Doğu ve Güneydoğu Eczacı Odaları olarak, bölgedeki mesleki sorunları değerlendirmek, ortak çözüm önerileri geliştirmek ve dayanışmamızı güçlendirmek amacıyla üçüncü toplantımızı Ağrı’da gerçekleştirdik. Toplantımızda; eczane ekonomilerinin sürdürülebilirliği, bölge halkının ilaca erişiminin güçlendirilmesi, eczacılık mevzuatının günümüz koşullarına uygun hale getirilmesi, SGK protokolü revizyonunda yapılması gereken iyileştirmeler ve ecza depolarının dağıtım hizmetleri ele alınmış, aşağıdaki ortak görüş ve talepler ortaya konulmuştur.
1.Eczane ekonomilerinin sürdürülebilirliğinin sağlanması
Artan eczane sayısı, İFK düzenlemelerinin yetersizliği ve bölgenin sosyoekonomik koşulları gibi birçok neden, eczanelerin ekonomik sürdürülebilirliğini giderek zorlaştırmaktadır. Bölgesel ihtiyaçlar ve ekonomik kapasite yeterince gözetilmeden uygulanan mevcut politikalar, eczanelerin sağlık hizmeti sunma kapasitesini zayıflatmaktadır. Bu kapsamda; Eczanelerin ekonomik sürdürülebilirliğini güvence altına almak amacıyla bölgesel farklılıkları ve sosyoekonomik koşulları dikkate alan destek modelleri oluşturulmalıdır. Eczane bulunmayan yerleşim yerlerinde eczane açılmasına ilişkin mevzuat ve kriterler; açık, uygulanabilir ve günümüz şartlarına uygun şekilde yeniden düzenlenmelidir.
2.Türk Eczacıları Birliği Yurt Dışı İlaç Biriminin Diyarbakır’da kurulması
Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinde yurt dışından temin edilen ilaçlara ihtiyaç duyan hasta sayısının yüksekliği ve bu hastaların önemli bir bölümünün ilaç temini için bölge dışındaki merkezlere başvurmak zorunda kalması, erişim süreçlerinde ciddi güçlükler yaratmaktadır. Uzak illere yapılan başvurular; hastanın ilaca erişim süresini uzatmakta, özellikle kronik, nadir veya hayati öneme sahip ilaçları düzenli kullanması gereken hastaların tedavilerinde gecikmelere yol açmaktadır. Bu nedenle, Türk Eczacıları Birliği Yurt Dışı İlaç Biriminin Diyarbakır’da bölgesel biriminin kurulmasına yönelik çalışmalar başlatılmalıdır. Diyarbakır’da kurulacak birim, bölgedeki hastaların farklı illere başvurma zorunluluğunu azaltarak yurt dışı ilaç temininde başvuru, değerlendirme ve teslim süreçlerini hızlandıracaktır. Böylece hastaların tedaviye düzenli erişimi ve tedavi sürekliliği güçlenecektir. Bölgesel birimin kurulması aynı zamanda sağlık kuruluşları, eczacılar, hastalar ve ilgili kurumlar arasındaki koordinasyonu geliştirecek; ilaç temin süreçlerinin daha etkin, hızlı ve güvenilir biçimde yürütülmesine katkı sağlayacaktır. Bu düzenlemenin, tedavi gecikmelerine bağlı sağlık risklerini azaltması, hastaların klinik durumlarının korunmasına ve sağlık hizmetlerine erişimde bölgesel eşitsizliklerin giderilmesine katkı sunması beklenmektedir.
3. 6197 sayılı Eczacılar ve Eczaneler Hakkında Kanun’un günümüz koşullarına uygun olarak yeniden düzenlenmesi
6197 sayılı Eczacılar ve Eczaneler Hakkında Kanun, zaman içerisinde yapılan değişikliklere rağmen, günümüz eczacılık uygulamalarının ihtiyaçlarını ve mesleğin karşı karşıya olduğu sorunları karşılamakta yetersiz kalmaktadır. Sağlık hizmetlerindeki dönüşüm, dijitalleşme, değişen hasta ihtiyaçları ve eczacıların artan mesleki sorumlulukları, kanunun bütüncül bir yaklaşımla yeniden değerlendirilmesini gerekli kılmaktadır.
Bu kapsamda; eczacıların sağlık hizmetlerindeki rolünü güçlendiren, mesleki yetki ve sorumluluklarını açıkça tanımlayan, hasta danışmanlığı ve farmasötik bakım hizmetlerini destekleyen, eczanelerin ekonomik sürdürülebilirliğini ve mesleki bağımsızlığını koruyan bir yasal çerçeve oluşturulmalıdır. Uygulamada farklı yorumlara ve belirsizliklere yol açan hükümler açıklığa kavuşturulmalı; bölgesel ihtiyaçlar ve ilaca erişimde yaşanan güçlükler düzenleme sürecinde dikkate alınmalıdır. Kanunun yenilenmesine yönelik çalışmalar, mevcut mesleki kazanımlar korunarak, Türk Eczacıları Birliği ve eczacı odalarının etkin katılımıyla yürütülmeli; sahada karşılaşılan sorunlar ve meslek örgütlerinin önerileri esas alınarak ilgili kurumlar nezdinde kapsamlı bir mevzuat çalışması başlatılmalıdır.
