Lazerle göz ameliyatı geçiren kişilerin ilerleyen yaşlarda katarakt ameliyatı olamayacağı düşüncesi, göz sağlığıyla ilgili yanlış inanışlardan biridir. Miyop, hipermetrop ve astigmat gibi kırma kusurlarının düzeltilmesi amacıyla uygulanan lazer işlemleri, gelecekte katarakt ameliyatı yapılmasına tek başına engel oluşturmuyor. Uzmanlar, daha önce lazer ameliyatı geçirmiş kişilerde katarakt cerrahisinin mümkün olduğunu, ancak ameliyat öncesi değerlendirmede geçmiş göz işlemlerinin dikkate alınması gerektiğini belirtiyor.
Batıgöz Sağlık Grubu Göz Hastalıkları Uzmanı Doç. Dr. Uğur Ünsal, lazer ameliyatı ile katarakt cerrahisi arasındaki farkları açıklayarak, geçmişte göz çizdiren kişilerin ilerleyen yaşlarda katarakt ameliyatı olamayacağı yönündeki yanlış inanışa ilişkin bilgi veriyor.
Göz Çizdirmek Katarakt Ameliyatına Engel Değil
Lazerle göz ameliyatı ve katarakt cerrahisi, gözün farklı yapılarına uygulanan iki ayrı işlemdir. Halk arasında göz çizdirme olarak bilinen SMILE ve No-Touch gibi lazer uygulamalarında, gözün ön yüzeyindeki saydam tabaka olan korneanın şekli değiştirilerek kırma kusurlarının düzeltilmesi amaçlanır. Katarakt ameliyatında ise gözün içindeki doğal mercek, saydamlığını kaybettiğinde çıkarılarak yerine yapay göz içi mercek yerleştirilir.
Doç. Dr. Uğur Ünsal, iki ameliyatın birbirinden farklı olduğunu belirterek şu bilgileri paylaşıyor:
“Toplumda daha önce gözünü çizdiren kişilerin ileride katarakt ameliyatı olamayacağı yönünde yanlış bir düşünceyle karşılaşılabiliyor. Lazer ameliyatı korneaya, katarakt ameliyatı ise gözün doğal merceğine yönelik bir işlemdir. Geçmişte lazer ameliyatı geçirmiş olmak, ilerleyen yaşlarda katarakt cerrahisi uygulanmasına tek başına engel değildir. Ancak her hastanın göz yapısının ve mevcut sağlık durumunun ayrı değerlendirilmesi gerekir.”
Lazer Ameliyatı Katarakt Gelişimini Önler mi?
Lazerle kırma kusurlarının düzeltilmesi, gözün doğal merceğinde yaşla birlikte meydana gelebilecek değişiklikleri ortadan kaldırmaz. Katarakt, çoğunlukla yaşlanma süreciyle ilişkili olarak doğal göz merceğinin saydamlığını kaybetmesi sonucunda gelişir.
Dolayısıyla genç yaşlarda lazer ameliyatı geçiren bir kişide, ilerleyen yıllarda diğer bireylerde olduğu gibi katarakt ortaya çıkabilir. Daha önce lazer ameliyatı olmak, katarakt gelişimini önleyen bir işlem değildir.
Doç. Dr. Uğur Ünsal, bu iki durumun birbirine karıştırılmaması gerektiğini vurguluyor:
“Lazerle göz ameliyatı, kırma kusurlarının düzeltilmesine yönelik bir işlemdir. Katarakt ise gözün doğal merceğinde gelişen farklı bir durumdur. Bu nedenle lazer ameliyatı geçiren kişilerde de ilerleyen yaşlarda katarakt görülebilir. Burada önemli olan, geçmişte yapılan lazer işleminin katarakt ameliyatı planlanırken göz önünde bulundurulmasıdır.”
Peki, Lazer Ameliyatı Geçirenlerde Ne Farklı Oluyor?
Daha önce lazer ameliyatı geçirmiş kişilerde katarakt cerrahisinin temel aşamaları genel olarak değişmez. Ancak ameliyat sırasında kullanılacak yapay göz içi merceğin numarasının belirlenmesi, korneanın daha önce geçirdiği değişiklikler nedeniyle daha ayrıntılı, hassas hesaplama gerektirebilir.
Lazer işlemleri korneanın eğriliğini değiştirdiği için, daha önce bu işlemleri geçirmiş gözlerde standart mercek hesaplama yöntemleri her zaman yeterli olmayabilir. Bu durum, katarakt ameliyatının yapılamayacağı anlamına gelmez.
Günümüzde geçmiş lazer cerrahisini dikkate alan özel hesaplama yöntemlerinden yararlanılabilmektedir.
Yıllar Önce Yapılan Lazer Ameliyatı da Önem Taşıyor
Lazer ameliyatının üzerinden uzun yıllar geçmiş olması, bu işlemin gözün yapısında oluşturduğu değişikliklerin önemini ortadan kaldırmaz. Bu nedenle katarakt değerlendirmesi sırasında hastanın geçmişte SMILE, LASIK, PRK veya benzeri bir lazer işlemi geçirip geçirmediğinin bilinmesi gerekir.
Önceki ameliyatlara ait göz ölçümleri ve tıbbi kayıtlar, mevcutsa mercek hesaplamasında yararlı olabilir. Ancak bu kayıtların bulunmaması, katarakt cerrahisinin yapılamayacağı anlamına gelmez.
Doç. Dr. Ünsal, geçmiş göz ameliyatlarına ilişkin bilgilerin hekimle paylaşılmasının önemini şu sözlerle açıklıyor:
“Bir kişinin yıllar önce lazer ameliyatı geçirmiş olması, bugün yapılacak göz değerlendirmesinde dikkate alınması gereken bir bilgidir. Hastaların geçmiş göz ameliyatlarını ve varsa önceki ölçüm sonuçlarını hekimleriyle paylaşmaları, katarakt ameliyatının planlanmasına katkı sağlayabilir.”
Yanlış İnanışlar Yerine Doğru Bilgilendirme Önemli
Lazerle göz ameliyatı geçirmiş olmak, ilerleyen yaşlarda katarakt ameliyatı yapılmasına tek başına engel oluşturmuyor. Bununla birlikte katarakt cerrahisinin uygunluğu, gözün mevcut durumu, eşlik eden hastalıklar ve ameliyat öncesi değerlendirme sonuçlarına göre belirleniyor.
Doç. Dr. Uğur Ünsal, göz sağlığıyla ilgili yanlış inanışların kişilerin sağlık kararlarını etkileyebileceğine dikkat çekerek, daha önce lazer ameliyatı geçiren bireylerin gelecekte katarakt cerrahisi olamayacakları düşüncesinin doğru olmadığını vurguluyor. Katarakt tanısı ve cerrahi planlamasının her hastanın göz yapısı ve görme gereksinimleri doğrultusunda bireysel olarak değerlendirilmesi gerektiğini belirtiyor.
