Yüksek Yağ ve Şeker Tüketimi Mekansal Hafızayı Vuruyor!
Doymuş yağ ve rafine şeker oranı yüksek bir diyetin vücut sağlığı üzerindeki olumsuz etkileri uzun zamandır bilinmektedir. Ancak Sidney Üniversitesi’nden bilim insanlarının yaptığı yeni bir çalışma, bu tür bir beslenmenin sanal gerçeklik (VR) ortamında incelenen gezinme ve öğrenme yeteneklerini de olumsuz etkileyebileceğini gösteriyor. Bu bulgu, önceki kemirgen çalışmalarını destekleyen insan odaklı ilk araştırma olma özelliği taşıyor.
Consumption of a diet high in fat and sugar is associated with worse spatial navigation ability in a virtual environment
Sanal Gerçeklik Ortamında Mekansal Hafıza Testi
Araştırmada, 120 genç yetişkinin son 12 aydaki ortalama diyet yağ ve şeker alımı bir anketle belirlendi. Ardından katılımcılar, VR başlığı takarak üç boyutlu bir labirentte bir hazine sandığı bulmak üzere yönlendirildi. Bu görev altı kez tekrarlandı. Katılımcılar sandığı dört dakikadan kısa sürede bulursa bir sonraki denemeye geçti, aksi takdirde sonraki denemede sandığın yeri sanal olarak gösterildi. Yedinci ve son turda ise hazine sandığı kaldırıldı ve katılımcılardan sandığın önceki konumuna gitmeleri istendi.
Yüksek Yağ ve Şeker Tüketiminin Mekansal Hafızaya Etkisi
Vücut kitle indeksi (BMI) ve çalışma belleği gibi faktörler hesaba katıldığında bile, daha yüksek diyet yağı ve şekeri (DFS) puanlarına sahip katılımcıların, sandığın yerini hatırlamada anlamlı derecede daha kötü performans gösterdiği görüldü. Bu sonuçlar, yüksek yağ ve şeker içeren diyetlerin hipokampüste bir tür bozulmaya yol açarak mekansal gezinme ve hafıza işlevini olumsuz etkilediğini düşündürmektedir. Mekansal navigasyon, bir yerden diğerine giden rotayı öğrenme ve hatırlama yeteneğini ifade eder.
Sidney Üniversitesi’nden Dominic Tran, “Çalışma belleği ve BMI ayrı ayrı ölçüldükten sonra, katılımcıların şeker ve yağ alımı, son testteki performansın güvenilir bir göstergesiydi,” şeklinde konuştu. Bu durum, normal BMI değerlerine sahip sağlıklı bireylerde bile kötü bir diyetin, diğer metabolik sorunlar ortaya çıkmadan önce bilişsel işlevleri bozabileceğine işaret ediyor.
High-fat, high-sugar diets impact cognitive function World-first research links unhealthy diets to impaired location memory .
Çalışmanın Sınırlamaları ve Gelecek İçin Umut
Çalışmanın bazı kısıtlamaları bulunmaktadır. VR sistemine tahammülsüzlük nedeniyle 120 katılımcıdan yalnızca 55’i deneyi tamamlayabildi. Ayrıca çalışma, genel popülasyonu temsil etmeyen 18-38 yaş arası genç üniversite öğrencilerine odaklandı ve anketler kendi bildirimlerine dayanıyordu. Beyin görüntüleme teknikleri de kullanılmadı. Bu nedenle nedensellik kesin olarak kanıtlanamasa da, bulgular yüksek yağlı ve şekerli diyetlerin hayvanların mekansal öğrenme ve hafızasını nasıl etkilediğini gösteren önceki çalışmalarla tutarlılık göstermektedir.
