East Anglia Üniversitesi liderliğinde gerçekleştirilen ve uluslararası tıp literatürünün prestijli yayınlarından Alzheimer’s & Dementia dergisinde yayımlanan kapsamlı bir çalışma, menopoz sonrası dönemde uygulanan hormon replasman tedavisinin (HRT) demans ve Alzheimer riskini düşürebileceğini ortaya koydu. 183 binden fazla kadının 13 yılı aşkın süre boyunca izlendiği araştırma, tedavinin başlama zamanı ve yöntemi gibi kritik faktörlerin beyin sağlığı üzerindeki belirleyici rolünü gözler önüne seriyor.
Birleşik Krallık’taki East Anglia Üniversitesi’nden Anne-Marie Minihane liderliğindeki araştırmacılar, hormon replasman tedavisinin (HRT) demans üzerindeki etkilerini inceleyen geniş çaplı bir araştırmaya imza attı. UK Biobank veri tabanında yer alan ve menopoz sonrası dönemdeki 183 bin 450 kadının sağlık verilerinin ortalama 13 yıldan uzun süre takip edildiği çalışmada, takip süresi boyunca yaklaşık 4 bin demans vakası kaydedildi.
Yaş, eğitim seviyesi, sigara kullanımı, tansiyon ve kolesterol gibi değişkenlerin hesaba katıldığı analizlerde, en az bir yıl boyunca HRT kullanan kadınların genel demans türlerine yakalanma olasılığının yüzde 10, Alzheimer teşhisi alma ihtimalinin ise yüzde 16 daha düşük olduğu saptandı.
En Keskin Düşüş Cerrahi Menopoz Geçirenlerde Saptandı Araştırma verilerine göre, demans riskindeki en belirgin azalma rahim ve/veya her iki yumurtalığı alınan, yani cerrahi menopoz geçiren grupta gözlendi. Hiç HRT kullanmayanlarla kıyaslandığında, cerrahi menopoz sonrası HRT alan kadınlarda demans riskinin yüzde 26 oranında azaldığı belirlendi. Araştırmacılar bu durumu, cerrahi menopozun östrojen seviyesinde yarattığı ani düşüşün beyni daha hassas hale getirmesi ve dışarıdan östrojen takviyesi sağlandığında beynin bu duruma daha güçlü yanıt vermesiyle açıklıyor.
Başlangıç Yaşı Risk Oranını Doğrudan Etkiliyor Çalışmada, hormon tedavisine başlama yaşının da koruyucu etki açısından stratejik önem taşıdığı ortaya konuldu:
Tedaviye 40’lı yaşların sonlarında başlayanlarda demans riski yüzde 13,
50’li yaşların başlarında veya ortalarında başlayanlarda riske yönelik düşüş yüzde 23 seviyesinde gerçekleşti.
Ancak tedavinin 56 yaşından sonra başlaması durumunda bu koruyucu faydaların ortadan kalktığı tespit edildi.
Apoe4 Taşıyıcıları İçin Yeni Bir Bulgu Alzheimer risk faktörlerinin başında gelen ve kadınlarda daha sık görülen Apoe4 genini taşıyan bireylerde de HRT kullanımının demans riskini yüzde 13 oranında düşürdüğü gözlemlendi. Çalışma lideri Anne-Marie Minihane, Apoe4 taşıyıcıları için mevcut korunma seçeneklerinin oldukça sınırlı olması nedeniyle bu bulgunun kritik bir önem taşıdığına dikkat çekti.
Neden-Sonuç İlişkisi İçin İleri Araştırmalar Gerekiyor Uzmanlar ve araştırmayı değerlendiren Alzheimer’s Research UK’den Dr. Susan Kohlhaas, elde edilen verilerin gözlemsel nitelikte olduğunu ve kesin bir neden-sonuç ilişkisi kurulamayacağını vurguladı. UK Biobank kayıtlarında kullanılan HRT türlerinin (yalnızca östrojen mi yoksa kombinasyon tedavileri mi olduğu) detaylandırılmadığı ifade edilirken, tedavi kararlarının mutlaka uzman bir hekim kontrolünde değerlendirilmesi gerektiği hatırlatıldı.
WinAlly.com; Tıp, Sağlık, Eczacılık ve İlaç Sektörü profesyonellerine yönelik kamu yararına sektörel bilgi, haber ve içerik sunmaktadır. Sitemizde yer alan içerikler kesinlikle tıbbi teşhis, tedavi veya doktor tavsiyesi yerine geçmez. Doğabilecek olası hukuki, klinik veya idari problemlerden WinAlly.com sorumlu tutulamaz. Tıbbi konularda lütfen bir hekime başvurunuz.
