Yüksek tansiyonu düşürmek kalbi ve kan damarlarını korur, ancak ne kadar düşürülmelidir? Doktorlar, özellikle kronik böbrek hastalığı (KBH) olan kişilerde, sistolik kan basıncının 120 veya 130 mmHg’nin altına düşürülmesi gibi daha agresif hedeflerin ek koruma sağlayıp sağlamadığı veya zarara yol açıp açmadığı konusunda uzun zamandır tartışıyorlar.
JAMA Cardiology dergisinde yayımlanan ve yaklaşık 90 bin katılımcının verilerini kapsayan kapsamlı bir sistematik derleme ve meta-analiz, sistolik kan basıncının (tansiyon) yoğun şekilde düşürülmesinin kardiyovasküler riskleri %15 oranında azalttığını ortaya koydu. Araştırma, kronik böbrek hastalığı (KBH) olan bireylerde bu tedavinin böbrek yetmezliği riskini artırmadığını göstererek kılavuzlardaki belirsizliklere bilimsel bir açıklık getiriyor.
Yoğun Tansiyon Tedavisi Böbrek Yetmezliği Riskini Artırmadan Kalp Krizini Ve İnme Riskini Düşürüyor
Yüksek kan basıncı (hipertansiyon), kalbin kan pompalamak için daha fazla çalışmasına zorlayarak zamanla kalp kasının kalınlaşmasına ve damarların daralmasına yol açmaktadır. Sağlıklı bireylerde bile sistolik kan basıncındaki her 20 mm Hg’lik artış, kardiyovasküler nedenli ölüm riskini yaklaşık iki katına çıkarmaktadır. Yüksek kan basıncını düşürmenin kalp ve damar sağlığını koruduğu bilinse de, özellikle kronik böbrek hastalığı (KBH) olan kişilerde hedef sistolik kan basıncının 120 veya 130 mm Hg’nin altına kadar agresif şekilde çekilmesinin faydalı mı yoksa zararlı mı olduğu uzun süredir tartışılıyordu.
JAMA Cardiology dergisinde yayımlanan ve 27 klinik araştırmadaki 88.830 katılımcının verilerini inceleyen geniş kapsamlı meta-analiz, bu tartışmalara net yanıtlar sundu. ESPRIT, BPROAD ve STEP gibi son dönemde tamamlanan büyük çaplı klinik araştırmaların verilerini de kapsayan çalışma, yoğun kan basıncı kontrolünün etkilerini kronik böbrek hastalığı olan ve olmayan gruplar arasında karşılaştırmalı olarak analiz etti.
Sistolik Kan Basıncındaki Her 10 mm Hg Düşüş Riskleri %15 Azaltıyor
Araştırmanın temel bulguları, elde edilen her 10 mm Hg’lik sistolik kan basıncı düşüşü için ana kardiyovasküler olay (kalp krizi, inme vb.) riskinin %15 oranında azaldığını gösterdi (göreceli risk [RR]: 0,85; %95 GA: 0,81-0,89). Bu koruyucu etki, kişilerin kronik böbrek hastası olup olmamasından bağımsız olarak eşit düzeyde gerçekleşti.
Başlangıçta kardiyovasküler hastalık riski daha yüksek olan KBH hastalarında mutlak faydanın daha da belirgin olduğu görüldü. Yoğun kan basıncı tedavisi sayesinde:
- KBH olan bireylerde: Yılda 1000 kişi başına 4,3 kardiyovasküler olay önlendi.
- KBH olmayan bireylerde: Yılda 1000 kişi başına 2,7 kardiyovasküler olay önlendi.
- Genel Ölüm Oranı: Yoğun kan basıncı kontrolü, tüm nedenlere bağlı ölümlerde %11’lik bir azalma sağladı.
Böbrek Yetmezliği Riskinde Artış Saptanmadı
Araştırmada en dikkat çekici sonuçlardan biri, diyaliz veya böbrek nakli gerektiren nihai böbrek yetmezliği riski üzerinde görüldü. Yoğun kan basıncı düşürülmesinin böbrek yetmezliği riskini artırmadığı tespit edildi (RR: 0,97; %95 GA: 0,84-1,11).
Bununla birlikte yoğun tedavi alan grupta, tahmini glomerüler filtrasyon hızında (eGFR) %30 ve %40 seviyelerindeki kalıcı düşüş riskinde sırasıyla %42 ve %47 oranında artış gözlendi. Araştırmacılar, böbrek işlev testlerindeki bu geçici veya hafif düşüşlerin kalıcı böbrek hasarı anlamına gelmediğini; diüretikler gibi ek tansiyon ilaçlarının böbrek kan akışında oluşturduğu hemodinamik ve geçici değişimlerden kaynaklanabileceğini vurguladı.
Klinik Uygulamalar İçin Öneriler
Sonuçlar, kronik böbrek hastalığı bulunsun ya da bulunmasın, kardiyovasküler riskleri azaltmak adına hastalarda yoğun kan basıncı düşürme stratejilerinin uygulanması gerektiğini gösteriyor. Uzmanlar, nihai böbrek yetmezliği riski artmamakla birlikte, yoğun tansiyon tedavisi sürecinde hastaların böbrek fonksiyonlarının düzenli ve dikkatli takip edilmesini tavsiye ediyor.
WinAlly.com; Tıp, Sağlık, Eczacılık ve İlaç Sektörü profesyonellerine yönelik kamu yararına sektörel bilgi, haber ve içerik sunmaktadır. Sitemizde yer alan içerikler kesinlikle tıbbi teşhis, tedavi veya doktor tavsiyesi yerine geçmez. Doğabilecek olası hukuki, klinik veya idari problemlerden WinAlly.com sorumlu tutulamaz. Tıbbi konularda lütfen bir hekime başvurunuz.
