MIT’de çalışan araştırmacılar, farelerde mRNA aşılarının etkinliğini mevcut yöntemlerin 100 katına kadar artırabilen yeni bir lipit nanopartikülü geliştirdi. Bu yenilik, hem doz ihtiyacını azaltıyor hem de karaciğer toksisitesini düşürerek daha güvenli bir uygulama sunuyor.
Nature Nanotechnology dergisinde yayımlanan çalışmada araştırmacılar, parçalanabilir siklik amino alkol yapılı yeni iyonize edilebilir lipitlerin mRNA taşıma kapasitesini önemli ölçüde artırdığını ortaya koydu. Çalışmanın yazarları Arnab Rudra, Akash Gupta ve Kaelan Reed, geliştirdikleri nanopartiküllerin “mRNA aşılarının gücünü belirgin şekilde yükselttiğini ve yeni nesil aşı platformlarının geliştirilmesine ışık tuttuğunu” ifade etti. Gupta, bu yöntemin “şimdiye kadar bildirilen her şeyden çok daha iyi çalıştığını” vurguladı.
Using these nanoparticles to deliver a flu vaccine, researchers observed an effective immune response at a much lower dose.
Yeni teknoloji nasıl çalışıyor?
Geleneksel mRNA aşıları, mRNA’nın vücutta hızla parçalanmasını önlemek için lipit nanopartikülleri (LNP) ile korunur. Bu yapının en kritik elementi olan iyonize edilebilir lipitleri geliştiren araştırma ekibi, döngüsel yapılar ve biyolojik olarak parçalanabilir esterler içeren geniş bir lipit havuzu oluşturdu.
Bu lipitler farklı kombinasyonlarla test edilerek, biyolüminesans geni lusiferaz için en etkili taşıyıcılar belirlendi. Ardından en başarılı yapı, AMG1541 adlı partikülle birleştirilerek yeni bir nanopartikül platformu geliştirildi.
Sonuç olarak ortaya çıkan yeni lipit; FDA onaylı SM-102’nin yüz kata yakın daha yüksek etkinlik gösterdi. Üstelik daha düşük dozlarda bile etkili olması, karaciğerdeki yan etkileri önemli ölçüde azaltıyor.
Daha ucuz ve daha doğru aşılar mümkün olabilir
mRNA temelli aşıların en büyük sorunlarından biri yüksek üretim maliyetleriydi. Yeni nanopartikül sistemi, maliyeti düşürerek daha geniş kitlelere daha hızlı ulaşmanın kapısını açabilir. Araştırmacılar, bu platformun COVID-19, grip ve diğer pek çok enfeksiyon için kullanılabileceğini belirtiyor.
Çalışmaya göre, teknoloji yalnızca maliyeti düşürmekle kalmayabilir; aynı zamanda grip aşılarının her yıl dolaşımdaki suşlara daha iyi uyum sağlamasını da mümkün kılabilir. Ortak yazar Kaelan Reed’e göre, mRNA teknolojisi sayesinde grip aşıları sezonun çok daha geç döneminde üretime alınabilir, bu da o yıl dolaşımda olacak suşların daha doğru tahmin edilmesine yardımcı olabilir.
