Lancet Child & Adolescent Health dergisinde yayımlanan yeni çalışmalar, çocuk ve ergenlerde hipertansiyonun sanılandan çok daha yaygın olduğunu ve küresel düzeyde ciddi bir halk sağlığı sorunu haline geldiğini gösteriyor. Tanı kriterlerindeki tutarsızlıklar ve veri eksiklikleri, bu sessiz epideminin görünürlüğünü azaltıyor. Uzmanlar, erken tanı ve önleyici stratejiler için küresel düzeyde uyumlu yaklaşımların geliştirilmesi gerektiğini vurguluyor.
Lancet Child & Adolescent Health dergisinde yayımlanan güncel bir sistematik derleme ve meta-analiz, 19 yaş altı çocuk ve ergenlerde hipertansiyon prevalansının küresel ölçekte %4,0 olduğunu ortaya koydu. Bu oran, 2000–2022 yılları arasında yayımlanan 336 çalışmanın verilerine dayanıyor ve toplamda 4,7 milyon bireyi kapsıyor.
Araştırmaya göre, hipertansiyon prevalansı erkeklerde (%4,4), kızlara (%3,6) kıyasla daha yüksek. Ayrıca, yüksek gelirli ülkelerde (%5,7) ve şehirleşmiş bölgelerde (%5,1) hipertansiyon oranları daha belirgin. Bu durum, yaşam tarzı faktörlerinin (beslenme, fiziksel aktivite eksikliği, obezite) etkisini gözler önüne seriyor.
Lancet’te yayımlanan bir başka yorum yazısı ise, çocukluk çağı hipertansiyonunun küresel düzeyde uyumlu tanı kriterlerinden yoksun olduğunu ve bu nedenle sağlık sistemlerinde yeterince görünür olmadığını vurguluyor. Araştırmacılar, erken tanı, standartlaştırılmış ölçüm protokolleri ve uzunlamasına izlem çağrısında bulunuyor.
Uzmanlar, çocukluk çağında hipertansiyonun sessiz ilerleyen bir risk faktörü olduğunu ve erişkin dönemde kardiyovasküler hastalıkların temelini oluşturduğunu belirtiyor. Bu nedenle, okul temelli tarama programları, dijital sağlık çözümleri ve aile odaklı yaşam tarzı müdahaleleri gibi stratejilerin acilen hayata geçirilmesi gerektiği vurgulanıyor.
DSÖ’nün 2025 Küresel Hipertansiyon Raporu
Teşhis edilmemiş ve kontrol altına alınmamış hipertansiyon, kalp krizi, inme, kronik böbrek hastalığı ve demansın en önemli önlenebilir nedenlerinden biri olmaya devam etmektedir. 2024 yılında, dünya genelinde 30-79 yaş arası yaklaşık 1,4 milyar kişinin hipertansiyonla yaşadığı tahmin edilmektedir, ancak bunların beşte birinden azının durumu yeterince kontrol altındaydı. 1,2 Ekonomik bedeli ağırdır ve demografik değişikliklerle birlikte artmaktadır; kardiyovasküler hastalıkların düşük ve orta gelirli ülkelere 2011 ile 2025 yılları arasında 3,7 trilyon ABD dolarına mal olacağı tahmin edilmektedir – bu, bu ülkelerin gayri safi yurtiçi hasılasının yaklaşık %2’sine denk gelmektedir. 3
