Yapay zekânın biyolojideki gücü arttıkça, bu gücün kimlere ve hangi güvencelerle sunulacağı sorusu da büyüyor. Anthropic, 17 Eylül 2026’da bu soruya iki adımla yanıt verdi. Birincisi, doğrulanmış yaşam bilimleri ekiplerine biyolojiye özgü daha esnek güvenlik önlemleriyle erişim sağlayan Yaşam Bilimleri Doğrulama Programı (LSVP). İkincisi, açık kaynaklı biyomolekül modellerini ortalama yaklaşık 4 kat hızlandıran bir araştırma. Aşağıdaki haber her iki Anthropic duyurusuna dayanıyor; yer alan rakamlar şirketin kendi bildirimleridir.
Anthropic, 17 Eylül 2026’da Yaşam Bilimleri Doğrulama Programı’nı (LSVP) duyurdu. Program, yaşam bilimleri profesyonellerine Mythos, Opus ve Sonnet modellerine, biyolojiyle ilgili çalışmalar için daha esnek hale getirilmiş bir güvenlik önlemleri setiyle erişim veriyor. Şirket, erken erişim programı kapsamında düzinelerce kuruluşu zaten sisteme dahil ettiğini, başvuruların artık daha geniş yaşam bilimleri topluluğuna açıldığını belirtiyor. Program beta olarak, başlangıçta ekipler ve kurumlar için başlıyor. Bireysel Pro ve Max planlara erişimin zaman içinde genişletilmesi planlanıyor.
Hangi İşler Hedefleniyor?
LSVP, Anthropic’in genel kullanıma açık Fable modellerinde şu anda engellenen ilaç keşfi, araştırma biyolojisi, klinik geliştirme ve üretim gibi görevleri mümkün kılmak için tasarlandı. Program akademik laboratuvarlardan girişimlere ve ilaç şirketlerine kadar her tür ekibe yönelik. Hibeler Claude Science, Claude.ai, Claude Code ve API dahil tüm ürün yüzeylerinde kullanılabiliyor.
Doğrulama Süreci Ve İki Hibe Türü
Başvuran her kuruluş; araştırma yetkinlikleri, güvenlik standartları ve etik araştırma denetimi açısından inceleniyor. Doğrulanan ekipler iki hibe türünden birine başvurabiliyor:
Standart Kullanım: Biyoloji Ar-Ge iş akışlarının büyük çoğunluğunu kapsayan bu hibe, tüm ekiplere genişletilebiliyor ve yılda bir yenileniyor. Bugün Mythos 5.1, Opus 5 ve Sonnet 5 için geçerli; gelecekteki modeller için de geçerli olacak. Kapsamı temel bilim, Ar-Ge, tedarik zinciri ve üretim, klinik geliştirme, kalite güvencesi, düzenleyici işler, yatırım ve durum tespiti gibi alanları içeriyor.
Yüksek Riskli Kullanım: Standart Kullanım kapsamında engellenen alanlarda çalışan ekipler için ek bir hibe. Yaşam bilimleri taleplerini engelleyen tüm güvenlik önlemlerini kaldırıyor, yalnızca tek bir araştırma projesi için veriliyor ve altı ayda bir yenilenmesi gerekiyor. Anthropic’in verdiği örnek, belirli bir viral vektör ailesinin insan bağışıklık yolakları tarafından nasıl tanındığının karakterize edilmesi. Bu hibeler bugün Claude Opus 5 ve Claude Sonnet 5 için mevcut. Mythos için ABD hükümetiyle çalışıldığı, ancak lansman itibarıyla bu hibelerin ek incelemeden geçmiş sınırlı sayıda kuruluşla sınırlı kaldığı belirtiliyor.
Anthropic, siber sınıflandırıcılar gibi diğer tüm güvenlik önlemlerinin LSVP hibeleri altında da yürürlükte kalacağını vurguluyor.
