Bu haber, Nature Communications dergisinde yayımlanan ve University of Queensland araştırmacıları tarafından yürütülen bilimsel çalışmaya dayanmaktadır. İçerikte yer alan tüm bilgiler yalnızca ilgili kaynaklardan derlenmiş olup, okuyuculara doğru ve güvenilir bilgi sunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Distinct genetic profiles influence body mass index between infancy and adolescence
Vücut kitle indeksi (VKİ), vücut ağırlığının (kilogram cinsinden) boyun karesine (metre cinsinden) bölünmesiyle tanımlanır ve toplam vücut yağını tahmin etmek için yaygın olarak kullanılan bir ölçüdür. Yetişkinlerde VKİ’nin 30 kg/m²’yi aşması olarak tanımlanan obezite , özellikle kardiyometabolik hastalıklar olmak üzere birçok hastalığın gelişmesi için önemli bir risk oluşturur¹ . Yetişkinlikte obezitenin en güçlü belirleyicilerinden biri çocukluk dönemindeki yüksek VKİ’dir² . Genel popülasyonda, çocukluk dönemindeki VKİ üç farklı aşamayı içerir³ . İlk olarak, doğumdan yaklaşık 9 aya kadar VKİ’de hızlı bir artış olur ve bu dönemde çocuklar yağlanma zirvesine (AP) ulaşırlar. İkinci olarak, vücut kompozisyonundaki değişiklikler ve artan fiziksel aktivite gibi faktörler nedeniyle, yaklaşık 5 veya 6 yaşına kadar VKİ’de hızlı bir düşüş olur ve bu dönemde çocuklar yağlanma geri tepmesine (AR) ulaşırlar. Son olarak, VKİ, ergenlik döneminde devam eden vücut gelişimini yansıtarak, erken yetişkinliğe kadar kademeli olarak artar. Erken yaşam döneminde vücut kitle indeksini (BMI) etkileyen mekanizmalar hakkındaki anlayışımızı artırmak, obezitenin erken önlenmesini sağlayacak stratejilere yol açabilir.
Yeni yayımlanan bir araştırma, çocukluk çağındaki vücut kitle indeksi (VKİ) değişimlerinin genetik faktörlerle yakından ilişkili olduğunu ve bu değişimlerin yetişkinlikte diyabet, yüksek kolesterol ve kalp hastalığı riskini artırabileceğini ortaya koydu.
Araştırma, Children of the 90s (Avon Longitudinal Study of Parents and Children – ALSPAC) verilerini kullanarak 1 ila 18 yaş arasındaki 6.291 çocuğun büyüme eğilimlerini inceledi. Bulgulara göre, çocukların kilo ve boy gelişimindeki farklılıkların yaklaşık dörtte biri genetik faktörlerden kaynaklanıyor.
Çalışmayı yürüten Dr. Geng Wang, çocukların büyüme hızının genetik çeşitlilikten etkilendiğini belirterek, “Ebeveynler genellikle çocuklarının erken yaşta kilo alımından endişe duyar, ancak bulgularımız genetik farklılıkların bu değişimlerde önemli rol oynadığını gösteriyor” dedi. Wang ayrıca, bebeklikteki vücut ölçülerini belirleyen genetik faktörlerin ergenlikteki ölçülerden farklı olabileceğini vurguladı.
Araştırma, özellikle 10 yaş civarındaki VKİ’nin ve 1–18 yaş arasındaki büyüme hızının yetişkinlikte diyabet ve kalp-damar hastalıklarıyla daha güçlü bir şekilde bağlantılı olduğunu ortaya koydu. Dr. Nicole Warrington ise, “Çocukların kilo değişimlerinin yaklaşık %25’i genetikten kaynaklanıyor. Bu da büyümeyi yalnızca ortalama değerlerle değerlendirdiğimizde önemli bilgileri göz ardı ettiğimizi gösteriyor” ifadelerini kullandı.
Çalışmanın baş araştırmacılarından Prof. Nicholas Timpson, genetik faktörlerin çocukluk çağındaki VKİ değişimlerini ve bunun sağlık üzerindeki uzun vadeli etkilerini anlamada kritik olduğunu belirterek, “Bu sonuçlar, yaşam boyu sağlık risklerini daha iyi kavramamıza yardımcı oluyor” dedi.
Bu bulgular, çocukluk döneminde sağlıklı büyümenin izlenmesi ve obeziteye karşı önleyici stratejilerin geliştirilmesi açısından önemli bir bilimsel katkı olarak değerlendiriliyor.
