Digipharma Danışmanlık 2021 yılında kurulan Pazar Erişimi alanlarında fiyatlandırma, geri ödeme konularında firmalarımıza destek veren bir kuruluştur.
Türkiye’de beşeri ilaç fiyatlandırma sisteminde kullanılan “Dönemsel Avro Kur Regülasyonu”, ilaçların fiyatlandırılmasında temel belirleyici parametredir.
En son 26 Ekim 2024 tarihinde yapılan düzenlemeyle Dönemsel Avro değeri %23,5 oranında artırılarak 21,67 TL seviyesine çıkarılmıştır. Ancak, aradan geçen yaklaşık 9 aylık sürede bu rakam değişmemiştir. Döviz kurlarındaki artış ve yurtiçi enflasyon dikkate alındığında, belirlenmiş bu sabit kur, reel ekonomik gerçeklikten uzaklaşmıştır.
TEMEL EKONOMİK VERİLER
| Tarih | Merkez Bankası Avro/TL Kuru | Fiyatlandırma Dönemsel Avro Kuru | Fiyatlandırma Kura Göre Sapma |
| 25 Ekim 2024 | 37,06 TL | 21,67 TL | -41,5 % |
| 17 Temmuz 2025 | 46,93 TL | 21,67 TL | -53,8 % |
Kaynak: TCMB verileri,
| Dönem Aralığı | TÜFE Artışı (%) |
| Ekim 2024 – Haziran 2025 | %29,7 |
Kaynak: TÜİK Aylık TÜFE Bültenleri
DURUM ANALİZİ
2024 Ekim’inde yapılan kur güncellemesi o dönem için kısa vadeli bir rahatlama sağlamışsa da, Avro kurunun 21,67 TL seviyesinde sabitlenmiş olması, güncel piyasa koşullarından ciddi biçimde kopmuş bir fiyatlama yapısına neden olmuştur. Mevcut durumda reel Avro kuru ile sabit Avro kuru arasında %54’e varan bir fark oluşmuştur. Bu fark, özellikle ithal hammaddeye dayalı üretim yapan yerli ilaç üreticilerinin bir çok üründe maliyetlerini karşılayamamalarına, yol açmaktadır.
SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK VE HALK SAĞLIĞINA ETKİLER
Sabit kur ve artan maliyetler nedeniyle sürdürülemez bir noktaya yaklaşılmaktadır. Bu durum ithal ve imal bir çok ürünün teminini riske etmekte ve halk sağlığı için önemli olmaktadır.
SONUÇ VE ÖNERİLER
İlaç fiyatlandırmasında kullanılan Avro kuru, güncel ekonomik parametrelere paralel biçimde yeniden düzenlenmediği takdirde, piyasadaki birçok ürünün tedariğinde sıkıntılar başlayacaktır.
Öneriler:
-Güncel Merkez Bankası Avro kuru dikkate alınarak temmuz ayı içerisinde yeni bir kur düzenlemesi acilen yapılmalıdır
-Kur güncelleme sıklığı yılda en az iki kez ( 6 ayda bir ) olacak şekilde yapısal bir değişikliğe gidilmelidir.
-Kritik ilaç gruplarında ek fiyat mekanizmaları ve geçici destekleme modelleri gündeme alınmalıdır.
Sonuç:
Kur düzeyindeki güncellemenin gecikmesi, ilaç sektörünü finansal açıdan baskı altına almakta, üretim ve ithalatın sürdürülebilirliğini tehdit etmektedir. Bu durumun doğrudan sonucu ise halk sağlığında tedavi sürekliliğinin bozulması, ilaç erişiminin azalması olacaktır.
Bu nedenle, ivedilikle yeni bir fiyatlandırma kuru belirlenmeli ve ilaç arzının devamlılığı güvence altına alınmalıdır.
