“Gönüllü Danışmanlık ve Anonim Test Merkezleri HIV Testine Erişimi Kolaylaştırıyor”
Toplumda HIV’e yönelik önyargıların ve damgalanma korkusunun erken tanının önündeki en büyük engellerden biri olduğunu vurgulayan Sağlık Bilimleri Üniversitesi Tepecik Eğitim Araştırma Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji kliniğinde görev yapan Doç. Dr. Sabri Atalay, HIV tanısı ve takibinde gelinen noktayı, Gönüllü Danışmanlık ve Anonim Test Merkezlerinin önemini ve bilimsel olarak kanıtlanan “Belirlenemeyen = Bulaştırmayan” (B=B) gerçeğini anlattı.
“Gündelik Temasla Bulaşmaz, Belirti Beklemeden Test Yaptırılmalı”
HIV ile ilgili toplumsal algıya ve bulaş yollarına değinen Doç. Dr. Sabri Atalay, yanlış inanışların önüne geçilmesi gerektiğini belirterek şunları söyledi:
“Toplumda hala HIV ile ilgili geçmişten kalan pek çok yanlış bilgi bulunuyor. En sık karşılaştığımız yanlış inanışlardan biri, HIV’in gündelik temasla bulaştığının düşünülmesi. Oysa tokalaşmak, aynı ortamı paylaşmak, sarılmak, aynı tuvaleti kullanmak, aynı tabaktan yemek yemek ya da sivrisinek ısırmasıyla HIV bulaşmaz. Bir diğer yanlış inanış ise HIV tanısı alan kişilerin normal bir yaşam süremeyeceği düşüncesidir. Günümüzde etkin tedaviler sayesinde HIV ile yaşayan kişiler düzenli takip ve tedaviyle uzun, sağlıklı ve üretken bir yaşam sürdürebiliyor. En önemli yanlış inanışlardan biri de ‘Bende belirti yok, o halde HIV pozitif olamam.’ düşüncesidir. Oysa HIV enfeksiyonu uzun süre hiçbir belirti vermeden ilerleyebilir. Bu nedenle risk durumunda belirtileri beklemek yerine test yaptırmak çok önemlidir.”
HIV’in bağışıklık sistemini hedef alan bir virüs olduğunu ve tedavi edilmediğinde bağışıklık sistemini zayıflatabildiğini belirten Doç. Dr. Sabri Atalay, günümüzde elimizdeki etkili tedaviler sayesinde bu sürecin büyük ölçüde kontrol altına alınabildiğini vurguladı.
B=B Gücü: “HIV Saptanamaz Düzeye Geldiğinde Bulaştırıcılık Ortadan Kalkar”
Erken tanının ve modern tıbbın sunduğu tedavilerin bulaş zincirini kırmadaki rolüne işaret eden Doç. Dr. Atalay, kamuoyunun bilmesi gereken en temel mesajı şu sözlerle aktardı:
“Bugün verilmesi gereken en önemli mesaj şudur: HIV artık erken tanı ve etkin tedaviyle yönetilebilen bir sağlık durumudur. Tanı ne kadar erken konulursa tedaviye o kadar erken başlanabilir. Böylece hem kişinin bağışıklık sistemi korunur hem de yaşam kalitesi artar. Ayrıca tedavi ile kanda HIV saptanamaz düzeye geldiğinde cinsel yolla bulaştırıcılık ortadan kalkar ve enfeksiyonun toplumda yayılması da önlenir. Bu nedenle HIV konusunda korku yerine bilgiye, önyargı yerine teste ve erken tanıya odaklanmamız gerekiyor.”
Virüsün sinsi seyrine dikkat çeken ve kimlerin test yaptırması gerektiği konusunda uyarılar paylaşan Doç. Dr. Atalay, sözlerini şöyle sürdürdü:
“HIV enfeksiyonu uzun yıllar hiçbir belirti vermeden ilerleyebilir. Kişi kendisini tamamen sağlıklı hissedebilir ancak virüsü taşıyor olabilir. Bu nedenle yalnızca belirtilere güvenmek doğru değildir. Risk oluşturan bir durum yaşandıysa en doğru yaklaşım, uygun zamanda HIV testi yaptırmaktır. Erken tanı sayesinde tedavi gecikmeden başlanabilir ve hem bireyin sağlığı korunur hem de toplum sağlığı açısından önemli bir kazanım elde edilir.
