Şizofreni üzerine yapılan en yeni nörogörüntüleme çalışması, hastalığın beyin biyolojisiyle olan bağlarını daha net ortaya koyuyor. King’s College London, Hammersmith Hastanesi ve Imperial College London’dan araştırmacıların yürüttüğü bu çalışma, Molecular Psychiatry dergisinde yayımlandı.
The role of low subcortical iron, white matter myelin, and oligodendrocytes in schizophrenia: a quantitative susceptibility mapping and diffusion tensor imaging study
Şizofreni, halüsinasyonlar, düşünce bozuklukları ve konsantrasyon güçlükleri gibi belirtilerle seyreden ciddi bir psikiyatrik hastalık. Ancak hastalığın biyolojik temelleri hâlâ tam olarak anlaşılmış değil. İngiltere merkezli bir araştırma ekibi, bu boşluğu doldurmak amacıyla demir ve miyelin düzeylerinin şizofreniyle ilişkisini inceledi.
Araştırmada, şizofreni tanısı almış 85 birey ile eşleştirilmiş 86 sağlıklı kontrol katılımcının beyinleri demir ve miyelin hassasiyetli MRI teknikleriyle görüntülendi. Kullanılan yöntemler arasında quantitative susceptibility mapping (QSM) ve difüzyon MRI yer aldı. Bu teknikler sayesinde beyin bölgelerindeki demir ve miyelin düzeyleri hassas biçimde ölçüldü.
Sonuçlar çarpıcıydı: Şizofreni hastalarının beyinlerinde daha düşük manyetik duyarlılık, daha yüksek ortalama difüzyon ve daha düşük duyarlılık anizotropisi gözlendi. Bu bulgular, hastaların beyinlerinde hem demir hem de miyelin düzeylerinin azaldığını gösteriyor. Özellikle kaudat, putamen ve globus pallidus gibi bölgelerdeki değişiklikler dikkat çekti.
Araştırmanın ilk yazarı Dr. Luke J. Vano, “Demir, sinirsel süreçler için hayati öneme sahip. Ancak fazlası oksidatif hasara yol açabilir. Miyelin ise sinir iletimini hızlandırır ve demir hassasiyetli MRI sonuçlarını etkileyebilir,” diyerek bu iki maddenin hassas dengesine dikkat çekti.
Çalışma, özellikle oligodendrosit açısından zengin bölgelerdeki değişikliklere odaklandı. Oligodendrositler, miyelin üretiminde demir kullanan hücrelerdir. Bu nedenle, araştırmacılar oligodendrosit işlev bozukluğunun şizofreniyle bağlantılı olabileceğini öne sürdü.
Bu bulgular, şizofreninin nörobiyolojik temellerini daha iyi anlamamıza yardımcı olabilir. Gelecekte demir ve miyelin düzeylerini hedef alan tedavi yaklaşımları geliştirilebilir. Araştırma ekibi, aynı biyobelirteçleri bipolar bozuklukta ve şizofreni riski taşıyan bireylerde de test etmeyi planlıyor.
