WinAlly– Sağlık sektörünün dinamikleri, kanıta dayalı verinin ve hasta odaklı yaklaşımların artan önemiyle yeniden şekilleniyor. Bu karmaşık ve çok paydaşlı ekosistemde, sağlık ekonomisi ve pazar erişim stratejileri alanında uzmanlaşan ECONiX Araştırma, yenilikçi çözümleriyle dikkat çekiyor. Şirketin Kurucu Ortakları MSC MFE Öznur Seyhun ve Doç. Dr. Güvenç Koçkaya ile pazar erişim metodolojilerinden sağlık politikalarının şekillenmesindeki rollerine ve sağlık ekonomisinin geleceğine dair kapsamlı bir röportaj gerçekleştirdik;
Pazar erişim stratejileri geliştirirken hangi metodolojileri tercih ediyorsunuz?
ECONiX- ECONiX Araştırma olarak pazar erişim stratejilerimizi oluştururken multidisipliner, paydaş odaklı ve terapötik alanlara özgü farklılaşan bir metodoloji izliyoruz. Uzun yıllara dayanan mesleki tecrübemiz, farklı hastalık gruplarında karşılaşılan erişim zorluklarını ve sağlık otoritelerinin önceliklerini derinlemesine anlamamızı sağlıyor.
Sürecin ilk adımı genellikle hasta yolculuğu analizi oluyor. Bu analizleri yaparken yalnızca literatür ve ikincil veri kaynaklarıyla sınırlı kalmıyor; hasta dernekleriyle birebir görüşmeler gerçekleştirerek hastaların gerçek yaşam deneyimlerini, karşılaştıkları erişim engellerini ve beklentilerini doğrudan öğreniyoruz. Bu yaklaşım, stratejimizin hasta merkezli olmasını sağlıyor.
Klinik tarafta ise, tedavi kararlarını etkileyen faktörleri ve hekimlerin bakış açılarını anlamak amacıyla uzman danışmanlık toplantıları düzenliyoruz. Bu toplantılarda farklı uzmanlık alanlarından hekimlerle bir araya gelerek hem klinik hem de operasyonel geri bildirim alıyoruz. Bu sayede, ürünün değer önerisini yalnızca ekonomik değil, aynı zamanda klinik etkililik ve hasta faydası açısından da netleştirebiliyoruz.
Tüm bu nitelikli içgörüleri, sağlık ekonomisi modelleri (örneğin maliyet-etkililik analizi, bütçe etki analizi) ile birleştirerek karar vericilere güçlü ve dengeli bir dosya sunuyoruz. Ayrıca geri ödeme stratejileri, fiyatlandırma simülasyonları, özel sağlık sigortasına yönelim ve ödeme istekliliği (WTP) analizleri, erken erişim programları ve lansman öncesi muhtemel piyasa koşulları için simülasyonlar gibi araçlarla süreci destekliyoruz.
En önemli farklılaşmamız ise, bu metodolojiyi her terapötik alanda özelleştirerek uygulamamız. Onkoloji, nadir hastalıklar, kardiyovasküler ya da kronik hastalıklar gibi alanlarda farklı erişim dinamiklerinin olduğunu biliyoruz ve stratejimizi buna göre uyarlıyoruz. Bu sayede hem hasta hem hekim hem de kamu otoritesi perspektiflerini entegre eden bütüncül ve esnek bir yaklaşım sunuyoruz.
W-Türkiye’de sağlık politikalarının şekillenmesinde özel sektörün rolü giderek artıyor. Sağlık politikalarının şekillenmesine yönelik ne tür çalışmalar ve projeler yürütüyorsunuz?
ECONiX- ECONiX Araştırma olarak, sağlık politikalarının şekillenmesinde kanıta dayalı yaklaşımı temel alıyoruz. Bu kapsamda yalnızca ekonomik modeller değil, aynı zamanda halk sağlığı verilerini de analizlerimize dahil ederek politika yapıcıları ve karar vericileri destekliyoruz.
Çalışmalarımızda değer bazlı sağlık prensiplerini önceliklendiriyoruz; yani sağlık sisteminde yalnızca maliyet etkililiğe değil, hastaların gerçek yaşam çıktıları ve sağlık kazanımlarına da odaklanıyoruz. Bu sayede geliştirilen politikaların, hem klinik hem de toplumsal faydayı artırmasını hedefliyoruz.
Ayrıca, süreçlerimizde dijital çözümleri aktif biçimde kullanıyoruz. Veri görselleştirme panelleri, dijital simülasyon modelleri ve etkileşimli karar destek araçları sayesinde hem paydaşlara daha anlaşılır çıktılar sunuyor hem de politika senaryolarının farklı boyutlarını hızlıca test edebiliyoruz.
