Moleküler Sünger Etkisi
Maryland Üniversitesi Tıp Fakültesi’nden araştırmacılar, RcoM-HBD-CCC adını verdikleri tasarlanmış bir proteinin, kan dolaşımındaki karbonmonoksit (CO) moleküllerini dakikalar içinde temizleyebildiğini keşfetti.
Bu protein, CO’ya sıkıca bağlanırken oksijen (O₂) ve nitrik oksit (NO) gibi hayati molekülleri hedef almaz. Böylece, mevcut tedavi yöntemlerinde görülebilen kan basıncı değişiklikleri veya diğer yan etkiler oluşmaz.
Engineering a highly selective, hemoprotein-based scavenger as a carbon monoxide poisoning antidote with no hypertensive effect
Sessiz Katile Karşı Yarış
Karbonmonoksit kokusuz, renksiz ve ölümcül bir gazdır. Arızalı gaz cihazlarından, havalandırması yetersiz ocaklardan veya yangın dumanından sızabilir. Hemoglobine oksijenden 200-400 kat daha güçlü bağlanarak beyin ve kalp gibi organlara oksijen akışını durdurur.
ABD’de her yıl yaklaşık 50.000 acil servis ziyareti ve 1.500 ölüm CO zehirlenmesine bağlıdır.
Mevcut Tedavi ve Sorunlar
Bugünkü standart tedavi, basınç odasında saf oksijen solutmaktır. Ancak bu yöntem, CO’nun kandan temizlenmesini bir saat veya daha uzun sürede sağlar ve hastaların yarısında kalıcı beyin ya da kalp hasarı kalabilir.
Fare Denemelerinden Umut Verici Sonuçlar
- RcoM-HBD-CCC, CO’nun yarısını bir dakikadan kısa sürede temizledi.
- Hemoglobin yeniden oksijen taşımaya başladı.
- NO’ya bağlanmadığı için kan basıncında ciddi değişiklik yapmadı.
Araştırmacılar, bu proteinin acil servislerde veya olay yerinde intravenöz panzehir olarak kullanılabileceğini düşünüyor. Ayrıca ağır anemi ve hemorajik şok gibi durumlarda da potansiyel kullanım alanları araştırılıyor.
Sonraki Adım
İnsanlarda kullanılabilmesi için daha fazla klinik öncesi güvenlik ve dozaj çalışması yapılacak. Hızı ve seçiciliği sayesinde bu tedavi, CO zehirlenmesine karşı ilk düşük riskli ve hızlı yanıt veren panzehir olma potansiyeline sahip.
