Eli Lilly, tip 2 diyabetli yetişkinlerde retatrutidi haftalık semaglutid 2 mg ile doğrudan karşılaştıran Faz 3 TRANSCEND-T2D-2 çalışmasının olumlu ana sonuçlarını duyurdu. Lilly’nin açıklamasına göre retatrutid, 80. haftada birincil ve tüm anahtar ikincil sonlanım noktalarına ulaştı; sonuçlar semaglutide kıyasla daha fazla A1C düşüşü ve belirgin biçimde daha fazla kilo kaybı gösterdi. Retatrutid henüz dünyada hiçbir otorite tarafından onaylanmış değil ve araştırma aşamasında. Çalışmanın ayrıntılı sonuçları ise ileride bir tıbbi toplantıda sunulacak ve hakemli bir dergide yayımlanacak.
Eli Lilly and Company (NYSE: LLY), 28 Ekim 2026’da tip 2 diyabetli yetişkinlerde yürütülen Faz 3 TRANSCEND-T2D-2 çalışmasının olumlu ana sonuçlarını açıkladı. Çalışma, haftada bir uygulanan retatrutidi, aynı sıklıkla uygulanan enjekte edilebilir semaglutid 2 mg ile doğrudan karşılaştırıyor. Lilly’nin açıklamasına göre retatrutid, 80. haftada birincil ve tüm anahtar ikincil sonlanım noktalarına ulaştı. Bu noktalar semaglutide kıyasla daha fazla A1C düşüşü ve belirgin biçimde daha fazla kilo kaybıydı.
A1C ve Kilo Sonuçları
Açıklamaya göre retatrutidin her iki dozu da A1C’yi ortalama %2,2 düşürdü. Semaglutid grubunda düşüş %1,8 oldu. Başlangıçtaki ortalama A1C %8,3’tü.
Kilo kaybı farkı daha belirgindi. Başlangıç ortalaması 102,4 kg (225,8 lb; VKİ 36,8 kg/m²) olan katılımcılarda 80. haftadaki ortalama değişimler şöyleydi:
- Retatrutid 9 mg: %19,5 (20,1 kg)
- Retatrutid 12 mg: %20,9 (21,5 kg)
- Semaglutid 2 mg: %9,4 (9,5 kg)
Lilly, retatrutidin non-HDL kolesterol, trigliserit ve sistolik kan basıncı gibi bazı kardiyovasküler risk faktörlerinde de semaglutidten daha fazla iyileşme sağladığını bildirdi.
Şirket, bültendeki tüm verilerin “etkinlik tahmin edicisine” (efficacy estimand) ait olduğunu belirtti. Bu yaklaşım, tüm randomize katılımcıların 80 hafta boyunca (olası doz kesintileri ve değişiklikleriyle) çalışma tedavisinde kaldığı ve ek antihiperglisemik ilaç başlamadığı (14 günü aşan kullanım) varsayımıyla etkinliği yansıtıyor.
İstatistiksel Değerlendirme
Retatrutid 12 mg’ın A1C düşüşünde semaglutid 2 mg’a göre non-inferiorluğu çalışmanın birincil hedefiydi. Lilly, retatrutidin semaglutide karşı tüm karşılaştırmalarında aile bazlı tip 1 hata kontrol edildiğini belirtti. İki istisna var: retatrutid 9 mg’ın A1C ve sistolik kan basıncındaki üstünlüğü, önceden belirlenmiş ikincil sonlanım noktalarıydı ve nominal istatistiksel anlamlılık gösterdi. Retatrutid 9 mg’ın A1C’de semaglutid 2 mg’a göre non-inferiorluğu ise aile bazlı tip 1 hata kontrolü altında sağlandı.
Yan Etkiler
En sık görülen advers olaylar gastrointestinal kaynaklıydı. Retatrutid 9 mg ve 12 mg ile semaglutid grubundaki oranlar sırasıyla şöyleydi:
- İshal: %28,3, %32,7 ve %26,4
- Bulantı: %21,2, %23,8 ve %21,3
- Kabızlık: %14,2, %13,1 ve %19,8
- Kusma: %10,2, %15,0 ve %13,2
- Dispepsi: %10,4, %8,5 ve %11,6
Disestezi görülme oranı retatrutid gruplarında %4,8 ve %6,5, semaglutid grubunda %2,7 oldu. İdrar yolu enfeksiyonu oranları %5,8, %4,2 ve %5,8 olarak bildirildi. Bu olayların çoğu hafif veya orta şiddetteydi ve genellikle tedavi sürerken düzeldi. Advers olaylar nedeniyle tedaviyi bırakma oranları retatrutid 9 mg’da %4,8, 12 mg’da %7,9, semaglutid grubunda %2,7 oldu.
