Nörogelişimsel bozukluklar ile gastrointestinal sistem arasındaki bağlantılara yönelik araştırmalara bir yenisi eklendi. Warwick Üniversitesi Tıp Fakültesi (Warwick Medical School) araştırmacıları tarafından yürütülen ve Journal of Attention Disorders dergisinde yayımlanan kapsamlı sistematik derleme ile meta-analiz, Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) ile sindirim sistemi rahatsızlıkları arasındaki epidemiyolojik ilişkiyi gözler önüne seriyor. Dünya genelinde 1,9 milyondan fazla bireye ait verilerin incelendiği çalışma, DEHB tanılı bireylerde gastrointestinal semptom görülme sıklığının anlamlı derecede yüksek olduğunu kanıtlıyor.
DEHB Ve Sindirim Semptomları Arasındaki İlişki Araştırıldı
Dünya çapında çocukların yaklaşık %5’ini, yetişkinlerin ise %3-4’ünü etkileyen Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) üzerine yürütülen son küresel araştırma, nörogelişimsel süreçlerin sindirim sağlığı ile olan ilişkisine dair çarpıcı bulgular sundu. ABD, Almanya, İsveç ve Güney Kore gibi farklı ülkelerden 2 ila 65 yaş aralığındaki bireyleri kapsayan 23 ayrı çalışmanın verileri bir araya getirilerek analiz edildi.
Warwick Üniversitesi Tıp Fakültesi liderliğinde gerçekleştirilen ve Journal of Attention Disorders dergisinde yayımlanan meta-analiz sonuçlarına göre, DEHB tanısı olan bireylerde genel gastrointestinal (sindirim sistemi) semptomların görülme olasılığı, DEHB bulunmayan bireylere kıyasla yaklaşık %50 oranında artış gösteriyor.
Kabızlık, IBS Ve Bağırsak Kontrolü Kaybında Yüksek Risk
İncelenen araştırmada, DEHB’li bireylerde belirli gastrointestinal rahatsızlıkların görülme oranları şu şekilde sıralandı:
- Kabızlık (Konstipasyon): DEHB tanılı bireylerde kabızlık görülme riski yaklaşık iki katına ulaşıyor.
- İrritabl Bağırsak Sendromu (IBS): DEHB’si olan kişilerin İrritabl Bağırsak Sendromu yaşama olasılığı %58 daha yüksek.
- Enkoprezis (Bağırsak Kontrolü Kaybı): DEHB tanısı bulunan bireylerde bağırsak kontrol kaybı yaşanma olasılığı dört kattan fazla bir artış gösteriyor.
- Hazımsızlık ve İshal: Değerlendirilen diğer tüm sindirim parametrelerinde de (hazımsızlık, diyare vb.) DEHB ile belirgin bir ilişki saptandı.
Olası Mekanizmalar Ve Biyolojik Etkenler
Araştırmacılar, DEHB ile sindirim sorunları arasındaki bu ilişkinin altında yatan olası nedenleri birkaç temel başlıkta topluyor:
- Davranışsal Etkenler: DEHB’ye özgü dürtüsellik ve düzensiz beslenme alışkanlıkları sindirim süreçlerini doğrudan etkileyebiliyor.
- Farmakolojik Yan Etkiler: DEHB tedavisinde kullanılan bazı medikal ajanların yan etkisi olarak kabızlık gibi sindirim rahatsızlıkları ortaya çıkabiliyor.
- Bağırsak-Beyin Aksı: DEHB tanılı bireylerdeki bağırsak mikrobiyotası farklılıklarının, bağırsak ile beyin arasındaki ana iletişim hattını oluşturan vagus siniri (vagus nerve) üzerinden sindirim işlevlerini etkileyebileceği belirtiliyor.
Klinik Değerlendirme Ve Uzman Görüşleri
Çalışmanın ortak yazarlarından, Warwick Tıp Fakültesi tıp öğrencisi Sarah Blake, durumu şu sözlerle değerlendirdi:
“Baktığımız hemen her bağırsak semptomu —kabızlık, IBS ve hatta hazımsızlık— DEHB ile ilişkili göründü. Bu semptomlar günlük yaşam üzerinde gerçek bir etkiye sahip olabilir; ancak odak noktası yalnızca DEHB’nin kendisi olduğunda kolayca gözden kaçırılabilir.”
Warwick Tıp Fakültesi Klinik Doçenti Dr. Saran Shantikumar ise bulguların klinik pratikteki önemini vurgulayarak şu ifadeleri kullandı:
“Henüz DEHB’nin bu bağırsak sorunlarına doğrudan neden olduğunu veya bu bağlantıyı tam olarak neyin yönlendirdiğini söyleyemeyiz; ancak ortaya çıkan tablo dikkat çekici düzeydedir. DEHB’li bireylerin bakımını üstlenen klinisyenler, özellikle yaşam kalitesini etkileyebilecek gastrointestinal semptomları konsültasyonlar sırasında sorgulamayı değerlendirebilirler.”
Araştırmacılar, elde edilen verilerin bir korelasyon (ilişki) gösterdiğini, doğrudan bir sebep-sonuç kanıtı olmadığını ifade ederek; biyolojik faktörler ile farmakolojik tedavilerin etkilerini birbirinden ayırmak adına daha fazla çalışmaya ihtiyaç duyulduğunu kaydetti.
WinAlly.com; Tıp, Sağlık, Eczacılık ve İlaç Sektörü profesyonellerine yönelik kamu yararına sektörel bilgi, haber ve içerik sunmaktadır. Sitemizde yer alan içerikler kesinlikle tıbbi teşhis, tedavi veya doktor tavsiyesi yerine geçmez. Doğabilecek olası hukuki, klinik veya idari problemlerden WinAlly.com sorumlu tutulamaz. Tıbbi konularda lütfen bir hekime başvurunuz.
