Alkolsüz steatohepatit olarak da bilinen MASH, ciddi bir karaciğer hastalığıdır. FDA, diyet ve egzersizle desteklenen semaglutid etkin maddeli ilacın, orta-ileri düzey karaciğer fibrozisi olan yetişkinlerde MASH (metabolik disfonksiyon ilişkilendirilmiş steatohepatit) tedavisine hızlandırılmış onay vermesiyle, kronik karaciğer hastalıkları alanında çığır açan bir adım atıldı. Bu gelişme, fibrozis ilerlemesini durdurmanın ötesinde hasarı geriletme potansiyeli taşıyan ilk farmakolojik seçenek olarak kayda geçti.
Amerikan Gıda ve İlaç Dairesi (FDA), yetişkinlerde orta ila ileri düzey karaciğer fibrozisi (F2–F3) eşlik eden nonsirotik MASH tedavisi için haftada bir uygulanan semaglutid etkin maddeli ilaca hızlandırılmış onay verdi.
MASH, karaciğerde yağ birikimi, iltihap ve skar dokusu oluşturmasıyla tanımlanan, siroza ve hatta karaciğer kanserine yol açabilen ilerleyici bir hastalık. Yaklaşık %6 oranında ABD’li yetişkini etkileyen bu tablo, obezite ve tip 2 diyabet gibi metabolik bozukluklarla yakından ilişkili.
Onay, Novo Nordisk’in yürüttüğü faz 3 ESSENCE çalışmasının 72. haftadaki ara sonuçlarına dayanıyor. Biyopsi ile doğrulanmış MASH ve F2–F3 fibrozisi olan 800 hasta, semaglutid (n=534) veya plasebo (n=266) gruplarına randomize edildi.
MASH rezolüsyonu ve fibrozis ilerlemesinin olmaması: %63 semaglutid grubunda, %34 plasebo grubunda gerçekleşti.
Fibrozis gerilemesi ve MASH kötüleşmesinin olmaması: %37 semaglutid grubunda, %22 plasebo grubunda saptandı.
MASH rezolüsyonu ile fibrozis gerilemesinin birlikte görülmesi: %33 semaglutid, %16 plasebo oranına ulaştı.
Bu histolojik iyileşmeler, FDA’nın hızlandırılmış onay kriteri olan devşirme uç noktalar (surrogate endpoints) üzerinden değerlendirildi. Çalışma, 240 haftaya kadar devam ederek inflamasyon ve fibrozis azalmasının ölüm, karaciğer nakli veya dekompansasyon gibi klinik sonuçlara etkisini araştıracak.
Güvenlik profili, önceki semaglutid programlarıyla uyumlu. En sık bildirilen yan etkiler arasında bulantı, kusma, ishal, kabızlık ve karın ağrısı yer alıyor. Tip 2 diyabetli hastalarda hipoglisemi riski bulunuyor; medüller tiroid kanseri veya MEN 2 öyküsü olanlar ilacı kullanmamalı.
Bu onayla semaglutid etkin maddeli ilaç, kronik karaciğer hastalıklarında ilk kez farmakolojik bir tedavi seçeneği olarak öne çıktı. Klinik onayla birlikte hepatoloji alanında uzun yıllardır beklenen bir ihtiyaç karşılanırken, ilacın metabolik hastalıklardan kardiyovasküler risk azaltımına uzanan geniş kullanım yelpazesi daha da zenginleşti.
