Sosyal medyada yayılan “heightmaxxing” (boyu en üst düzeye çıkarma) akımı, özellikle genç erkekleri ileri evre mesane kanseri tedavisinde kullanılan erdafitinib etkin maddesini araştırmaya yöneltiyor. İlginin kaynağı, beyin tümörü nedeniyle bu ilacı kullanan bazı çocuklarda bildirilen hızlı boy uzaması. Ancak uzmanlara göre bu etkinin sağlıklı bireylerde güvenli biçimde boy uzatmak için kullanılabileceğine dair bilimsel kanıt yok. Aksine ilaç, kalıcı iskelet bozukluklarına ve görmeyi tehdit edebilen göz sorunlarına yol açabiliyor. Haberimiz, Anglia Ruskin Üniversitesi’nden Prof. Justin Stebbing’in The Conversation’da yayımlanan yazısı ile Euronews Türkçe’nin haberine dayanıyor.
Akım Neden Gündemde?
Sosyal medyada fiziksel görünümü değiştirmeyi amaçlayan akımlara yenisi eklendi. Özellikle genç erkekler arasında yayılan heightmaxxing, bazı kullanıcıları boy uzatmak için kanser ilaçlarını araştırmaya yöneltti. Tartışmanın odağındaki erdafitinib, ileri evre mesane kanserinin belirli türlerinin tedavisinde kullanılan, hedefe yönelik bir kanser ilacı. Aynı zamanda çocuklarda bazı beyin tümörü türleri için deneysel olarak kullanılıyor.
Akım, TikTok’ta da görünür hale geldi ve platform ilacı bu amaçla tanıtan bazı hesapları yasakladı. Ancak ilacı gerçekten kullanan genç sayısı bilinmiyor.
İlgiyi Doğuran Vakalar
Merak, büyük ölçüde az sayıda çocuk hastada gözlenen sonuçlardan kaynaklanıyor. Viyana’daki araştırmacılar, beyin tümörü nedeniyle erdafitinib kullanan iki çocukta beklenmedik derecede hızlı büyüme tanımladı. Bu büyüme, büyüme hormonu veya ergenlikle açıklanamıyordu. Bu durum, ilacın doğrudan iskelet gelişimini etkilediğini düşündürdü.
Daha çarpıcı bir vakada, beyin tümörü nedeniyle erdafitinib alan 15 yaşındaki bir erkek çocuk yaklaşık dokuz ayda 14,3 santimetre uzadı. Bu büyüme, cerrahi düzeltme gerektiren omurga deformasyonları da dahil ciddi iskelet anormallikleriyle birlikte seyretti.
Stebbing’e göre bu bildirimler bilimsel açıdan önemli. Ancak çok az sayıda ağır hasta çocuğu kapsıyor ve çoğu zaman bu çocuklar başka tedaviler de alıyordu. Dolayısıyla sağlıklı ergenlerde erdafitinibin nihai boyu güvenle artırıp artırmayacağını, ek büyümenin kalıcı ve orantılı olup olmayacağını ve kemik gücünün normal kalıp kalmayacağını göstermiyor.
Kanser İlacı Boy Uzamasına Nasıl Yol Açıyor?
Erdafitinib, fibroblast büyüme faktörü reseptörleri (FGFR) olarak bilinen protein ailesini bloke ediyor. Bu reseptörler, hücrelerin büyümesini, bölünmesini ve hayatta kalmasını denetleyen moleküler anahtarlar gibi çalışıyor. Bazı kanserlerde genetik değişiklikler bu anahtarları sürekli açık bırakıyor ve hücreler kontrolsüzce çoğalıyor. Erdafitinib bu sinyalleri engelleyerek kanser hücrelerinin büyümesini yavaşlatıyor.
Birçok hızlı bölünen hücreyi etkileyen geleneksel kemoterapinin aksine hedefe yönelik tedaviler belirli moleküler yolları hedefliyor. Ancak bu yollar çoğu zaman yalnızca kansere özgü değil. FGFR’ler göz, deri ve özellikle gelişmekte olan kemikler gibi sağlıklı dokularda da görev yapıyor.
Çocukluk ve ergenlik döneminde uzun kemiklerin uçlarında büyüme plakları denilen kıkırdak bölgeler bulunuyor. Buradaki kıkırdak hücreleri çoğalıp büyüyor, sonra kademeli olarak kemikle yer değiştiriyor. Bu süreç kol, bacak ve omurganın uzamasını sağlıyor.
Sürecin denetiminde rol alan reseptörlerden biri FGFR3. Şaşırtıcı biçimde FGFR3, kemik büyümesinde hızlandırıcı değil fren görevi görüyor. FGFR3 aşırı aktif olduğunda kıkırdak büyümesi kısıtlanıyor. Orantısız boy kısalığının en yaygın nedeni olan akondroplazi buna örnek. Erdafitinib FGFR3 dahil birçok FGFR proteinini engellediği için bu freni gevşetme olasılığı doğuyor.
