Yeni bir araştırma, beyin kanseri radyoterapisinin neden olduğu hafıza kaybını önleyebilecek bir tedavi yöntemi geliştirdi. Bilim insanları, C5aR1 adlı bir bağışıklık reseptörünü bloke ederek, radyasyonun tümör öldürücü etkisini azaltmadan bilişsel işlevleri korumayı başardı.
C5aR1 inhibition alleviates cranial radiation-induced cognitive decline
Radyoterapi ve Hafıza Kaybı Arasındaki İlişki
Radyoterapi, beyin tümörlerinin tedavisinde en etkili yöntemlerden biri. Ancak bu tedavi, genellikle hafıza zayıflığı, dikkat eksikliği ve problem çözmede zorlanma gibi uzun vadeli bilişsel sorunlara neden oluyor.
Kaliforniya Irvine Üniversitesi (UCI) ve Queensland Üniversitesi’nden araştırmacılar, bu hasarın nedenini belirleyerek tamamlayıcı bağışıklık sistemi üzerindeki belirli bir yolun sorumlu olduğunu tespit etti.
C5aR1: Beyni Koruyan Anahtar Reseptör
Çalışmanın başyazarı Dr. Munjal Acharya, “Beyin radyoterapisinin yol açtığı bilişsel gerilemeyi durdurmak için yeni ve hedefe yönelik bir yol bulduk,” diyerek, bu bulgunun milyonlarca hastanın yaşam kalitesini koruyabileceğini belirtti.
Araştırmada, C5aR1 reseptörünün genetik olarak devre dışı bırakıldığı fareler ile bu reseptörü bloke eden PMX205 adlı molekülün verildiği fareler incelendi.
Her iki durumda da fareler, normal öğrenme ve hafıza performanslarını korudu.
Ayrıca tedavi, beyin iltihaplanmasını ve sinir bağlantı kaybını önemli ölçüde azalttı.
Kanseri Değil, Hasarı Hedefliyor
PMX205 tedavisi, radyoterapinin kanser hücrelerini öldürme gücünü etkilemedi.
Tümör boyutları ve sağkalım oranları, sadece radyoterapi uygulanan farelerle aynı kaldı; hatta bazı durumlarda daha da iyileşti.
Bu sonuç, tedavinin beyni koruyup kanseri etkilemeden etkili olabileceğini gösteriyor.
Nasıl Çalışıyor?
Radyasyon tedavisi sırasında bağışıklık sisteminin “tamamlayıcı kaskad” adı verilen kısmı aşırı aktive oluyor.
Bu sistem, normalde enfeksiyonlara karşı koruma sağlarken, aşırı çalıştığında sağlıklı sinir hücrelerine zarar verebiliyor.
Araştırmada C5aR1 reseptörünün bloke edilmesiyle bu süreç durduruldu ve nöronlar arasındaki sinaptik bağlantılar korunabildi.
İnsanlarda Uygulama Aşamasına Doğru
Araştırmanın önemli bir avantajı, kullanılan PMX205 ilacının daha önce ALS hastalarında test edilmiş ve güvenli bulunmuş olması.
Bu nedenle, araştırmacılar yakın gelecekte radyoterapi gören beyin kanseri hastalarında bu yöntemi klinik olarak denemeyi planlıyor.
Uzmanlardan Değerlendirme
UCI Nöroloji Bölümü’nden Prof. An Do, “C5aR1 ile C5a arasındaki sinyali kesmek, beynin inflamasyon yanıtını dengeleyip radyasyonun yan etkilerini azaltmanın en etkili yolu olabilir,” dedi.
Araştırmacılar, tedavinin insanlarda da aynı etkiyi gösterip göstermeyeceğini anlamak için daha uzun süreli ve çok merkezli çalışmalar planlıyor.
