buradan yola çıkan Dünya Sağlık Örgütü, antibiyotik kullanımı konusunda bilgilendirme ve farkındalığın önemini vurgulamak üzere 18-24 Kasım tarihlerini Dünya Antimikrobiyal Farkındalık Haftası olarak kutluyor. Bu hafta kapsamında Beckman Coulter Diagnostik, antibiyotik direnciyle mücadelede, uygun tanı testlerinin, doğru tanı ve akılcı antibiyotik kullanımını desteklemedeki önemine dikkat çekiyor.
Hastalandığımızda antibiyotiğe başvurmak her zaman en doğru çözüm değildir. Çünkü antibiyotikler, viral enfeksiyonlara karşı etkili olmazken bakteriler, zamanla antibiyotiklere karşı direnç kazanabilir. Gereksiz ya da uygunsuz antibiyotik kullanımı, kişilerde görülen antibiyotik direncinin artmasında önemli rol oynar. Dünya Sağlık Örgütü’nün (DSÖ) Küresel Antibiyotik Direnci Sürveyans Raporu’na göre yaygın bakteriyel enfeksiyonu olan yaklaşık altı kişiden biri antibiyotiklere karşı direnç gösteriyor. [1] 100’den fazla ülkenin verilerine dayanan rapor, bakteri-antibiyotik eşleşmelerinin yüzde 40’ından fazlasında direnç oranlarının arttığını, yıllık ortalama artışın ise yüzde 5 ila 15 arasında olduğunu ortaya koyuyor. [1]
Türkiye’de antibiyotik kullanımı yükseliyor
Sağlık Bakanlığı’nın yayımladığı Antimikrobiyal Direnç ile Mücadele Ulusal Eylem Planı 2026–2030’a göre, Türkiye’deki antibiyotik tüketimi OECD ortalamasının üzerinde seyrediyor. Her 1.000 kişi başına günlük antibiyotik tüketimi 2022 yılında 34,2 doz iken, 2023 yılında 41,1 doza yükseldi. [2] Antibiyotiklerin gereksiz veya yanlış kullanılması, dirençli bakterilerin çoğalmasını ve yayılmasını kolaylaştırarak bazı enfeksiyonların tedavisini zorlaştırıyor. Bu nedenle antibiyotiklerin gerçekten ihtiyaç duyulan durumlarda ve uygun şekilde kullanılması önem taşıyor.
“Bugün tedavi edebildiğimiz enfeksiyonları, gelecekte tedavi etmek zorlaşabilir”
Dünya Antimikrobiyal Farkındalık Haftası vesilesiyle değerlendirmede bulunan Beckman Coulter Diagnostik Türkiye Genel Müdürü Berna Ünses, “Antibiyotik direnci, bugün tedavi edebildiğimiz enfeksiyonların gelecekte çok daha zor tedavi edilmesi riskini beraberinde getiriyor. Bu nedenle antibiyotiklerin doğru kullanılması, hepimizin sağlığını ilgilendiren bir konu. Bu mücadelede laboratuvarların ve laboratuvar testlerinin önemli bir rolü bulunuyor. Çünkü doğru test sonucu, hekimlerin doğru tanıyı koymasına ve en uygun tedaviyi seçmesine yardımcı olurken elde edilen veriler de dirençli bakterilerin yayılımının izlenmesinde kullanılıyor. Bakteriyel ve viral enfeksiyonların mümkün olduğunca erken ve doğru şekilde ayırt edilmesi, antibiyotiklerin daha akılcı kullanılmasına katkı sağlayabilir. Beckman Coulter Diagnostik olarak geliştirdiğimiz teknolojilerle laboratuvarların bu alandaki çalışmalarını destekliyoruz” dedi.
Doğru tedavi kararında tanı testlerinin rolü
Antibiyotiklerin doğru kullanımını destekleyen tanı sürecinde farklı testler, farklı soruların yanıtlanmasına yardımcı oluyor.
İlk aşamada, enfeksiyonun bakteriyel mi yoksa viral mi olduğunun değerlendirilmesi önem taşıyor. Bakteriyel ve viral enfeksiyonlar sıklıkla benzer semptomlarla seyrettiğinden, erken dönemde birbirinden ayırt edilmeleri güç olabiliyor. Geleneksel tanı yöntemlerinin sonuçlanması uzun sürebildiği için hekimler, kesin sonuçları beklemeden tedaviye başlamak zorunda kalabiliyor. Bakteriyel ve viral enfeksiyonların hızlı ve doğru şekilde ayırt edilmesine yardımcı olan testler, hekimlere klinik değerlendirmelerini destekleyen objektif veriler sunarak antibiyotik kullanımının gerekli olup olmadığını değerlendirmelerine ve zamanında, uygun tedavi kararları almalarına yardımcı oluyor. Bakteriyel enfeksiyon söz konusu olduğunda ise bir diğer önemli soru, hangi antibiyotiğin etkili olabileceği. Bunun için enfeksiyona neden olan bakterinin belirlenmesi ve hangi antibiyotiklere duyarlı veya dirençli olduğunun tespit edilmesi gerekiyor. Antimikrobiyal duyarlılık testleri, bakterinin farklı antibiyotiklere verdiği yanıtın değerlendirilmesini sağlayarak hekimlerin uygun antibiyotik tedavisini seçmesine yardımcı oluyor.
Beckman Coulter, doğru antibiyotik tedavisinin seçilmesinde laboratuvar testleriyle destek veriyor
Beckman Coulter Diagnostik, geliştirdiği farklı laboratuvar teknolojileriyle enfeksiyonların tanısından uygun tedavinin belirlenmesine uzanan süreçte farklı klinik ihtiyaçlara yanıt veriyor. Bakteriyel ve viral enfeksiyonların erken dönemde ayırt edilmesine yardımcı olan test çözümleri, hekimlere antibiyotik kullanımının gerekli olup olmadığını değerlendirirken ek ve objektif veriler sunuyor. Bakteriyel enfeksiyonlarda ise bakteri tanımlama ve antimikrobiyal duyarlılık çözümleri, enfeksiyona neden olan bakterinin belirlenmesini ve hangi antibiyotiklere duyarlı veya dirençli olduğunun tespit edilmesini sağlıyor. Bu sistemlerle bakterilerin çoğalmasını durdurmak için gereken en düşük antibiyotik konsantrasyonu da ölçülebiliyor. Elde edilen sonuçlar, uygun antibiyotik tedavisinin seçiminde yol gösteriyor. Beckman Coulter Diagnostik’in laboratuvar yazılımları ise test sonuçlarının kaydedilmesini ve antibiyotik direncine ilişkin verilerin izlenmesini kolaylaştırarak tanıdan tedaviye uzanan süreci destekliyor.
Referanslar
[1] Dünya Sağlık Örgütü (WHO), “WHO warns of widespread resistance to common antibiotics worldwide”, 13 Ekim 2025. https://www.who.int/news/item/13-10-2025-who-warns-of-widespread-resistance-to-common-antibiotics-worldwide
[2] T.C. Sağlık Bakanlığı, Antimikrobiyal Direnç ile Mücadele Ulusal Eylem Planı 2026–2030. https://dosyamerkez.saglik.gov.tr/Eklenti/53757/0/antimikrobiyal-direnc-ile-mucadele-ulusal-eylem-plani-2026-2030pdf.pdf



















