Bu haber, Nature dergisinde 29 Ekim 2025’te yayımlanan araştırma (doi: [10.1038/s41586-025-09686-5]) ve Live Science’ta Clarissa Brincat imzasıyla aktarılan bulgulara dayanmaktadır. Çalışma, Allen Institute for Immunology’den Claire Gustafson ve ekibi tarafından yürütülmüş, yaşlanma sürecinde bağışıklık sistemi ve iltihaplanma arasındaki ilişkinin yeniden değerlendirilmesi gerektiğini ortaya koymuştur.
Multi-omic profiling reveals age-related immune dynamics in healthy adults
Bağışıklığın oluşumu ve sürdürülmesi 1 , 2 , 3 yaşına bağlı dinamik bir süreçtir . Burada, ilerlemesini daha iyi anlamak için, 25 ila 90 yaş arası 300’den fazla sağlıklı yetişkinde, tek hücreli RNA dizilimi, proteomik ve akış sitometrisi kullanarak, 96 yetişkini 2 yıl boyunca mevsimsel grip aşısıyla uzunlamasına takip ederek periferik bağışıklığın profilini çıkardık. Elde edilen kaynak, İnsan Bağışıklık Sağlığı Atlasımızdan 71 bağışıklık hücresi alt kümesiyle 16 milyondan fazla periferik kan mononükleer hücresinden oluşan tek hücreli RNA dizilimi veri kümesi üretti ve bağışıklık hücresi bileşiminin ve durumlarının yaş, kronik viral enfeksiyon ve aşılama ile nasıl değiştiğini sorgulamamızı sağladı.
Uzun süredir bilim dünyasında kabul gören bir görüş, yaşlanmanın bağışıklık sisteminde düşük düzeyli ve kronik iltihaplanma (“inflammaging”) ile birlikte ilerlediği yönündeydi. Ancak Nature’da yayımlanan yeni araştırma, bu varsayımı sorguluyor.
Araştırmada, 25–35 yaş arası genç yetişkinler ile 55–65 yaş arası bireyler karşılaştırıldı ve iki yıl boyunca 96 sağlıklı gönüllüden düzenli kan örnekleri alındı. Ayrıca 40 ile 90 yaş üzeri 234 kişilik ikinci bir grup incelendi. Çalışmada tek hücre RNA dizileme, plazma proteomik analizleri ve akış sitometrisi kullanılarak bağışıklık hücrelerinin işlevleri detaylı biçimde değerlendirildi.
Bulgular:
Yaşlanma ile birlikte iltihaplanma belirteçlerinde tutarlı bir artış gözlenmedi.
Bunun yerine, T hücrelerinin yeniden programlanması öne çıktı. Özellikle bellek T hücreleri yaşla birlikte farklılaşarak B hücreleriyle etkileşimlerini değiştirdi. Bu durum, yaşlı bireylerde antikor üretiminin zayıflamasına yol açtı.
Çalışma, yaşlanmaya bağlı bağışıklık değişikliklerinin iltihaplanmadan bağımsız olabileceğini gösteriyor.
Live Science’ın aktardığına göre, bu bulgular özellikle COVID-19 ve grip aşılarının yaşlılarda neden daha az etkili olduğunu anlamaya yardımcı olabilir. Araştırmacılar, sonuçların gelecekte yaşlı bireyler için daha etkili aşı ve tedavi stratejileri geliştirilmesine katkı sağlayabileceğini belirtiyor.
Columbia Üniversitesi’nden Alan Cohen ise çalışmaya dışarıdan yorum yaparak, iltihaplanmanın yaşlanmayla ilişkisi konusunda daha nüanslı bir yaklaşım gerektiğini, farklı toplumlarda farklı sonuçlar görülebileceğini vurguladı.
Sonuç olarak, bu araştırma yaşlanma ve iltihaplanma arasındaki ilişkinin sanılandan daha karmaşık olduğunu ortaya koyuyor ve bağışıklık sisteminin yaşlanma sürecindeki rolünü yeniden düşünmemiz gerektiğini gösteriyor.
