Kırık ve düşmeler, özellikle yaşlı yetişkinlerde yaşam kalitesini düşüren ve sağlık sistemine büyük yük getiren sorunlardır. Uzun süredir kalsiyum ve D vitamini takviyeleri bu riskleri azaltmak için öneriliyordu. Ancak yeni kanıtlar, bu yaklaşımın rutin kullanımını sorgulatıyor.
Calcium, vitamin D, or combined supplementation to prevent fractures and falls: systematic review and meta-analysis
2014 yılından itibaren sistematik incelemelere dahil edilen çalışmalar, üç veri tabanı (Medline, Embase, CENTRAL) 19 Şubat 2025 tarihine kadar, klinik çalışma kayıtları, bilimsel toplantı özetleri ve dahil edilen çalışmalardan alınan referanslar.
BMJ’de yayımlanan sistematik derleme ve meta-analiz, 69 randomize kontrollü çalışmadan elde edilen verileri inceledi. Toplam 153.902 yetişkin üzerinde yapılan analizde, kalsiyum, D vitamini veya ikisinin birlikte kullanımının kırık ve düşme riskini azaltmada çok az ya da hiç etkisi olmadığı sonucuna varıldı.
- Kalsiyum takviyesi: 11 çalışmada 9.067 katılımcı incelendi; kırık riskinde anlamlı azalma görülmedi.
- D vitamini takviyesi: 36 çalışmada 92.045 katılımcı incelendi; kırık ve düşme riskinde hiçbir fayda bulunmadı.
- Kombine takviye: 15 çalışmada 51.126 katılımcı incelendi; bazı sonuçlarda küçük istatistiksel farklar olsa da klinik olarak anlamlı bulunmadı.
Araştırmacılar, bu bulguların özellikle osteoporoz tedavisi görmeyen ve toplumda yaşayan yaşlı yetişkinler için geçerli olduğunu belirtiyor. Yüksek riskli gruplar için kanıtların sınırlı olduğu vurgulansa da, genel sonuçlar rutin takviye kullanımını desteklemiyor.
Uzmanlar klinisyenlerin ve sağlık otoritelerinin mevcut kalsiyum ve D vitamini takviyesi önerilerini yeniden gözden geçirmesi gerektiğini ifade ediyor. Bunun yerine, denge ve direnç egzersizleri gibi kanıtlanmış yöntemlere odaklanılması gerektiği öneriliyor.
