AstraZeneca, Boehringer Ingelheim, Chiesi Group, Ipsen, GSK, Novo Nordisk, Novartis, Roche ve Sanofi’nin yönetim kurulu başkanları, Novartis’in kurumsal web sitesinde 22 Eylül 2026 tarihinde yayımlanan ortak bir açık mektupla Avrupa’nın ilaç yatırımlarındaki rekabet gücünü kaybettiği konusunda uyardı. Dokuz şirketin en üst düzey yöneticilerinin imzasını taşıyan mektup, kıtanın araştırma-geliştirme liderliğindeki gerilemeye dikkat çekerken, Avrupalı liderleri sağlık bütçelerini ve yenilikçi ilaçlara erişimi stratejik bir öncelik haline getirmeye çağırıyor. WinAlly, mektubun içeriğini kaynağına sadık kalarak okuyucularıyla paylaşıyor.
“Avrupa’nın Kazandığı Miras Tehlikede”
Mektuba imza atan yönetim kurulu başkanları, kendilerini “gururlu Avrupalılar” olarak tanımlayarak, temsil ettikleri şirketlerin Belçika, Danimarka, Fransa, Almanya, İtalya, İspanya, İsveç, İsviçre ve Birleşik Krallık dahil olmak üzere Avrupa’nın çeşitli noktalarındaki laboratuvarlardan doğduğunu vurguladı. İmzacılar, ilaç sektörünün Avrupa’nın savaş sonrası en büyük başarılarından biri olduğunu, bilim yatırımı, dünya standartlarında üniversiteler ve hayat kurtaran ilaçları keşfetme kararlılığı üzerine inşa edildiğini belirtti.
Mektupta, Avrupa’nın yenilikçi ilaç kullanımının ekonomiye düşük hastane maliyetleri ve daha sağlıklı bir işgücü yoluyla yaklaşık altı kat geri dönüş sağladığı ve sektörün 220 milyar avroyu aşan bir AB ticaret fazlası yarattığı ifade edildi.
Rakamlarla Gerileme: Ar-Ge Payı Yarı Yarıya Düştü
İmzacı başkanlar, son iki yılda ABD ve Çin’de açıklanan ilaç yatırımlarının toplamda 600 milyar doları aştığını belirterek, Avrupalı hükümetlerin yeni nesil ilaçlara yatırımı çekecek koşulları acilen oluşturması gerektiğini savundu.
Mektupta paylaşılan verilere göre:
- Avrupa, 1990 yılında küresel ilaç Ar-Ge’sinin %43‘ünü elinde bulundururken, bu oran bugün %31‘e geriledi ve düşmeye devam ediyor.
- Ticari klinik araştırmalardaki Avrupa payı son on yılda yarı yarıya azalarak %9‘a düştü.
- Çin, klinik araştırmalar, ilaç patentleri ve yeni ilaç geliştirme alanlarında Avrupa’yı geride bıraktı.
İmzacılar, eski İtalyan Başbakanı Mario Draghi’nin uyarısına atıfla, acil önlem alınmazsa ilaç gibi stratejik sektörlerin “yavaş bir çöküşe” sürüklenebileceğini aktardı.
Hastalar İçin Sonuçlar: 600 Güne Varan Bekleme Süreleri
Mektup, bu tablonun hastalar için doğrudan sonuçlarına da değindi. Buna göre, yeni onaylanan tedavilerin yaklaşık %40‘ı hiçbir zaman Avrupalı hastalara ulaşmıyor. Ulaşabilen tedavilerde ise hastalar ortalama 600 güne yakın bir süre bekliyor. Mektupta, Avrupa’da kanserde sağkalım oranlarının ABD’nin gerisinde kaldığı ve pek çok hastanın geç teşhis edildiği ya da tıbbi kılavuzların önerdiği standardın altında tedavilerle karşı karşıya kaldığı belirtildi (kaynak dipnotu: Dünya Sağlık Örgütü, Uluslararası Kanser Araştırmaları Ajansı, GLOBOCAN 2022 portalı).
İmzacılar bu durumu, Avrupa’nın onlarca yıldır ilaçları bir maliyet kalemi olarak görüp bastırmaya çalıştığı, bütçeleri keyfi biçimde sınırlandırdığı ve artan hasta ihtiyacına rağmen harcamaları enflasyona göre güncellemediği bir sistemin sonucu olarak nitelendirdi.
“Bir İlacın Geliştirilmesi 3 Milyar Avroya Mal Oluyor”
Mektupta, tek bir yenilikçi ilacın hastaya ulaşmasının on yıldan fazla sürdüğü ve yaklaşık 3 milyar avro riskli yatırım gerektirdiği; laboratuvarda sentezlenen her 10 bin aday molekülden yalnızca bir ya da ikisinin nihayetinde bir ilaca dönüştüğü aktarıldı.
Çözüm Önerisi: Ulusal Hükümetlere ve AB’ye Çağrı
İmzacı başkanlar, AB’nin klinik araştırmaları hızlandırma, fikri mülkiyeti koruma ve akıllıca dijital politikalar benimseme konusunda kolaylaştırıcı bir rol oynayabileceğini, ayrıca sağlık ve yenilikçi ilaçlara yatırım yapan üye devletlere mali esneklik tanıyabileceğini belirtti. Ancak mektupta, belirleyici kararların ulusal hükümetlerin elinde olduğu — sağlık bütçelerine ne kadar yatırım yapılacağı, yeni ilaçların ne hızda değerlendirilip finanse edileceği ve sağlık sistemlerinin hastalığı önleme, tespit etme ve tedavi etme konusunda nasıl modernize edileceği — vurgulandı.
Mektupta, klinik araştırmalar alanında Avrupa’nın Çin ve ABD ile arasındaki farkı kapatması durumunda 53 milyar avro ve 82 bin iş potansiyelinin açığa çıkarılabileceği belirtildi.
İmzacılar, modern ilaçların tıpkı savunma veya enerji gibi hayati bir altyapı olarak görülmesi gerektiğini vurgulayarak mektubu şu çağrıyla tamamladı: “Avrupa’nın hikâyesi gerileme ve bağımlılık hikâyesi olmak zorunda değil; yenilenme ve dayanıklılık hikâyesi olabilir.”
Mektubu İmzalayan Yönetim Kurulu Başkanları
- Michel Demaré – AstraZeneca, Yönetim Kurulu Başkanı
- Hubertus von Baumbach – Boehringer Ingelheim, Ortaklar Komitesi Başkanı
- Maria Paola Chiesi – Chiesi Group, Yönetim Kurulu Başkanı
- Marc de Garidel – Ipsen, Yönetim Kurulu Başkanı
- Sir Jonathan Symonds CBE – GSK, Yönetim Kurulu Başkanı
- Lars Rebien Sørensen – Novo Nordisk, Yönetim Kurulu Başkanı
- Giovanni Caforio, M.D. – Novartis, Yönetim Kurulu Başkanı
- Dr. Severin Schwan – Roche, Yönetim Kurulu Başkanı
- Frédéric Oudéa – Sanofi, Yönetim Kurulu Başkanı
Kaynak: Novartis Kurumsal Haber Sayfası (novartis.com), 22 Eylül 2026