4. SGK protokolü revizyonunda ekonomik ve mesleki iyileştirmelerin sağlanması
Sosyal Güvenlik Kurumu ile Türk Eczacıları Birliği arasında yürütülen protokol revizyon görüşmeleri, eczacıların sunduğu sağlık hizmetinin karşılığını güçlendirecek ve uygulamada yaşanan sorunları giderecek somut iyileştirmelerle sonuçlandırılmalıdır. Revizyon sürecinde artan işletme giderleri, eczacı emeği, eczanelerin ekonomik kapasitesi ve bölgesel koşullar birlikte değerlendirilmelidir. Bu kapsamda;
• Eczacı indirim oranları, reçete başına hizmet bedelleri ve bunlara esas ekonomik baremler, güncel ekonomik koşullar ve artan maliyetler dikkate alınarak eczacılar lehine iyileştirilmelidir. • Ekonomik açıdan kırılgan eczaneleri destekleyecek, bölgesel farklılıkları ve sosyoekonomik koşulları gözeten mekanizmalar protokole somut, uygulanabilir ve sürdürülebilir hükümler olarak yansıtılmalıdır.
• Reçete kontrolü, kesinti, itiraz ve ödeme süreçleri açık ve öngörülebilir hale getirilmeli; eczacıların kendi kusurlarından kaynaklanmayan nedenlerle mali kayba uğramasını önleyecek düzenlemeler yapılmalıdır.
• Cezai hükümler, ihlalin niteliği ve ağırlığıyla orantılı olacak şekilde gözden geçirilmeli; savunma ve itiraz süreçlerinin etkinliği güçlendirilmelidir.
• Eczacıların idari iş yükünü azaltacak, uygulama farklılıklarını giderecek ve hastaların ilaca erişimini kolaylaştıracak düzenlemeler yapılmalıdır. Protokol revizyonuna ilişkin talepler, eczacı odalarının sahadan aktardığı sorunlar ve öneriler doğrultusunda oluşturulmali; mevcut mesleki kazanımlar korunarak eczacılık hizmetlerinin sürekliliğini güvence altına alan bir yaklaşım benimsenmelidir.
5. Erzincan ve Ağrı’da ecza depolarının servis sıklığının artırılması
Erzincan ve Ağrı’da ecza depolarının eczanelere günde yalnızca bir kez servis yapması, ilaç tedarik süreçlerinde gecikmelere neden olmakta ve hastaların ihtiyaç duydukları ilaçlara zamanında erişimini güçleştirmektedir. Özellikle acil ihtiyaç duyulan veya tedavi sürekliliği açısından önem taşıyan ilaçların temininde yaşanan gecikmeler, eczacılık hizmetlerinin etkinliğini olumsuz etkilemektedir. Bu nedenle, ecza depolarının servis sıklığı bölgenin coğrafi koşulları, eczanelerin ihtiyaçları ve hasta talepleri dikkate alınarak artırılmalı; gün içerisinde birden fazla servis sağlayacak dağıtım planlamaları oluşturulmalıdır. İl merkezlerinin yanı sıra ilçelerdeki eczanelerin de düzenli ve yeterli sıklıkta hizmet alması sağlanmalıdır. İlgili ecza depoları ve eczacı odaları arasında koordinasyon kurularak servis saatleri ve dağıtım güzergâhları yeniden değerlendirilmeli; acil ilaç ihtiyaçlarını karşılayacak ek tedarik mekanizmaları geliştirilmelidir.
Sonuç ve ortak irademiz
Eczanelerin ekonomik sürdürülebilirliği, hastaların ilaca zamanında ve güvenli biçimde erişimi, eczacılık mesleğinin güçlü bir yasal çerçeveye sahip olması, SGK protokolünde eczacı emeğinin karşılığını gözeten koşulların sağlanması ve düzenli ilaç tedariki, birbirini tamamlayan temel gerekliliklerdir. Bu alanlarda atılacak adımlar, eczacılık hizmetlerinin niteliğini ve sürekliliğini güçlendirerek toplum sağlığının korunmasına katkı sağlayacaktır. Doğu ve Güneydoğu Eczacı Odaları olarak; ortaya koyduğumuz görüş ve taleplerin Türk Eczacıları Birliği ve ilgili kurumlar nezdinde somut çalışmalara dönüştürülmesini talep ediyoruz. Bölgesel ihtiyaçların karar alma süreçlerine yansıtılması, meslektaşlarımızın sorunlarının çözümü ve halkımızın sağlık hizmetlerine eşit erişiminin güçlendirilmesi için ortak çalışma ve dayanışma irademizi sürdüreceğimizi kamuoyuna bildiriyoruz. Kamuoyuna saygıyla duyurulur.
Doğu ve Güneydoğu Eczacı Odaları
11. Bölge Diyarbakır Eczacı Odası 8. Bölge Gaziantep Eczacı Odası
13. Bölge Erzurum Eczacı Odası 22. Bölge Malatya Eczacı Odası
23. Bölge Elazığ Eczacı Odası 27. Bölge Şanlıurfa Eczacı Odası
38. Bölge Van Eczacı Odası 43. Bölge Mardin Eczacı Odası
44. Bölge Batman Eczacı Odası 51. Bölge Adıyaman Eczacı Odası
55. Bölge Ağrı Eczacı Odası 56. Bölge Erzincan Eczacı Odası
58. Bölge Şırnak Eczacı Odası 59. Bölge Siirt Eczacı Odası
Muş İl Temsilciliği
