Yeni bir araştırma, tedavi edilmeyen obstrüktif uyku apnesinin Parkinson hastalığına yakalanma riskini belirgin şekilde artırdığını ortaya koydu. Buna karşın düzenli CPAP cihazı kullanımı, bu riski önemli ölçüde düşürebiliyor. Bilim insanları, geceleri tekrarlayan oksijen düşüşlerinin beyin hücreleri üzerinde uzun vadeli baskı oluşturduğunu ve bunun da nörodejeneratif süreçleri hızlandırabileceğini düşünüyor.
JAMA Neurology’de yayımlanan araştırma, 1999–2022 yılları arasında ABD Gaziler İşleri Bakanlığı sisteminde takip edilen 11 milyondan fazla askeri gazinin elektronik sağlık kayıtlarını analiz etti. Çalışmaya Oregon Sağlık ve Bilim Üniversitesi ile Portland VA Sağlık Sistemi’nden bilim insanları öncülük etti.
and Implications of Early Treatment in Parkinson Disease
Terapisiz Uyku Apnesi Parkinson Olasılığını İki Katına Yaklaştırıyor
Parkinson, ABD’de yaklaşık 1 milyon kişiyi etkileyen, progresif bir nörolojik hastalık. Yaş arttıkça risk doğal olarak yükseliyor. Ancak araştırma, risk faktörleri (yaş, obezite, hipertansiyon) hesaba katılsa bile, tedavi edilmeyen uyku apnesinin bağımsız bir risk artırıcı olduğunu gösterdi.
Uyku apnesi olan gaziler arasında CPAP kullanmayanların Parkinson geliştirme ihtimali, CPAP kullanıcılarına kıyasla neredeyse iki kat daha yüksek bulundu.
Dr. Gregory Scott, “Uyku apnesi Parkinson’a yol açacağı anlamına gelmiyor ancak riski belirgin şekilde artırıyor,” diye konuştu.
Oksijen Düşüşleri Nöronları Nasıl Etkiliyor?
Uyku apnesi, nefesin gece boyunca sık sık durup yeniden başlamasıyla ortaya çıkıyor. Bu durum, beyne ulaşan oksijen miktarının azalmasına neden oluyor.
Çalışmanın baş yazarı Dr. Lee Neilson’a göre:
“Gece boyunca oksijen seviyeleri düzenli olarak düşerse, nöronlar da normal çalışamaz. Bu durum her gece yıllarca tekrarlandığında, neden Parkinson gibi nörodejeneratif hastalıklar için zemin hazırladığını anlayabiliyoruz.”
CPAP Tedavisi Güçlü Bir Koruyucu
Araştırmacılar, CPAP kullanımının nöron stresini azaltarak nöroprotektif bir etki oluşturabileceğini belirtiyor. CPAP kullanan hastalar; daha dinlenmiş uyandıklarını, yorgunluklarının azaldığını ve yaşam kalitelerinin arttığını bildiriyor.
Neilson, bulguların klinik uygulamalarını değiştireceğini söyleyerek, uyku kalitesinin Parkinson riskini azaltmak için önemini vurguladı.
Uyku Apnesi Tedavisi, YAŞAM BOYU Etki Taşıyabilir
Çalışmanın sonuçları, uyku apnesinin yalnızca uyku kalitesini değil, uzun vadeli beyin sağlığını da etkilediğini gösteriyor. Uzmanlara göre tedavi, özellikle yüksek risk grubundaki bireylerde Parkinson hastalığına karşı önemli bir koruma sağlayabilir.
