Bilim insanları, Alzheimer hastalığının henüz belirtiler ortaya çıkmadan önce durdurulmasını hedefleyen umut verici bir ilaç geliştirdi. ABD’de Northwestern Üniversitesi’nde yürütülen araştırmada, NU-9 adlı ilacın Alzheimer’ın erken evrelerinde etkili olabileceği gösterildi.
Identification of a glia-associated amyloid β oligomer subtype and the rescue from reactive astrogliosis by inhibitor NU-9
Fareler üzerinde yapılan deneylerde NU-9’un, Alzheimer ile ilişkili toksik proteinler olan amiloid beta oligomerlerinin seviyelerini belirgin biçimde düşürdüğü gözlemlendi. Bu proteinlerin azalmasıyla birlikte, beyin hücrelerini destekleyen astrositlerin aşırı ve zararlı biçimde aktive olmasının önüne geçildi. Araştırmacılar, bu etkinin Alzheimer’ın erken döneminde görülen nöroinflamasyonu baskılayabileceğini belirtiyor.Çalışma sırasında bilim insanları, daha önce tanımlanmamış yeni bir amiloid beta alt tipini de keşfetti. ACU193+ adı verilen bu proteinin, stres altındaki nöronlarda ortaya çıktığı ve astrositleri reaktif hâle getirdiği tespit edildi. NU-9’un bu süreci yavaşlattığı ve hastalığın ilerlemesini engelleyebileceği değerlendiriliyor.
Uzmanlar, Alzheimer’ın genellikle belirtiler ortaya çıkmadan onlarca yıl önce başladığına dikkat çekiyor. Bu nedenle mevcut tedavi çalışmalarının çoğu, hastalık ilerledikten sonra devreye girdiği için başarısız olabiliyor. NU-9’un hedefi ise hastalığı çok erken aşamada durdurmak.
İlacın daha önce laboratuvar ortamında insan beyin hücrelerinde de olumlu sonuçlar verdiği belirtilirken, şimdi hastalığın daha ileri evrelerini temsil eden hayvan modellerinde testlerin sürdüğü ifade ediliyor. Bu aşamaların başarıyla tamamlanması hâlinde, NU-9’un insan klinik denemelerine geçmesi planlanıyor.
Araştırmacılar, gelecekte Alzheimer riski yüksek olan kişilerin, kalp hastalıklarında kullanılan koruyucu ilaçlara benzer şekilde NU-9’u önleyici amaçla kullanabileceğini belirtiyor. Erken tanı testleriyle birlikte bu yaklaşımın, Alzheimer’la mücadelede önemli bir dönüm noktası olabileceği vurgulanıyor.