“HIV Testi Yaptırmak Tıpkı Tansiyon ya da Şeker Ölçtürmek Gibi Olmalı”
Toplumdaki çekincelerin test yaptırma oranlarını düşürdüğünü ifade eden Doç. Dr. Atalay:
“Bunun en önemli nedenlerinden biri damgalanma korkusu ve toplumdaki yanlış inanışlardır. Oysa HIV testi yaptırmak kişinin sağlığını korumaya yönelik sorumlu bir davranıştır. Tıpkı tansiyon ya da şeker ölçtürmek gibi, gerektiğinde HIV testi yaptırmak da sağlığın doğal bir parçası olarak görülmelidir. Test ne kadar normalleşirse erken tanı oranları da o kadar artacaktır.” değerlendirmesinde bulundu.
Test imkanlarına değinen Atalay, sözlerine şöyle devam etti:
“HIV testi devlet hastanelerinde, eğitim ve araştırma hastanelerinde, enfeksiyon hastalıkları ve klinik mikrobiyoloji veya ilgili kliniklerde, birçok özel sağlık kuruluşunda yaptırılabilir. Bunun yanında, kişisel bilgiler paylaşılmadan ve ücretsiz test yaptırılabilen Gönüllü Danışmanlık ve Anonim Test Merkezleri de önemli bir seçenek sunmaktadır.
Gönüllü Danışmanlık ve Anonim Test Merkezleri: Kimlik Bilgisi Yok, Ücret Yok
Gönüllü Danışmanlık ve Anonim Test Merkezlerinin sunduğu hizmeti aktaran Doç. Dr. Sabri Atalay, şunları kaydetti:
“Bu merkezler, kişilerin kimlik bilgileri istenmeden anonim olarak ve ücretsiz HIV testi yaptırabildikleri sağlık kuruluşlarıdır. Bu merkezler, test hizmetinin yanı sıra danışmanlık ve doğru bilgilendirme açısından da önemli bir rol üstlenmektedir. İzmir’de farklı belediyeler ve kamu kurumları iş birliğiyle hizmet veren Gönüllü Danışmanlık ve Anonim Test Merkezleri bulunmaktadır. Güncel adres ve başvuru bilgilerine ilgili belediyelerin ve sağlık kurumlarının resmi internet sayfalarından ulaşılabilir. Bu test merkezlerinin amacı, kişilerin kimlik bilgileri istenmeden, damgalama ve ayrımcılıktan uzak, güven içinde test hizmetine ulaşabilmelerini sağlamaktır. Bu nedenle başvuru süreci anonimlik esasına göre yürütülür ve kişisel mahremiyet büyük bir titizlikle korunur. Bu yaklaşım, test yaptırmaktan çekinen bireylerin sağlık hizmetlerine erişimini kolaylaştırmaktadır.”
Merkeze başvuru sürecini ve toplum sağlığına kazanımlarını anlatan Doç. Dr. Atalay, sözlerini şu şekilde tamamladı:
“Kişi merkeze başvurduğunda öncelikle test süreci hakkında bilgilendirilir ve varsa soruları yanıtlanır. Ardından uygun şekilde test işlemi gerçekleştirilir. Test sonucuna göre danışmanlık verilir. Eğer ileri değerlendirme gerekiyorsa kişi uygun sağlık kuruluşlarına yönlendirilir. European Test Finder’a da kayıtlı olan (https://www.testfinder.info/centers/saglik-bilimleri-ueniversitesi-tepecik-egitim-ve-arastirma-hastanesi-enfeksiyon-hastaliklari-ve-klinik-mikrobiyoloji-klinigi/) merkezimiz HIV enfeksiyonunun takip ve tedavisinin gerçekleştirildiği önde gelen kurumlardan biri olan Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi bünyesinde yer aldığı için ileri test ve tedaviler aynı gün içinde randevu alma gereksinimi olmadan gerçekleştirilmektedir. / TR-COR-0420
-İzmir’de Bulunan Gönüllü Danışmanlık ve Anonim Test Merkezleri:
İzmir Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi GDTM:
Gaziler Caddesi No:468 Tepecik / İzmir / 0 545 954 99 95
insta: @tepecikenfeksiyon
-İzmir Büyükşehir Belediyesi İZSEM Merkezleri: Konak Mah. Milli Kütüphane Cad. No:41 Konak Center Pasajı Z 55, Konak / İzmir
-Konak Belediyesi Gönüllü Danışmanlık ve Anonim Test Merkezi: Selçuk Mahallesi, 676. Sokak (Cici Park İçi Yolu) No:5 Eşrefpaşa Konak / İzmir