Güvenlik Yaklaşımı: Paylaşılan Sorumluluk Ve Çevrimdışı İzleme
Şirket, yakın tarihli tehdit raporuna atıfla platformunda giderek daha gelişmiş kötüye kullanım girişimleri yaşandığını, bunlar arasında biyolojik silah geliştirmeyi destekleyebilecek girişimlerin de bulunduğunu belirtiyor. Biyolojide meşru bir çalışmayı zararlı bir amaçtan ayırmanın çoğu zaman mümkün olmadığını savunan Anthropic, en endişe verici senaryoların geçerli erişimin kötü niyetli bir aktör tarafından ele geçirilmesi veya yönlendirilmesi olduğunu ifade ediyor. Program üç tehdit modeline karşı tasarlandı:
- Erişimin ele geçirilmesi: Zararlı yazılım veya hesap devralma yoluyla erişimin kötü niyetli bir aktöre yönlendirilmesi
- İç tehditler: Çalışanların kasıtlı olarak zararlı eylemde bulunması veya erişimini kötü niyetli birine aktarması
- Ajan kötüye kullanımı: Özellikle sürü halinde veya uzun görevlerde çalışan ajanların istenmeyen tehlikeli eylemler gerçekleştirmesi
Bu risklere karşı Anthropic, her kuruluşun erişimini hibe başvurusunda belirttiği kullanım amacına bağlıyor ve kullanımı bu amaca göre izliyor. Kapsam dışı kullanım tespit edilirse durum, önceden kararlaştırılan süreler içinde müdahale etmeleri için kuruluş yöneticilerine bildiriliyor. Kullanım amaçlarının bir iş ilanındaki gibi üst düzey tanımlar olması bekleniyor; hassas bilgi veya fikri mülkiyet içermemeli.
Ciddi kötüye kullanımın çok sayıda istek ve oturuma yayılarak birbiriyle ilgisiz görünebildiğini belirten şirket, LSVP’de güvenlik önlemlerini gerçek zamanlı engellemeden çevrimdışı izlemeye kaydırdığını açıklıyor. Bu yaklaşım meşru işlerin daha az kesintiyle ilerlemesini sağlıyor. Bunun bedeli olarak işaretlenen faaliyetle ilişkili verilerin incelenmek üzere saklanması gerekiyor; LSVP trafiği için bu süre 30 gün. Anthropic, bu verinin kesin biçimde ayrıştırıldığını, model eğitiminde kullanılamayacağını ve Anthropic’in yaşam bilimleri araştırma ekipleri tarafından erişilemeyeceğini belirtiyor. Şirket ayrıca, uygun kuruluşlar için LSVP’nin Kurumsal Öncü Güvenlik Önlemleri (Enterprise Frontier Safeguards) özellikleriyle nasıl entegre edilebileceğini incelediğini de ekliyor.
Kullanılabilirlik Ve Sınırlar
Anthropic, ilk hafta içinde yüzlerce kuruluşun programa kaydolmasını, önümüzdeki haftalarda ise yaşam bilimleri topluluğunun çoğunluğuna hizmet verecek şekilde ölçeklenmeyi beklediğini söylüyor. Program şu an birinci taraf konsolda API kullanımı ile Claude for Enterprise ve Team planlarında sunuluyor. Bireysel planlar ve üçüncü taraf platformlar henüz desteklenmiyor.
Beta aşamasında BAA etkin kuruluşlar için program kullanılamıyor; PHI verisi olan müşterilerin ayrı, BAA’sız ve HIPAA kapsamı dışı organizasyonlar kullanması gerekiyor. API ve Claude Science’ta kullanıcılar hibeler arasında doğrudan geçiş yapabiliyor. Claude.ai ve Claude Code’da ise başlangıçta yalnızca önceden seçilmiş varsayılan hibe geçerli (API kimlik doğrulamasıyla Claude Code kullanımı hariç). Şirket, çoğu kullanıcının yalnızca Standart Kullanım hibesine ihtiyaç duyacağını belirtiyor.
Sektörden İlk Görüşler
Duyuruda üç kuruluşun değerlendirmesine yer veriliyor. Xaira Therapeutics, hücre, protein ve hastalık biyolojisine yönelik temel modeller kurduğunu, ilaç keşfi altyapısında Anthropic’in öncü modellerinden yararlanmaktan heyecan duyduğunu ve güvenilir erişimin zekâyla eşleştirilmesini doğru yaklaşım olarak gördüğünü belirtiyor. Edison Scientific, misyonunun bilimi ve yeni ilaçların keşif ve geliştirme sürecini hızlandırmak olduğunu, program sayesinde Anthropic’in en zeki modellerini bu alana uygulayabileceğini ifade ediyor. Manifold Bio ise yapay zekâ ile ilaç yaratmak için canlı sistemlere kurduğu arayüzde öncü zekâyı güvenle kullanmayı beklediğini, Anthropic’in erişimi hesap verebilirlikle eşleştiren yaklaşımını olumlu karşıladığını söylüyor.
