Melatonin üretimi ile DEHB şiddeti arasında ilişki
Gece salgılanan uyku hormonu melatonin ile dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu (DEHB) arasındaki ilişki, Japonya’daki Nagoya Üniversitesi Tıp Fakültesi’nde yürütülen yeni bir araştırmayla genetik düzeyde ortaya kondu. Araştırmacılar, melatonin salgılanmasındaki bozulmaların, DEHB’li çocuklarda görülen uyku sorunlarıyla bağlantılı olabileceğini belirtti.
Çalışma Verileri ve Genetik Bulgular
Araştırma, üç büyük veri kümesine dayandırıldı:
- Danimarka iPSYCH çalışması: 14.584 DEHB tanılı ve 22.492 sağlıklı bireyden oluşan grup.
- Tayvan Biyobankası: 2.373 yetişkinden melatonin üretimiyle ilişkili genetik belirteçler.
- Japonya Hamamatsu Doğum Kohortu: 729 çocuğun genetik verileri ve DEHB semptom puanları.
Araştırmada, gece melatonin salgılanmasını temsil eden UMCR (idrar 6-hidroksimelatonin sülfat-kreatinin oranı) verileri kullanıldı. Düşük melatonin üretimi ile daha yüksek DEHB riski arasında istatistiksel olarak anlamlı bir genetik ilişki bulundu.
Daha Düşük Melatonin, Daha Fazla DEHB Semptomu
HBC kohortundaki çocuklarda, düşük melatonin üretimine genetik yatkınlık, özellikle dikkatsizlik gibi DEHB semptomlarında artışla ilişkilendirildi. Uykuya geç dalma ile melatonin ilişkili genetik risk arasında bağlantı bulunsa da, bunun DEHB ile doğrudan bir ilişkisi olmadığı saptandı. Bu bulgular, genetik etkinin yalnızca kötü uyku alışkanlıklarıyla açıklanamayacağını ortaya koydu.
Bağışıklık Sistemi ve IL-6 Etkisi
Araştırmada, DEHB ve melatonin salgılanması arasındaki ilişkiye bağışıklık sisteminin de dahil olabileceği belirlendi. Özellikle IL-6 adı verilen inflamatuar molekülün hem melatonin salgısı hem de DEHB ile bağlantılı olduğu görüldü. Bu da bağışıklık sisteminin, söz konusu genetik ilişkiye katkı sağlayabileceğini düşündürüyor.
Uygulamada Ne Anlama Geliyor?
Melatonin üretiminde yaşanan genetik bozuklukların, DEHB’li çocukların sirkadiyen ritmini sürdürmelerini zorlaştırabileceği öngörülüyor. Bu durum, çocuklarda düzenli uyku alışkanlıklarının erken yaşta kazandırılmasının, DEHB semptomlarının azaltılmasına yardımcı olabileceğini ortaya koyuyor.
Çalışmanın Sınırlamaları
Japon kohortunda melatonin seviyeleri doğrudan ölçülmemiş, sadece genetik yatkınlık değerlendirilmiştir. Ayrıca poligenik risk skorları başka bir grupla doğrulanmamıştır. Bu nedenle sonuçların başka çalışmalarla desteklenmesi gerekmektedir.
Sonuç
Araştırma, melatonin üretimi ile DEHB arasındaki genetik ilişkiyi ortaya koyarak, bu alanda yeni tedavi ve önleme stratejilerinin geliştirilebilmesine olanak tanıyabilir. İyi uyku alışkanlıkları ve uyku hijyenine erken yaşta önem verilmesi, DEHB semptomlarının hafifletilmesinde etkili olabilir.