Çalışmanın Tasarımı
TRANSCEND-T2D-2 (NCT06260722) Faz 3, randomize ve açık etiketli bir çalışma. Metformin tek başına veya bir SGLT2 inhibitörüyle birlikte kullanılmasına rağmen kan şekeri yeterince kontrol edilemeyen 1.298 tip 2 diyabetli yetişkini kapsıyor. Başlangıç A1C değeri %7,0 ile %10,5 arasında olan katılımcılar, 2:2:1 oranında retatrutid 9 mg, retatrutid 12 mg veya semaglutid 2 mg gruplarına randomize edildi. Retatrutid 2 mg ile başlatıldı ve her dört haftada bir 9 mg veya 12 mg hedef dozuna çıkıldı. Yaklaşık 650 katılımcı ise retatrutid tedavisini 24 hafta daha sürdürdüğü bir uzatma döneminde uzun vadeli etkinlik ve güvenliği değerlendirmeye devam edecek.
TRANSCEND-T2D Faz 3 programı 2024’te başladı. Tip 2 diyabetli yetişkinlerde üç küresel kayıt çalışmasıyla retatrutidin güvenliğini ve etkinliğini inceliyor. Programa şimdiye kadar 2.050’den fazla katılımcı alındı.
Lilly Yetkilisinden Değerlendirme
Lilly Kardiyometabolik Sağlık Başkanı ve İcra Başkan Yardımcısı (Executive Vice President) Kenneth Custer, Ph.D., şunları söyledi:
“Doğrudan karşılaştırmalı çalışmalar, hastalara ve hekimlere potansiyel yeni bir ilacın bugün erişilebilen ve geri ödemesi yapılan tedavilerle nasıl kıyaslandığını gösterir. Retatrutidi başka bir inkretin ilaçla karşılaştıran ilk Faz 3 çalışması olan TRANSCEND-T2D-2’de retatrutid, tip 2 diyabet için onaylı en yüksek semaglutid dozuna göre daha fazla A1C düşüşü ve iki kattan fazla kilo kaybı sağladı. Bu sonuçlara ve Faz 3 programımızın geneline dayanarak, retatrutidin onaylanması halinde tip 2 diyabet, obezite ve ilişkili kardiyometabolik hastalıkları olan kişiler için tedavi paradigmasını değiştirebileceğine inanıyoruz.”
Altıncı Faz 3 Çalışması
Lilly, TRANSCEND-T2D-2’nin retatrutidin güçlü etkinlik gösterdiği altıncı Faz 3 çalışması olduğunu vurguladı. Şirket, bu sonuçların molekülün kardiyometabolik bakımı dönüştürme potansiyelini güçlendirdiğini savunuyor. Çalışmada karşılaştırma için semaglutid 2 mg seçildi, çünkü bu doz onaylı en yüksek doz ve anlamlı bir kıyas noktası. Lilly ayrıca retatrutidi tirzepatid ile doğrudan karşılaştıran TRIUMPH-5 adlı bir Faz 3 çalışmasını da sürdürüyor. Bu çalışma, tip 2 diyabeti olan veya olmayan obez yetişkinleri kapsıyor.
Şirket, TRIUMPH-2 çalışmasında tip 2 diyabet ve obezitesi olan kişilerde en yüksek retatrutid dozuyla ortalama 49,6 lb (%20,8) kilo kaybı görüldüğünü de hatırlattı. Lilly’ye göre kilo vermek tip 2 diyabetli kişiler için tarihsel olarak daha zor oldu.
Retatrutid Nedir?
Retatrutid, haftada bir uygulanan, araştırma aşamasında üçlü hormon reseptör agonistidir. Tek bir molekül olarak vücuttaki GIP (glukoza bağımlı insülinotropik polipeptid), GLP-1 (glukagon benzeri peptid-1) ve glukagon reseptörlerini aktive eder. Lilly, retatrutidi şu alanlarda yürütülen birçok Faz 3 çalışmasında inceliyor:
- Obezite ve en az bir ağırlıkla ilişkili sağlık sorunu olan fazla kilo
- Tip 2 diyabet
- Diz osteoartriti ağrısı
- Orta ve ağır obstrüktif uyku apnesi
- Kronik bel ağrısı
- Kardiyovasküler sonuçlar
- Metabolik disfonksiyonla ilişkili steatotik karaciğer hastalığı
Onay Durumu
Lilly, retatrutidin FDA dahil dünyada hiçbir düzenleyici kurum tarafından onaylanmadığını vurguladı. Şirket, retatrutidi tüketicilere satmaya çalışan herkesin yasa dışı davrandığını da belirtti. Lilly’nin açıklaması ayrıca ileriye dönük ifadeler içeriyor. Buna göre devam eden çalışmaların planlandığı gibi tamamlanacağı, gelecekteki sonuçların bugünkü sonuçlarla tutarlı olacağı veya retatrutidin düzenleyici onay alacağı garanti değil.
Kaynak: Eli Lilly and Company basın bülteni, 28 Ekim 2026.
Uyarı Notu:
WinAlly.com; Tıp, Sağlık, Eczacılık ve İlaç Sektörü profesyonellerine yönelik kamu yararına sektörel bilgi, haber ve içerik sunmaktadır. Sitemizde yer alan içerikler kesinlikle tıbbi teşhis, tedavi veya doktor tavsiyesi yerine geçmez. Doğabilecek olası hukuki, klinik veya idari problemlerden WinAlly.com sorumlu tutulamaz. Tıbbi konularda lütfen bir hekime başvurunuz
