Sağlık Bakanlığı, obezite tedavisi ve cerrahisi hizmetlerinin sunulduğu ünitelerin planlanması, sınıflandırılması ve denetlenmesine dair usul ve esasları belirleyen yeni bir Yönetmelik yayımladı. Yönetmelik, hizmet kalitesini artırmak ve hastaların güvenliğini sağlamak amacıyla fiziki şartlardan personel standartlarına kadar detaylı kurallar getiriyor.
Yönetmelik; Bakanlığa, üniversitelere ve özel sağlık kuruluşlarına ait tüm obezite üniteleri ve obezite cerrahisi uygulama ünitelerini kapsıyor.
Obezite Ünitelerinin Temel Özellikleri (Cerrahi Dışı Tedavi)
Obezite üniteleri, obezite tedavisinde multidisipliner yaklaşımı esas alarak, cerrahi dışı tedavi programlarını uygular. Odak noktası; yaşam tarzı, beslenme alışkanlıkları ve davranış değişikliğine yönelik programlar sunmaktır.
- Zorunlu Alanlar: Sorumlu tabip odası, koordinatör odası, görüşme ve muayene odası ile eğitim, egzersiz ve psikososyal hizmetlerin verileceği geniş bir eğitim ve aktivite odası bulunması zorunludur.
- Asgari Personel Standardı: Ünitede Sorumlu Tabip (uzman tabip), Koordinatör (sağlık meslek mensubu), Diyetisyen, Psikolog, Fizyoterapist ve Hemşire bulunması mecburidir.
- Konsültasyon Zorunluluğu: Değerlendirme sürecinde; İç Hastalıkları/Endokrinoloji, Kardiyoloji, Ruh Sağlığı, FTR ve Genel Cerrahi uzmanlarının görev alması zorunludur.
Obezite Cerrahisi Uygulama Üniteleri
Bu üniteler, cerrahi müdahale gerektiren ileri evre obezite vakalarının değerlendirme, ameliyat ve izlem süreçlerini yürütür.
- Zorunlu Donanım: Obezite ünitelerindeki alanlara ilave olarak, Bakanlıkça tescil edilmiş üçüncü seviye erişkin yoğun bakım servisi, endoskopi ünitesi ve obezite hastalarına uygun donanıma sahip ameliyathane, yatak ve taşıma sistemleri bulunması şarttır.
- Cerrahi Belgesi Zorunluluğu: Obezite cerrahisi uygulamaları, yalnızca Bakanlık tarafından Obezite Cerrahisi Uygulama Belgesi verilen genel cerrahi/çocuk cerrahisi uzmanları tarafından yapılabilir. Bu belge, belirli sayıda vakaya katılım ve Bakanlıkça belirlenen eğitimi tamamlamayı gerektirir.
- Komplikasyon Sorumluluğu: Cerrah ve sağlık kuruluşu, gelişen komplikasyonların yönetiminden ve hastanın takip/tedavisinin sürdürülmesinden müştereken sorumludur.
- Cerrahi Onay Komisyonu: Cerrahiden önce, genel cerrahi, iç hastalıkları/endokrinoloji ve ruh sağlığı uzmanlarından oluşan sağlık kurulu tarafından e-rapor sistemi üzerinden onay raporu düzenlenmesi zorunludur.
İzleme, Denetim ve Yaptırımlar
- Elektronik Kayıt: Tüm hastalar için bireysel dosya oluşturulur ve tanı, tedavi ve takip süreçleri Bakanlıkça belirlenen elektronik kayıt ortamında tutulur.
- Klinik Kalite Göstergeleri: Bakanlık, ünitelerin klinik başarı ve kalite düzeyini takip etmek amacıyla klinik kalite göstergeleri belirler.
- Faaliyet Durdurma: Klinik başarı değerlendirmesi sonucunda “Yetersiz” seviye tespit edilen ünitelerin faaliyetleri durdurulur ve tescili iptal edilir. “Kısmen Yeterli” seviyelerde ise yazılı uyarı ve izleme süreci uygulanır.
- Yasaklar: Faaliyet izni alınmadan ünite açmak ve belgesi olmayan tabipler tarafından obezite cerrahisi yapmak kesinlikle yasaktır.
Tanıtım ve Bilgilendirme
Obezite ünitelerine ilişkin tüm tanıtım ve bilgilendirme faaliyetleri, daha önce yayımlanan Sağlık Hizmetlerinde Tanıtım ve Bilgilendirme Faaliyetleri Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun olarak yürütülmek zorundadır.