Aynı Gün Yayımlanan Araştırma: Biyomolekül Modelleri Hızlandırıldı
Anthropic aynı gün, bilim insanlarının biyomolekülleri tahmin etmek ve tasarlamak için kullandığı açık kaynaklı modellerin Claude ile daha hızlı ve daha az bellek kullanan hale getirildiğini anlatan bir araştırma da yayımladı. Claude Science içinde çalışan Claude, 30’dan fazla modeli yaklaşık dört hafta içinde optimize etti (Anthropic bu çalışmada dahili, genel amaçlı bir araştırma modelinin kullanıldığını belirtiyor). Optimize edilen modeller yapı tahmini, protein tasarımı, genomik ve protein dil modellerini kapsıyor.
Neden önemli? Protein yapı tahmini, bir proteinin üç boyutlu yapısını yalnızca amino asit dizisinden belirleme problemi. Protein tasarımı ise belirli bir yapı, işlev veya özelliğe sahip protein oluşturma süreci. Anthropic’e göre bu araçlar, kanserlerin nasıl oluştuğu gibi biyomoleküler süreçlerin incelenmesine ve bu kanserleri hedefleyebilecek ilaçlar gibi faydalı moleküllerin yaratılmasına olanak veriyor. AlphaFold3, OpenFold3 ve Boltz-2 gibi modern yapı tahmini modelleri, çalışma süresinin ve belleğinin büyük bölümünü üçgen dikkat (triangle attention) ve üçgen çarpım (triangle multiplication) işlemlerine harcıyor. Bu işlemlerin maliyeti hem süre hem bellek açısından kübik artıyor: sistem boyutu iki katına çıkınca 8 kat, üç katına çıkınca 27 kat.
Hızlanma: Anthropic, Claude ile birlikte bu iki işlemi hızlandıran FlashPairformer adlı özel çekirdekler (kernel) geliştirdi. Şirket, bunların alan standardı olarak nitelediği çözümü model yapılandırmasına bağlı olarak üçgen dikkatte ortalama 2,7-2,9 kat, üçgen çarpımda 1,7-3,2 kat geride bıraktığını bildiriyor. Her modele özgü optimizasyonlar da (örneğin gereksiz yeniden hesaplanan işlerin önbelleğe alınması ve ölü dalların sabit çıktılara indirgenmesi) yapıldı. Sonuçta yapı tahmini modelleri ortalama yaklaşık 4 kat hızlandı ve Anthropic, her model için hızlandırılmış sürümlerin alt görevdeki performansı etkilemediğini doğruladığını belirtiyor. Şirket genel olarak “minimal doğruluk kaybıyla” yaklaşık 4 kat, aynı çıktılarla ise yaklaşık 2 kata yakın hızlanma elde edildiğini ifade ediyor. Yapı tahmini modellerine ilişkin grafik notunda aynı çıktılarla hızlanma yaklaşık 1,6 kat olarak verilmiş.
Anthropic’e göre bu tür optimizasyonlar deneyimli bir mühendis ekibinin model başına haftalarını alıyor ve çalışma genellikle modeller arasında aktarılamıyor. Bu çalışmayı ise biyomoleküler modellemede deneyimli ancak çıkarım optimizasyonu ve çekirdek mühendisliğinde daha önce deneyimi olmayan iki Anthropic teknik ekip üyesi denetledi.
