CİNNAGEN İlaç CEO’su Ferhat Farşi, kendini anımsatmak için 2010 yılı eylül ayına döndü:
– Abdi İbrahim İlaç’ın yeni deposunu gezmiştiniz. Ar-Ge bölümünde size rehberlik yapmıştım. O günlerde Abdi İbrahim’de Ar-Ge Direktörü idim.
Ardından Tebriz doğumlu, İran Azeri Türkleri’nden olduğunu belirtti:
– Üniversite için ABD’ye gitmek üzere İstanbul’a gelmiştim. Bir arkadaşım Türkiye’de üniversite sınavlarına girmemi önerdi. Girdim, Hacettepe Üniversitesi eczacılık bölümünü kazandım. Türkiye’de kaldım.
35 yıldır Türkiye’de yaşadığını, 3 farklı ilaç şirletinin Ar-Ge bölümlerinin kuruluşunda görev aldığını kaydetti:
– En son Abdi İbrahim’de Genel Müdür Yardımcısı iken Tahran merkezli GinnaGen İlaç’ın Türkiye’deki şirketine bir yıl öne CEO olarak transfer oldum.
Sonra sunumun ilk slaytını gösterdi:
– İbn-i Sina’dan CinnaGen’e…
İbn-i Sina’nın ortaçağda modern bilimin kurucusu, hekimlerin önderi olduğunu anımsatıp, şu sözünün altını çizdi:
– Şifasız hastalık yoktur, irade eksikliğinden başka…
Şirketin Tahran’da 1994’te kurulduğunu, “biyobenzer” ilaç ürettiğini vurguladı:
– Türkiye’de de biyobenzer ilaç üretmek üzere yatırıma başladık. Çerkezköy’deki fabrikanın 30 milyon dolarlık ilk fazı 2018’in 3’üncü çeyreğinde devreye girecek. Ar-Ge ile birlikte toplam yatırım 100 milyon doları bulacak.
Türkiye ilaç sektöründe çift haneli büyümenin sürdüğüne dikkat çekti:
– Türkiye ilaç pazarının 2020’de 11.7 milyar dolarlık büyüklüğe ulaşması bekleniyor. 2016 yılında Türkiye’de 3.3 milyar liralık biyoteknolojik ilaç satıldı. Satılan biyoteknolojik-biyobenzer ilaçların yüzde 6’sı Türkiye’de üretiliyor.
Devlet tarafından ödenen 7 bin 500 kalem ilaç olduğunun altını çizdi:
– Bunların 168’i biyoteknolojik ürün. Yani, yüzde 2’si, toplam ilaç bütçesinin yüzde 20’sine eşit.
Çerkezköy’deki fabrikalarının devreye girmesi ile ilk aşamada 150 milyon dolarlık biyoteknolojik ilaç ithalatının durmasını sağlayacaklarını savundu:
– Çerkezköy’den bölge ülkelerine ihracat da yapacağız. İhracatımız 2023’e kadar 100 milyon dolara ulaşır. Türkiye’den 20 ülkeye ihracat planlıyoruz.
CinnaGen’in hangi şirketlerin biyoteknolojik ilaçlarının biyobenzerlerini ürettiğini sordum, yanıtladı:
– Dünyadaki çeşitli şirketlerin biyoteknolojik ilaçlarının benzerini üretiyoruz. Piyasada şu anda 12 farklı ilacımız var. 15 ülkede ruhsatlandırma çalışmalarımız sürüyor.
– İlaç, ambargo kapsamında değildi. Avrupa ülkeleriyle kurulan bağlantılar, kendi bilim insanlarımızın çabaları bu kapıyı açtı. CinnaGen’in şu anda Berlin’de de Ar-Ge Merkezi var.
İran’ın “biyobenzer” ilaçta iddialı noktaya ulaşıp, Türkiye’ye yatırıma gelmesi bu alandaki başarısını gösteriyor değil mi?
