Mevsimsel alerjiler ve alerjik reaksiyonların tekrarlayan maruziyetlerle neden daha şiddetli hale geldiği tıp dünyasında uzun süredir incelenen önemli bir konuydu. Massachusetts General Hospital, Harvard Medical School, Brigham and Women’s Hospital ve Mass General Brigham bünyesindeki araştırmacılar tarafından yürütülen ve Immunity dergisinde yayımlanan çığır açıcı bilimsel çalışma, duyu nöronlarının alerjenlere karşı moleküler düzeyde bir “nöroimmün hafıza” geliştirdiğini ortaya koydu. Bilimsel makale ve haber verileri doğrultusunda, alerjik yanıtların hücresel ve sinirsel mekanizmasını tüm detaylarıyla sizler için derledik.
Massachusetts General Hospital ve Harvard Medical School araştırmacılarından Dr. Caroline L. Sokol ve Dr. Xueping Zhu liderliğindeki bilim ekibi, tekrarlayan alerjen maruziyetlerinin bağışıklık sisteminde nasıl duyarlılık yarattığını ve alerjik reaksiyonları nasıl şiddetlendirdiğini moleküler düzeyde ortaya çıkardı. Immunity dergisinde yayımlanan araştırma, duyu sinir hücrelerinin alerjenlerle her temas sonrasında metabolik olarak yeniden programlandığını ve bir tür “nöroimmün hafıza” oluşturduğunu gösterdi.
Proteaz Alerjenleri ve Sinirsel Uyarılma Mekanizması
Çevresel alerjenlerin önemli bir kısmı proteaz enzimi aktivitesi içermektedir. Ciltteki duyusal nöronlarla temas eden bu proteaz alerjenleri;
- Duyu nöronlarını doğrudan aktive ederek kaşıntı hissiyatını tetikliyor.
- P Maddesi (Substance P) adı verilen nöropeptidin salgılanmasını sağlıyor.
- Salgılanan P Maddesi, T yardımcı (Th) 2 hücre tipine yönlendiren CD301b+ dendritik hücrelerin bölgeye göç etmesine ve alerjik bağışıklığın başlatılmasına yol açıyor.
mTORC1 Sinyali ve Nöronal Hafıza
Araştırmacılar, düşük düzeydeki tekrarlayan alerjen maruziyetlerinin nöronlarda uzun süreli bir değişime neden olduğunu saptadı. Proteaz alerjenlerine maruz kalmak, duyu nöronlarında mTORC1 (mechanistic target of rapamycin complex 1) kinaz sinyal yolunu sürekli biçimde aktive ediyor.
Bu sinyal yolu, hücresel düzeyde şu süreçleri tetikliyor:
- Transkripsiyonel aktivatör olan PGC-1α (peroxisome proliferator-activated receptor gamma coactivator-1α) ile ilişkili mitokondriyal yeniden yapılanmayı başlatıyor.
- Duyu nöronlarını metabolik olarak önceden uyarılmış (“metabolik olarak hazırlanmış”) bir duruma getiriyor.
- Aday nöronların sonraki alerjen temaslarına karşı tepki verme eşiğini düşürerek duyarlılığı artırıyor.
Çapraz Duyarlılık ve Reaksiyonun Şiddetlenmesi
Nöronlarda oluşan bu metabolik hafıza, vücudun aynı veya farklı proteaz alerjenleriyle yeniden karşılaşması durumunda reaksiyonun çok daha şiddetli ortaya çıkmasına neden oluyor. Bu durum; artan kaşıntı hissiyatı, CD301b+ dendritik hücre göçünün hızlanması ve Th2 hücre farklılaşmasının baskın hale gelmesiyle sonuçlanıyor.
Çalışmada, nöronal mTORC1 sinyali veya mitokondriyal kararlılık genetik ya da kimyasal yöntemlerle engellendiğinde, birincil (ilk) yanıt korunurken, tekrarlayan maruziyetlerde ortaya çıkan şiddetli alerjik reaksiyon artışının tamamen ortadan kalktığı gözlemlendi. Bu bulgu, farklı alerjen türlerine karşı gelişen çapraz duyarlılık (cross-sensitization) ve çoklu duyarlılık (polysensitization) süreçlerinin temelinde mTORC1 kaynaklı nöronal metabolik programlamanın yer aldığını gösteriyor.
WinAlly.com; Tıp, Sağlık, Eczacılık ve İlaç Sektörü profesyonellerine yönelik kamu yararına sektörel bilgi, haber ve içerik sunmaktadır. Sitemizde yer alan içerikler kesinlikle tıbbi teşhis, tedavi veya doktor tavsiyesi yerine geçmez. Doğabilecek olası hukuki, klinik veya idari problemlerden WinAlly.com sorumlu tutulamaz. Tıbbi konularda lütfen bir hekime başvurunuz