Büyük moleküler makineler: Claude ayrıca “Big” adlı düşük bellekli bir mod geliştirdi. Bu mod, 10.000 token’ı aşan sistemlerin (token; amino asitleri, nükleotitleri ve küçük molekül ile iyonlardaki atomları ifade ediyor) doğru modellenmesini ve 70.000 token’ı aşan sistemlerde başarılı çıkarımı, tek bir NVIDIA GPU düğümüyle mümkün kılıyor. Anthropic’e göre bu, daha önce ulaşılamayan bir iş. Bu modla başarıyla katlanan yapılar arasında insan mitokondriyal kompleks I, TRiC şaperon kompleksi, bir proteazom ve bir bakteriyel ribozom var; her biri deneysel olarak belirlenmiş yapısıyla yakından örtüşüyor. Kompleks I ve 70S ribozom 10.000’i aşkın token’dan oluşuyor. Karşılaştırma için Anthropic, AlphaFold3’ün doğru tahmin ettiği 40S ribozomun 7.663 token olduğunu belirtiyor.
Sınırı test etmek için Claude’dan, tek bir 8 GPU’lu NVIDIA B300 düğümünde, 31.000 ile 70.000’i aşan token aralığındaki viral kapsidleri ve protein kompartmanlarını da tahmin etmesi istendi. Anthropic bu tahminlerin doğru olmadığını, yapıların çöktüğünü ve modellerin eğitim bağlamının yaklaşık iki büyüklük mertebesi ötesinde genelleme yapamadığının anlaşıldığını açıkça belirtiyor. Şirket, bu ölçekte çıkarım yapmanın önündeki engelin önemli ölçüde düştüğünü, gelişmiş araçlarla araştırmacıların giderek daha karmaşık biyolojik sistemleri hesaplamalı olarak modelleyebileceğini öngörüyor.
Protein tasarımı maliyeti: Anthropic’in önceki çalışmasında Claude’a yaklaşık 16.000 kelimelik bir yönerge verilmiş, alt ajan kullanması teşvik edilmiş ve 24 saat içinde hedef başına Modal platformunda 10.000 dolara (yaklaşık 2.500 NVIDIA H100 GPU saati) kadar harcama yapmasına izin verilmişti. Bu kez tek bir Claude modeline bir NVIDIA H200 GPU, 24 saatlik süre, yaklaşık 1.100 kelimelik bir yönerge ve önceden kurulu araçlar için bir başvuru sayfası verildi; alt ajan kullanılmadı ve tasarımları yönlendiren bir insan olmadı. Üç Claude modeli (Mythos 5.1, Mythos 5 ve Opus 5) 16 hedefe karşı çalıştırıldı ve tasarımlar, laboratuvarda bağlanmayı öngördürdüğü gösterilmiş bir in silico skor olan ipSAE ile değerlendirildi. Anthropic, sonuçların önceki Mythos 5.1 kampanyalarıyla yaklaşık aynı ipSAE değerlerine yaklaşık iki büyüklük mertebesi (yaklaşık 100 kat) daha az GPU saatiyle ulaştığını, GPU ve token harcamasının toplamının yaklaşık 150 dolar olduğunu bildiriyor. Bu sonuçlar in silico düzeyde; laboratuvar doğrulaması değil.
Şirket daha önce, Claude Mythos 5.1’in yedi açık kaynaklı biyoloji modelini 2,5 kata kadar hızlandırdığını da bildirmişti.
Açık kaynak ve yarışma: Anthropic, optimize edilen tüm modellerin kodunu GitHub’da açık kaynak olarak paylaştığını ve teknik raporunu yayımladığını duyurdu. Şirket ayrıca Adaptyv Bio ile birlikte bir protein tasarımı yarışması düzenliyor. Yarışma; türler arası çapraz reaktivite, pH duyarlılığı, peptit-MHC özgüllüğü ve GPCR gibi zor hedefleri içeren beş problem barındırıyor. Katılan araştırmacılar için 1 milyon dolara kadar Claude kredisi ve deneysel doğrulama için ek fon sağlanacak; Modal 250.000 dolara kadar işlem kredisi, Twist Bioscience ise DNA desteği verecek. Topluluktan gelen 5.000’den fazla tasarım Adaptyv ekibiyle birlikte deneysel olarak doğrulanacak.
KAYNAKLAR
- Anthropic, Introducing the Life Sciences Verification Program, 17 Eylül 2026: https://www.anthropic.com/news/life-sciences-verification-program
- Anthropic, How Claude is uplifting biomolecular modeling, 17 Eylül 2026: https://www.anthropic.com/research/claude-uplifts-biomolecular-modeling