Bu bütüncül yaklaşımımız, hem kamu otoritelerine hem de özel sektöre daha şeffaf, sürdürülebilir ve hasta odaklı sağlık politikaları geliştirmede katkı sağlıyor.
Özellikle gerçek yaşam verisi analizleri ile hastalıkların toplum üzerindeki yükünü somutlaştırıyoruz. Bu analizlerde hastalık yükü (burden of disease), erken ölümlerin neden olduğu üretkenlik kaybı, ve DALY (Disability-Adjusted Life Years) gibi göstergeleri kullanarak, sağlık sisteminin önceliklendirmesi gereken alanları tespit edilmesine destek sunuyoruz. Bu veriler, geri ödeme politikalarının yeniden şekillenmesinden tutun da, önleyici sağlık hizmetlerinin planlanmasına kadar birçok alanda karar vericilere yol gösteriyor.
Ayrıca, çalıştaylar, uzman toplantıları ve sempozyumlar ile kamu ve akademi paydaşlarıyla doğrudan etkileşim kuruyoruz. Bu toplantılarda, sağlık ekonomisi modellerimizi, halk sağlığı verilerini ve sağlık politikası önerilerini sunarak, daha sürdürülebilir ve etkili sağlık politikalarının geliştirilmesine katkı sağlıyoruz.
Bizim için sağlık politikalarının şekillendirilmesi, sadece bir danışmanlık faaliyeti değil; toplum sağlığını iyileştirmeye yönelik uzun vadeli bir sorumluluk.
W- Sağlık ekonomisi alanında en önemli uluslar arası dernek olan ISPOR’un öngördüğü gibi sağlık ekonomisi ve sonuç araştırmaları (HEOR) alanının önümüzdeki 5 yıldaki gelişimini nasıl görüyorsunuz?
ECONiX- ISPOR’un yayınladığı “Top 10 HEOR Trends” listesi, sağlık ekonomisi ve sonuç araştırmaları (HEOR) alanının ne kadar hızlı evrildiğini açıkça ortaya koyuyor. Özellikle gerçek yaşam verisi (RWD) kullanımı, yapay zeka destekli analizler, hasta merkezli sonuçlar (PRO) ve değer temelli sağlık sistemleri gibi konular önümüzdeki 5 yılın temel yapı taşları olacak gibi görünüyor.
Türkiye’de de bu küresel eğilimlerin yansımalarını görmeye başladık. Özellikle geri ödeme kararlarında gerçek yaşam verisine dayalı kanıtların önemi artıyor. Klinik karar vericiler ve kamu otoriteleri, sadece randomize kontrollü çalışmalarla değil, gerçek dünyadaki hasta deneyimleriyle desteklenen ekonomik modelleri daha fazla dikkate alıyor. Benzer şekilde sağlık alanında değer temelli yaklaşımın karar verme süreçlerinde yer alması gerektiği bir çok stratejik dökümana girmeye başladı.
ECONiX Araştırma olarak bu dönüşüme aktif şekilde katkı sunuyoruz. Özellikle gerçek yaşam veri analizleri konusunda hem akademik hem de sektörel projeler yürütüyoruz. Elektronik sağlık kayıtları, hasta raporları ve saha verileri gibi kaynaklardan elde ettiğimiz verileri, sağlık ekonomisi modelleriyle entegre ederek karar vericilere daha anlamlı içgörüler sunuyoruz. Ayrıca yapay zeka ve makine öğrenimi gibi yeni teknolojileri, veri analizi süreçlerimize entegre ederek daha hızlı ve doğru sonuçlar elde etmeyi hedefliyoruz. Değer temelli karar verme yaklaşımının Türkiye`de olabilmesi için hali hazırda yürüyen hematoloji alanında projemiz önümüzdeki günlerde tamamlandığında bu alanda da katkılarımızı sunmuş olacağız.
Önümüzdeki dönemde, HEOR sadece bir destek fonksiyonu değil, stratejik kararların merkezinde yer alan bir alan olacak. Biz de bu vizyonla, hem metodolojik hem teknolojik olarak kendimizi sürekli geliştiriyoruz.
W- Değerli görüşlerini ve vizyonlarını bizimle paylaşan ECONiX Araştırma Kurucu Ortakları MSC MFE Öznur Seyhun ve Doç. Dr. Güvenç Koçkaya’ya teşekkür ederiz. Gerçekleştirdiğimiz bu röportaj, sağlık alanında kanıta dayalı stratejilerin, hasta odaklılığın ve bütüncül bir yaklaşımın ne denli önemli olduğunu bir kez daha gözler önüne serdi. ECONiX Araştırma’nın, toplum sağlığını iyileştirme sorumluluğuyla yürüttüğü çalışmaların, sektörün geleceğine ışık tuttuğu aşikar.
