ABD merkezli beyin–bilgisayar arayüzü (BCI) girişimi Paradromics, felçli bireylerde konuşmayı yeniden kazandırmayı amaçlayan deneysel beyin çipinin insan denemelerine başlaması için FDA’dan onay aldı. Böylece şirket, tamamen implante edilebilir bir sistemle konuşma restorasyonu alanında IDE (Araştırma Amaçlı Cihaz Muafiyeti) statüsü alan ilk firma oldu.
Paradromics’in Connexus BCI adı verilen sistemi, felçli kişilerin konuşma ve bilgisayar kontrol yeteneklerini geri kazanmalarını hedefliyor. Cihaz, metin üretimi veya sentezlenmiş ses yoluyla iletişim kurulmasını sağlamak üzere tasarlandı.
A brain implant that could rival Neuralink’s enters clinical trials
400’den Fazla Elektrotla Yüksek Veri Toplama
Connexus BCI, titanyum alaşımlı bir gövde içine yerleştirilmiş, saç telinden daha ince (40 mikron) 400’den fazla platin–iridyum elektrota sahip. Elektrotlar, motor korteksin hemen altına uzanarak tek tek nöronlardan sinyal topluyor. Toplanan bilgiler, deri altına yerleştirilen alıcı-vericiye ve oradan da kablosuz olarak harici bir cihaza aktarılıyor. Sistem, kablosuz telefon şarjına benzer şekilde endüktif olarak çalışıyor.
Harici alıcı-verici, verileri gelişmiş dil modelleri ve yapay zekâ kullanan küçük bir bilgisayara iletiyor. Bu bilgisayar, kullanıcının söylemek veya yapmak istediğini belirleyip bunu ekranda metne, dijital komutlara veya sentetik sese dönüştürüyor.
Deneme İlk Aşamada İki Katılımcıyla Başlıyor
İlk klinik aşama yalnızca iki gönüllüyle yürütülecek. Her iki katılımcıya, dudak, dil ve gırtlak hareketlerini kontrol eden bölgeye bir elektrot dizisi yerleştirilecek. Katılımcılar, kendilerine verilen cümleleri “konuştuklarını hayal edecek” ve cihaz bu sinirsel aktiviteyi çözüp sese dönüştürmeyi öğrenecek.
Bu çalışma, sentetik sesi doğrudan beyin sinyallerinden üretmeyi amaçlayan ilk BCI denemesi olma özelliğini taşıyor. Katılımcıların geçmiş konuşma kayıtları, ses üretiminin kişiselleştirilmesi için kullanılacak. Deneme aynı zamanda cihazın hayali el hareketlerinden sinyal algılayıp algılayamayacağını da test edecek — bu sayede bilgisayar imleci kontrolü mümkün olabilir.
Denemenin ilk aşamasının başarılı olması durumunda, çalışma 10 katılımcıya genişletilebilir ve bazı gönüllülere sinyal gücünü artırmak için iki implant takılabilir.
Utrecht Üniversitesi Tıp Merkezi’nden BCI araştırmacısı Mariska Vansteensel, “Bu, tamamen implante edilebilir sistemlerin klinik uygulamalara yaklaşması adına heyecan verici bir adım,” değerlendirmesinde bulundu.
