Kanserin erken evrede tespit edilmesi, tedavi başarısını ve yaşam süresini dramatik biçimde artırıyor. UCLA ekibinin geliştirdiği MethylScan testi, yalnızca kanser değil; karaciğer hastalıkları ve organ hasarlarını da aynı anda saptayabilme potansiyeliyle dikkat çekiyor. Bu gelişme, sağlıkta erken tanı ve kişiselleştirilmiş tedavi için devrim niteliğinde bir adım olarak değerlendiriliyor.
University of California, Los Angeles (UCLA) bilim insanları, MethylScan adlı yeni bir kan testi geliştirdiklerini duyurdu. Çalışma, Proceedings of the National Academy of Sciences (PNAS) dergisinde yayımlandı.
MethylScan, hücre dışı DNA (cfDNA) parçacıklarını analiz ederek çalışıyor. Her gün vücudumuzda 50–70 milyar hücre ölmekte ve bu hücrelerin DNA’sı kana karışmaktadır. Bu DNA parçacıkları, organların sağlık durumuna dair moleküler sinyaller taşır. Araştırmacılar, DNA üzerindeki metilasyon desenlerini inceleyerek kanserli veya hastalıklı dokuları ayırt edebiliyor.
Öne Çıkan Bulgular
1.061 kişi üzerinde test edildi. Karaciğer, akciğer, yumurtalık ve mide kanseri vakaları ile sağlıklı bireyler incelendi.
%98 özgüllük (yanlış pozitiflerin çok düşük olması) ile kanserlerin %63’ü tespit edildi.
Erken evre kanserlerde başarı oranı yaklaşık %55 oldu.
Karaciğer kanseri taramasında yüksek riskli bireylerde %80’e yakın doğruluk sağlandı.
Test, karaciğer hastalıklarının türlerini (ör. hepatit B, metabolik karaciğer hastalığı) %85 doğrulukla ayırt edebildi.
Avantajları
Maliyet düşük: Derin sekanslama gerektirmediği için testin maliyeti 20 doların altına inebilir.
Organ kaynağı belirlenebiliyor: DNA sinyalleri sayesinde hastalığın hangi organdan kaynaklandığı saptanabiliyor.
Yapay zekâ desteği: Karmaşık metilasyon verileri makine öğrenimi algoritmalarıyla analiz edilerek yüksek doğruluk sağlanıyor.
Araştırmanın kıdemli yazarı Prof. Dr. Jasmine Zhou, “Kanseri evre 1’de yakalamak, evre 4’e göre çok daha iyi sonuçlar verir. Bu test, erken tanı için güçlü bir araç olabilir” dedi. Çalışmanın ortak yazarı Prof. Dr. Wenyuan Li ise, “DNA metilasyonu, dokuların sağlık durumunu yansıtan çok bilgilendirici bir sinyaldir” ifadelerini kullandı.
UCLA ekibi, daha geniş klinik çalışmalarla yöntemin doğrulanması halinde MethylScan’in evrensel hastalık taraması için kullanılabileceğini belirtiyor.