Ancak Stebbing, kemik büyümesini uyarmanın sağlıklı ve orantılı bir iskelet oluşturmakla aynı şey olmadığını vurguluyor.
Kalıcı Kemik Hasarı Ve Görme Kaybı Riski
Stebbing’e göre erdafitinibi boy uzatmak için kullanmak birden fazla nedenle tehlikeli:
- İskelet uyumsuzluğu: Kemikler, kaslar, bağlar ve eklemler birlikte gelişerek gücü ve hizalanmayı korur. Bir bölümü diğerlerinden bağımsız hızlandırmak deformasyonlara, anormal omurga eğriliklerine ve kemik mineralizasyonunda bozukluklara yol açabilir.
- Kan fosfat düzeyinde artış: Fosfat kemik sağlığı için gerekli, ancak aşırı yüksek düzeyleri dokularda anormal mineral birikimlerine katkıda bulunabilir.
- Göz sorunları: İlaç görmeyi tehdit edebilecek ciddi göz sorunlarına neden olabilir.
Uzmanlara göre yaşamı tehdit eden bir kanserin kontrolü söz konusu olduğunda bu riskler belirli koşullarda kabul edilebilir. Yalnızca birkaç santim daha uzun olmak isteyen sağlıklı bir genç için ise yarar-zarar dengesi tamamen farklı.
Yetişkinlerde Boy Uzatabilir Mi?
Sosyal medya tartışmalarında göz ardı edilen konulardan biri biyolojik sınırlar. Ergenlik tamamlandığında büyüme plakları normalde kapanıyor ve uzun kemikler artık uzayamıyor. Dolayısıyla erdafitinibin tam büyümesini tamamlamış bir yetişkini, dozu ne olursa olsun, uzatabileceğine dair güvenilir bir kanıt yok. Euronews’in aktardığı uzmanlara göre dozu artırmanın kapanmış büyüme plaklarını yeniden açtığı da kanıtlanmış bir yöntem değil.
“Heightmaxxing” Neden Yayılıyor?
Stebbing’e göre heightmaxxing ve diğer “maxxing” akımları, özellikle genç erkekler arasında görülen daha geniş bir dış görünüş takıntısının parçası. Sosyal medya boyu, kas yapısını ve yüz hatlarını geliştirilmesi gereken özellikler olarak sunuyor. Bazı çevrimiçi topluluklarda birkaç santimetrelik farkın romantik başarıyla başarısızlık arasındaki fark olduğu öne sürülüyor. Böyle bir ortamda kanıtlanmamış tedavilerle denemeler yapma isteği güçlenebiliyor.
Bilime Katkısı Olabilir, Ama Önce Klinik Çalışmalar Gerekiyor
Stebbing, erdafitinibin kemik büyümesi üzerindeki etkisinin ileride tıbbi ilerlemelere katkı sağlayabileceğini belirtiyor. FGFR sinyallerinin iskelet gelişimini nasıl kontrol ettiğini anlamak, belirli büyüme bozuklukları olan çocuklar için yeni tedavilerin önünü açabilir. Ancak beklenmedik bir yan etkiyi güvenli bir tedaviye dönüştürmek, titiz klinik çalışmalar, dikkatli dozlama ve uzun süreli izlem gerektiriyor.
Stebbing’in vardığı sonuç net: Kemikleri daha hızlı büyüten bir ilaç, onları daha iyi büyütmek zorunda değil. Görmesini, iskelet sağlığını ve potansiyel olarak kalıcı engelliliği bir iki santim için riske atanlar için heightmaxxing çok yüksek bir bedele yol açabilir.
Kaynaklar:
- The Conversation: “A cancer drug is being touted online as a way to grow taller – what you need to know” (Justin Stebbing, Anglia Ruskin Üniversitesi)
- Euronews Türkçe: “Gençler arasında tehlikeli boy uzatma akımı: Kanser ilacı içmek” (17 Kasım 2026)
WinAlly.com; Tıp, Sağlık, Eczacılık ve İlaç Sektörü profesyonellerine yönelik kamu yararına sektörel bilgi, haber ve içerik sunmaktadır. Sitemizde yer alan içerikler kesinlikle tıbbi teşhis, tedavi veya doktor tavsiyesi yerine geçmez. Doğabilecek olası hukuki, klinik veya idari problemlerden WinAlly.com sorumlu tutulamaz. Tıbbi konularda lütfen bir hekime başvurunuz



















