Yeni bir araştırma, kemoterapi sırasında kullanılan aprepitant adlı bulantı önleyici ilacın, yalnızca rahatsızlığı azaltmakla kalmayıp, aynı zamanda agresif meme kanserinden ölüm riskini %39’a kadar azaltabileceğini ortaya koydu. Bulgular, ilacın kanser tedavisinde destekleyici bir role sahip olabileceğine işaret ediyor.
Aprepitant use during chemotherapy and association with survival in women with early breast cancer
Araştırmanın Dayandığı Veriler
Avustralya Monash Üniversitesi ve Norveç Halk Sağlığı Enstitüsü (NIPH) iş birliğiyle yürütülen çalışmada, 2008-2020 yılları arasında invaziv erken evre meme kanseri tanısı konmuş 13.811 Norveçli kadının sağlık verileri incelendi.
Kadınlar, kemoterapi sürecinde bulantı ilacı kullanıp kullanmamalarına göre iki gruba ayrıldı.
Aprepitant kullananlar, bu ilacı teşhis sonrası bir yıl içinde en az bir kez reçeteyle almış kişiler olarak tanımlandı.
Araştırmacılar; yaş, kanser evresi, alt tipler, kemoterapi türü ve diğer bulantı önleyici ilaçların kullanımı gibi değişkenleri dikkate alarak istatistiksel analiz yaptı.
Aprepitant Nasıl Etki Ediyor?
Aprepitant, nörokinin 1 reseptörü (NK1R) antagonisti sınıfında yer alıyor. Beyindeki bulantı ve kusmaya neden olan “P maddesi” adlı nöropeptitlerin etkilerini bloke ediyor.
İlginç olan ise: Bu sistemin, bazı meme kanseri türlerinin ilerlemesinde de rol oynayabileceği yönünde bulgular bulunması.
Elde Edilen Sonuçlar Ne Diyor?
Araştırmaya göre aprepitant kullananlarda:
- Metastaz veya ölüm riski %11,
- Meme kanserine bağlı ölüm riski %17 oranında daha düşük.
En çarpıcı sonuçlar ise agresif alt tiplerde gözlendi:
- HER2 pozitif ve özellikle üçlü negatif meme kanseri (TNBC) olan kadınlarda aprepitant,
- Metastaz riskini %34,
- Ölüm riskini %39 oranında azalttı.
Buna karşılık, hormon reseptör pozitif (lüminal) meme kanseri alt tiplerinde anlamlı bir fark saptanmadı.
Tedaviye Katkı: Aprepitant’ın Ötesinde
Araştırmada, aprepitant kullananların yoğun kemoterapi alma olasılığının daha yüksek olduğu ve bunun bazı karışıklıklara neden olabileceği belirtildi. Ayrıca reçete doldurmanın, ilacın düzenli kullanıldığını garanti etmediği hatırlatıldı.
Ancak dikkat çeken bir diğer veri:
- 12 gün boyunca düzenli aprepitant kullanımı, kanserin tekrarlama veya ölüm riskini %42 oranında azaltabiliyor.
Meme Kanseri Alt Tiplerine Dair Kısa Not
- HER2 pozitif kanserler, hızlı bölünen hücre yapısıyla daha saldırgan seyreder.
- TNBC, östrojen, progesteron ve HER2 reseptörlerinden hiçbirini taşımaz. Bu da klasik tedavilere yanıt verme şansını azaltır ve agresif seyirli olmasıyla bilinir.
- Bu nedenle, TNBC gibi alt tiplerde destek tedaviler büyük önem taşır.
Gelecek İçin Ne Anlama Geliyor?
Çalışma gözlemsel olduğundan doğrudan neden-sonuç ilişkisi kurmak mümkün değil. Ancak elde edilen bulgular, aprepitant’ın yalnızca bulantı kontrolü değil, hayatta kalma süresini uzatma potansiyeli taşıdığını düşündürüyor.
Dr. Edoardo Botteri, araştırmanın baş yazarı olarak şunları belirtiyor:
“Bu ilişkilerin neden ortaya çıktığını daha iyi anlamamız ve bu bilginin doz rejimleri ve reçetelemeye nasıl yansıyabileceğini araştırmamız gerekiyor.”
Özetle:
- Aprepitant, sadece bulantı değil, yaşam süresi üzerinde de olumlu etki sağlayabilir.
- Özellikle üçlü negatif meme kanseri gibi agresif türlerde umut vadeden sonuçlar sunuyor.
- İlerlemiş çalışmalar ve randomize kontrollü denemelerle bu bulguların doğrulanması gerekiyor.
