ABD Başkanı Donald Trump, ilaç fiyatlarını düşürmeye yönelik uzun süredir gündemde olan baskısını somut bir anlaşmaya dönüştürdü. Dokuz büyük ilaç şirketiyle yapılan anlaşmalar, Amerikan halkı için ilaç erişimini kolaylaştırmayı hedeflerken, küresel fiyatlandırma politikalarında da yeni bir dönemin kapısını aralıyor.
ABD Başkanı Donald Trump, Amgen, Boehringer Ingelheim, Bristol Myers Squibb, Gilead Sciences, GSK, Merck & Co., Novartis, Roche’un Genentech birimi ve Sanofi ile ilaç fiyatlarını düşürmeye yönelik anlaşmalar imzaladı. Bu anlaşmalar kapsamında şirketler, bazı ilaçlarını ABD’de gelişmiş ülkelerdeki en düşük fiyatlarla sunmayı kabul etti.
Trump, Beyaz Saray’da düzenlenen etkinlikte sağlık yetkilileri ve şirket yöneticileriyle birlikte anlaşmaları duyurdu. Bu anlaşmalar, daha önce Pfizer, AstraZeneca, Eli Lilly, Novo Nordisk ve Merck KGaA’nın EMD Serono birimiyle yapılan “en çok kayrılan ulus” (Most Favored Nation – MFN) anlaşmalarının devamı niteliğinde.
Şirketlerin sunduğu bazı örnekler dikkat çekiyor:
- Amgen, Aimovig ve Humira biosimilar Amjevita’yı sırasıyla %60 ve %80 indirimle sunacak.
- Bristol Myers Squibb, Pfizer ile ortak geliştirdiği Eliquis’i Medicaid’e ücretsiz sağlayacak ve yedi ton aktif madde bağışlayacak.
- Gilead, HIV, hepatit ve COVID-19 ilaçlarında indirimler yapacak; Epclusa’yı %90 indirimle TrumpRx.gov üzerinden sunacak.
- Merck, diyabet ilaçlarını doğrudan hastalara “uygun fiyatlarla” ulaştıracak ve yeni kolesterol düşürücü ilacı enlicitide için FDA’dan öncelikli inceleme hakkı aldı.
- Sanofi, diyabet, kalp-damar ve kanser ilaçlarında ortalama %61 indirim uygulayacak.
- GSK, solunum hastalıkları ilaçlarında %66’ya varan tasarruf sağlayacak.
- Novartis, multipl skleroz ilacı Mayzent’i %89 indirimle sunacak.
- Genentech ve Boehringer Ingelheim, sırasıyla grip ilacı Xofluza’yı 50 dolara ve diyabet ilacı Jentadeuto’yu 55 dolara sunacak.
Trump’ın yaz aylarında 17 büyük ilaç şirketine gönderdiği mektuplarla başlayan süreç, ABD’de ilaç fiyatlarının diğer gelişmiş ülkelerle uyumlu hale getirilmesini amaçlıyor. AbbVie, Johnson & Johnson ve Regeneron ile görüşmelerin ise tatil sonrası devam etmesi bekleniyor.
Anlaşmaların tam detayları gizli tutulsa da, ilaçların ABD’de daha düşük fiyatlarla sunulması ve TrumpRx.gov platformu üzerinden doğrudan halka ulaştırılması, Amerikan sağlık sisteminde önemli bir değişim olarak değerlendiriliyor. Ayrıca şirketler, ABD’de üretim ve Ar-Ge yatırımlarını artırmayı da taahhüt etti.
