Scripps Research bilim insanları, hafızayı güçlendiren ve Alzheimer belirtilerini tersine çevirebilen kararlı bir karnosik asit formu geliştirdi.
Biberiye otu uzun zamandır hafızayla ilişkilendirilmiştir. Araştırmacılar, biberiye ve adaçayında bulunan karnosik asidin Alzheimer üzerindeki etkisini inceledi. Bu hastalık, bilişsel gerilemeyle birlikte genellikle iltihaplanmayla da ilişkilidir.
Karnosik asit, antioksidan ve anti-inflamatuar özelliklere sahiptir ancak ilaç olarak kullanılmak için çok kararsızdır. Scripps Research ekibi, bu sorunu aşmak için bağırsakta tamamen karnosik aside dönüşen ve diAcCA adı verilen kararlı bir form sentezledi.
diAcCA, a Pro-Drug for Carnosic Acid That Activates the Nrf2 Transcriptional Pathway, Shows Efficacy in the 5xFAD Transgenic Mouse Model of Alzheimer’s Disease
Hafıza ve Sinaptik Yoğunluk Üzerindeki Etkiler
Çalışma, diAcCA’nın Alzheimer hastalığının fare modellerinde beyinde terapötik dozlara ulaştığını ve hafızayı iyileştirerek sinaps sayısını artırdığını gösterdi. Sinaps kaybı, Alzheimer’daki bilişsel gerilemeyle yakından ilişkili olduğundan, bu yaklaşım hastalığın ilerlemesini yavaşlatabilir.
Doku analizi, ilacın beyindeki iltihabı önemli ölçüde azalttığını ortaya koydu. Seçici etkisi sayesinde yalnızca iltihaplı bölgelerde aktif hale gelerek yan etkileri sınırlandırabilir.
Güvenlik ve Potansiyel Uygulamalar
Çalışmanın başyazarı Dr. Stuart Lipton, diAcCA’nın yalnızca hafızayı iyileştirmekle kalmayıp, Alzheimer’ın biyobelirteçleri olan fosforile tau ve amiloid-β proteinlerini de azalttığını belirtiyor. Daha önceki araştırmalarda karnosik asidin kan-beyin bariyerini geçtiği ve Nrf2 transkripsiyon yolunu aktive ettiği gösterilmişti, ancak kararsız yapısı nedeniyle ilaç olarak uygun değildi.
Lipton ve meslektaşları, yeni çalışmada diAcCA’nın biyoyararlanımı yüksek ve stabil bir türev olduğunu belirledi. Üç ay süren fare deneylerinde, ilacın hafıza testlerinde belirgin iyileşme sağladığı ve nöronal sinaptik yoğunluğu artırdığı gözlemlendi.
Fareler ilacı iyi tolere etti ve toksisite çalışmalarında güvenli olduğu görüldü. Ayrıca, doğrudan karnosik asit almaktan daha fazla etkin madde sağladığı belirlendi. Lipton, diAcCA’nın mevcut Alzheimer tedavileriyle birlikte kullanılabileceğini ve iltihaplanmaya bağlı diğer hastalıklarda da araştırılabileceğini ifade ediyor.
